Chương trình phổ thông ở Việt Nam chẳng giống ai

Nhiều chuyên gia cho rằng với đa số học sinh phổ thông, suốt 12 năm đi học chỉ là cuộc đua để vượt các kỳ thi. Ảnh: Chí Cường.

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan phát biểu: “Đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu có thể bỏ ki thi tốt nghiệp THPT vì thường kết quả tốt nghiệp rất cao, không phải ánh đúng thực tế. Đã có năm, ngành giáo dục làm mạnh tay thì có trường tỷ lệ đỗ tốt nghiệp chỉ còn 14%, thậm chí có trường tốt nghiệp 0%... Cần xem lại khâu quản lý thi, nếu duy trì thì phái thắt chặt quản lý”. Phó Chủ tịch nước cũng nhận định, để 2 kì thi quốc gia (tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh cao đẳng, đại học) diễn ra gần nhau quá còn gây căng thẳng cho nhà trường, gia đình, học sinh, tốn kém cho xã hội.

Ý kiến của Phó Chủ tịch nước đã nhận được sự đồng thuận của đông đảo đại biểu tham dự hội nghị và người dân. Bạn Nguyễn Hà (Ba Đình, Hà Nội) cho biết: “Tôi đồng ý nên bỏ thi tốt nghiệp. Thi tốt nghiệp điểm cao chót vót nhưng không đánh giá đúng năng lực học sinh, rất tốn kém”. Bạn đọc Nguyễn Thị Thu Huệ (Kim Sơn, Ninh Bình) phân tích, việc thi tốt nghiệp các môn là không cần thiết vì học sinh đã được đánh giá qua các bài kiểm tra. Không lý nào lại phải thi tốt nghiệp 6 môn học ấy vào cuối năm lớp 12. Thi tốt nghiệp chỉ để có một tấm bằng, còn thi đại học mới đánh giá được thực lực và ảnh hưởng đến tương lai của các em thì tại sao không để các em có thời gian và công sức cho một kì thi?

40% kiến thức Toán phổ thông ít giá trị

Cũng bàn đến những bất cập trong chương trình giáo dục phổ thông, GS Nguyễn Lân Dũng cho rằng: “Chương trình phổ thông ở Việt Nam chẳng giống ai, vừa nặng lại vừa thấp, rất nhiều nhưng lại quá “nông”, cái cần thì không học mà cái học thì không cần”.

Chung ý kiến này, PGS Văn Như Cương cũng nhận xét, có đến 40% kiến thức môn Toán ở bậc phổ thông là vô bổ. Chúng ta đang bắt trẻ con học những thứ mà sau khi tốt nghiệp không bao giờ các em gặp phải trong cuộc sống hay nghề nghiệp. Theo đó, PGS Văn Như Cương cho rằng, cần phải đổi mới chương trình, cấu trúc lại hệ phổ thông và có thể có nhiều loại sách giáo khoa để phù hợp với từng loại đối tượng học sinh. Hiện, học sinh đang phải đối mặt với những cung cách thi cử căng thẳng và lạc hậu. Ông Cương đưa ra ví dụ, các cháu bé trước khi vào lớp 1 đã phải lo ôn luyện để vào các trường điểm, trường có uy tín; thậm chí một số phụ huynh phải “chạy” trường, “chạy” lớp cho con.

Với nhận định tình hình ở bậc đại học cũng không khá hơn, GS Nguyễn Minh Thuyết - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, bậc đại học phải tạo ra những con người biết làm việc, nhưng cách đào tạo hiện nay rất lãng phí vì sinh viên ra trường phải đào tạo lại. GS Nguyễn Minh Thuyết lý giải rằng thực trạng đào tạo sau đại học ở nước ta tràn lan, hiện tượng chỉ tiêu tuyển lớn hơn cả số người dự tuyển làm nảy sinh nhiều tiêu cực, dẫn đến chất lượng kém.

Nhiều chuyên gia dự hội nghị cũng lo ngại rằng với đa số học sinh phổ thông, suốt 12 năm đi học chỉ là cuộc đua để vượt các kỳ thi, qua các bậc học và vào đại học. Và sau đó, kết quả học tập cả 12 năm trời chỉ được đánh giá bằng một bài thi làm trong 3 tiếng đồng hồ. Như thế, áp lực thi cử nặng nề chính là nguyên nhân khiến học sinh không có đủ thời gian trau dồi những kỹ năng khác.