Chung cư cũ, vừa ở vừa hãi!

 

“Không biết chỗ mình mà “dính” động đất như hôm vừa rồi thì sao nhỉ?”. “Chắc… chết chứ sao, các bà nhìn lại khu mình mà xem”. Cuộc trò chuyện về cơn dư chấn tối 24/3 tại Hà Nội vẫn xôn xao ở những khu nhà tập thể cũ của Thủ đô.

 

Những khu chung cư cũ nát thế này có chống đỡ được những cơn dư chấn cấp độ 8 trở lên? Ảnh: Việt Nguyễn

 

 

Khoảng 20 giờ 55 tối 24/3, người dân sống tại các tòa chung cư cao tầng của Hà Nội phải một phen hú vía bởi dư chấn của trận động đất 7 độ richter từ khu vực biên giới Thái Lan – Lào – Myanmar.

 

Theo Viện Vật lý địa cầu, sự cố này đạt cấp độ 4 (động đất nhận thấy rõ) trên thang 12 cấp và xảy ra ở nhiều khu vực khác của Việt Nam như Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Lào Cai, Hải Dương... Người dân hối hả chạy khỏi các tòa nhà, đứng ngay dưới sân bàn tán sôi nổi mà không biết rằng phản ứng kiểu đó cũng không đúng cách.

 

Tại Thủ đô, không phải nơi nào cũng cảm nhận được rõ dư chấn của trận động đất mạnh, nhưng sự việc này vẫn là đề tài bàn tán khá sôi nổi của người dân, đặc biệt là ở những tòa chung cư, khu tập thể cũ. Tại khu tập thể Thành Công (quận Ba Đình), các hộ dân đều cho biết không thấy dấu hiệu gì trong cơn dư chấn tối 24/3, tuy nhiên cũng đang rất lo lắng một kịch bản tương tự xảy đến khu nhà của mình.

 

Chủ phòng số 106B nhà C8 thông tin: “Chuyện người dân xây thêm “ba lô, chuồng cọp” ở đây đã cũ lắm rồi. Sợ nhất bây giờ là hiện tượng lún nứt, bục vỡ ở cầu thang và trong các căn hộ. Chúng tôi cải tạo mấy cũng chẳng ăn thua”. Người phụ nữ này cho biết đã ở khu tập thể này 10 năm và thường xuyên chứng kiến những sự cố ở các dãy nhà nhưng người dân cũng chỉ biết chấp nhận và... thích nghi với rủi ro.

 

Có mặt tại dãy nhà D1 của khu tập thể Thành Công, chúng tôi bất ngờ trước độ chênh vênh của cầu thang và hành lang của tòa nhà. Hiện tượng sụt lún khiến nhà D1 bị nghiêng sang một bên, tạo ra độ dốc thấy rõ của nền nhà, cầu thang vênh hẳn vài độ so với bờ tường.

 

Tuy vậy, cuộc sống vẫn diễn ra bình thường với người dân nơi đây như không hề có chuyện gì xảy ra. Ở nhà C9, không gian bên ngoài cầu thang chính bị người dân tận dụng xây thêm phòng ở khiến thành tường nứt toác, nền nhà được cơi nới võng hẳn xuống, tạo khe hở hun hút giữa 2 căn phòng của tòa nhà.

 

Với những gì kể trên, chúng tôi không ngạc nhiên khi động đất vẫn là đề tài được bàn tán sôi nổi ở mấy quán nước chè dưới sân nhà, dù sự cố đã qua vài ngày. Chúng tôi hỏi: “Các anh chị đã bao giờ được hướng dẫn để ứng phó khi xảy ra sự cố với tòa nhà chưa?”. “Chưa!”, một phụ nữ luống tuổi trả lời. “Hôm trước ở đây mình không bị ảnh hưởng, nhưng bây giờ các chị có thấy lo không?”. “Chả sợ quá đi chứ. Nhà cửa cũ nát thế này, nó xảy ra một cái thì không biết thế nào được. Chung cư hiện đại còn run bần bật, huống hồ là khu tập thể hàng chục tuổi”, người phụ nữ này nói.

 

Ảnh: Việt Nguyễn

 

 

Tại Hà Nội còn rất nhiều khu tập thể cũ, xuống cấp như khu Thành Công, Nguyễn Công Trứ, Kim Liên... Hình ảnh và tình cảnh các tòa nhà đều na ná nhau: Được “trang trí” kín mít bằng “ba lô, chuồng cọp” và kèm theo những “họa tiết” như sụt lún, bục vỡ, chênh vênh.

 

“Ở khu vực phía Bắc của Việt Nam từng xảy ra nhiều trận động đất. Đáng chú ý nhất là tỉnh Điện Biên vào các năm 1935 (6,75 độ richter), 1983 (6,8 độ richter)”.   TS Lê Huy Minh

Thật khó đảm bảo rằng chất lượng công trình xây dựng từ những năm 1970 như khu tập thể Thành Công sẽ chịu nổi vài cơn rùng mình của lòng đất, dù nhẹ hay nặng. Theo thang MSK-64 gồm 12 cấp, được Hội đồng địa chấn châu Âu thông qua năm 1964, từ cấp 8 trở lên, nhà cửa bắt đầu bị phá hoại. Không ai chờ đợi điều tồi tệ này xảy ra, tuy nhiên, đã đến lúc cần xem xét lại sự đảm bảo an toàn ở những tòa nhà chung cư cũ, mới. Và ít nhất, người dân “sống trên cao” cũng cần được hướng dẫn ứng phó khi xảy ra các sự cố tương tự.

 

Nói như vậy bởi theo các chuyên gia của Viện Vật lý địa cầu thì Việt Nam không hoàn toàn “vô sự” với động đất và sóng thần.

 

Tiến sĩ Lê Huy Minh - Phó Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, Giám đốc Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (BTĐĐ và CBST) - cho biết: “Việt Nam nằm ở phần Đông Nam của mảng Âu Á, giữa mảng  Ấn Độ, mảng Philippines và mảng châu Úc. Lãnh thổ Việt Nam không nằm ở rìa các mảng do vậy ít bị tổn thương bởi động đất so với các nước trong khu vực như Indonesia, Philippines, Malaysia. Nhưng, trên lãnh thổ và lãnh hải Việt Nam tồn tại hệ thống đứt gãy hoạt động phức tạp như: Đứt gãy Lai Châu - Điện Biên, đứt gãy Sông Mã, đứt gãy Sơn La, đới đứt gãy Sông Hồng, đới đứt gãy Sông Cả, đứt gãy kinh tuyến 109-1100..., do vậy động đất cũng thường xuyên xảy ra”.

 

Theo nghiên cứu của TS Lê Huy Minh và đồng nghiệp (PGS, TS Nguyễn Hồng Phương – Phó Giám đốc Trung tâm BTĐĐ và CBST), từ đầu thế kỷ 20 đến nay, ở khu vực phía Bắc từng có 2 trận động đất cường độ khoảng 6,7-6,8 độ richter, hàng chục trận động đất cấp 7, cường độ từ 5,1-5,5 độ richter và hàng trăm trận động đất yếu hơn.

 

Các trận động này không gây thiệt hại về người và của, tuy nhiên cũng cho thấy vỏ Trái đất ở khu vực Việt Nam không hoàn toàn bình ổn, động đất cần được theo dõi và nghiên cứu để có đánh giá ngày một đầy đủ hơn về hoạt động địa chấn ở Việt Nam.