Chuyện chưa kể về những thuyết minh viên làng Sen

 

Đón chúng tôi, trong cái bắt tay nồng ấm, ân cần đầy thân thiện, chị Trần Thị Thao, nữ thuyết minh có thâm niên 20 năm tuổi nghề kể: Sinh ra tại làng Sen, ngày ấu thơ chị đã rất thích sang nhà Bác để nghe các dì Huệ, dì Lộc (những người thuyết minh đầu tiên ở Kim Liên - PV) kể chuyện về thời thơ ấu của Bác cho khách tham quan. Ước mơ lớn lên được trở thành người thuyết minh đã ấp ủ từ những năm tháng ấy. Niềm khát khao ấy đã trở thành hiện thực khi chị vượt qua 120 thí sinh khác, trúng tuyển trong niềm vui vô bờ bến của bản thân và gia đình.

 

Cũng như chị Thao, chị Hoàng Thị Đảm thuộc thế hệ những người đầu tiên được chọn để đón tiếp khách tại nhà Bác. Chị Đảm nhớ lại ngày đầu trúng tuyển: Hồi đó, chị đã vô cùng xúc động vì không ngờ được sứ mệnh thiêng liêng, đẹp như số phận, đã đặt lên vai chị ngay từ ngày còn rất trẻ. Năm đó, chị  tròn tuổi 17.

 

Du khách tìm về cội nguồn của Lãnh tụ  qua những câu chuyện kể của thuyết minh viên. (Ảnh: H.Hà)

 

 

Ai về Hoàng Trù, cũng như làng Sen (Kim Liên, Nghệ An) đều mong muốn ở lại thật lâu, được sống lại với những kí ức thời thơ ấu của Bác Hồ qua giọng kể ấm áp, truyền cảm đầy chất Nghệ của các cán bộ thuyết minh nơi đây.

 

Cụ Nguyễn Đình Quang, một lão thành cách mạng quê ở Thái Bình, xúc động rưng rưng: “Về thăm quê Bác, được nghe thuyết minh viên kể chuyện để hiểu thêm về quê hương, gia đình của Bác, càng thương nhớ Bác khôn nguôi”. Em Trần Quốc Thành, đến từ Quảng Bình tâm sự: “Đây là lần đầu tiên em được về thăm quê Bác, được chứng kiến nơi lưu giữ những hiện vật tài liệu, không gian văn hóa- lịch sử thời niên thiếu của Bác và những người thân trong gia đình Bác. Đặc biệt, được nghe các thuyết minh viên kể chuyện, em thấy mình càng phải nỗ lực học tập, noi theo tấm gương đạo đức của Người”.

 

Ngày nào cũng vậy, nắng cũng như mưa, kể cả những ngày lễ, Tết... từ sáng sớm, cán bộ thuyết minh khu di tích Kim Liên vẫn tận tâm phục vụ cho đến khi những người khách cuối cùng ra về. Tình cảm thiết tha, thiêng liêng của đồng bào, đồng chí từ khắp mọi miền đất nước đến với Bác Hồ là sự động viên to lớn để cho họ vượt qua những khó khăn, không ngừng vươn lên học hỏi, nghiên cứu để bổ sung hoàn thiện những kiến thức về thân thế, sự nghiệp của Người, kỹ năng truyền cảm cho khách... Công việc đặc biệt này đòi hỏi người thuyết minh không những có trình độ, kiến thức mà cao hơn là không được phép để xảy ra sai sót, dù là nhỏ nhất. Trước nhu cầu ngày càng lớn của du khách, người thuyết minh ngoài hiểu biết tri thức văn hóa - xã hội, phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng ứng xử nhanh.

 

Chị Đảm cho biết: Chính nhờ “ yêu Bác lòng ta trong sáng hơn” nên trong suốt thời gian 20 năm làm nhiệm vụ này, có không ít lần khách tham quan đặt những câu hỏi khó nhưng chị vẫn bình tĩnh trình bày và cung cấp những thông tin, tư liệu để họ hiểu.  “20 năm làm thuyết minh, chắc chị có nhiều kỉ niệm?”, tôi hỏi chị Đảm. “Nhiều lắm. Nhớ những lần đón tiếp các đoàn khách của Trung ương, quốc tế, nhiều vị nguyên thủ, nhiều lãnh đạo khi nghe kể chuyện đều nhìn mình thân thương gần gũi như người thân của gia đình Bác” -  chị nói.

 

Chị Hoàng Thị Đảm đã gắn bó với công việc thuyết minh tại Làng Sen hơn 20 năm.(Ảnh: H.Hà)

 

Trong ký ức của mình, chị Đảm nhớ nhất một ngày tháng 5/2005. Sau khi tiếp một đoàn khách khoảng 20 người, chị thấy một người đàn ông trung niên cứ nán lại mãi, rồi khóc nức nở trước bàn thờ của gia đình Bác. Tiến lại gần, chị được nghe người đàn ông này bộc bạch: “Ngày còn chiến tranh, trong lúc hành quân vào Nam, con trai tôi đã từng được ghé qua thăm quê Bác. Vào chiến trường, nó viết thư về kể với bố mẹ niềm vinh dự khi được đứng trong ngôi nhà của Người. Nó mơ ước hòa bình lập lại, khi từ miền Nam trở về sẽ lại được ghé quê Bác một lần nữa. Nhưng rồi nó hy sinh. Hôm nay tôi mới có dịp về quê Bác để thực hiện ước mơ của con mình”.

 

Cùng với những người như chị Đảm, Chị Thao, Vinh, Giang, Quý, Lan, Huyền, Chi... thì những người như chị Huệ, chị Lộc - những thuyết minh viên cả cuộc đời gắn bó với mảnh đất thiêng liêng với nhiệm vụ đặc biệt này cho đến khi cầm quyết định về hưu, không ai không rơi lệ vì thương nhớ Bác và những người thân trong gia đình Bác.

 

 

Khu vườn làng Sen, mái nhà tranh đơn sơ, chiếc võng đưa nôi... kỷ niệm thời thơ ấu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tất cả hiện về rất đỗi sinh động qua giọng kể trầm lắng tha thiết của các thuyết minh viên đã khiến cho bao  du khách về rồi vẫn còn lưu nhớ mãi. 

 

“Từ chuyện thật qua những lời  rất thật/Em đưa Anh vào thế giới của thiêng liêng/Ôi kì diệu tuyệt vời thay giọng nói/Quê hương mình hay, hay mẹ đã cho em/Dư âm ấy phải làn hơi xứ Nghệ/Hay điệu dân ca kết tụ của trăm miền...”.

 

Đó là một trong những câu thơ từ nhiều cánh thư của du khách từ mọi miền Tổ quốc gửi về. Đó cũng chính là món quà tinh thần động viên, khích lệ đối với những thuyết minh viên nơi đây.

 

Làng Sen đã trở thành một địa chỉ quen thuộc được rất nhiều du khách tìm đến.

 

Không những thế, nhiều du khách nước ngoài, như ông Ðuông Chăn trong đoàn khách Công đoàn nước CHDCND Lào đã bật khóc khi nghe thuyết minh viên kể về cuộc đời Bác: Ông nói bằng tiếng Việt: “Bác Hồ luôn gần gũi trong lòng nhân dân các bộ tộc Lào. Với tôi, lần này được đến thăm quê Bác, nghe chuyện Bác mồ côi mẹ từ nhỏ... tôi rất xúc động vì tôi cũng sớm mồ côi mẹ...”.

 

Ông Ken, một cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến ở Việt Nam, về thăm Kim Liên, được nghe những câu chuyện từ thuyết minh đã bày tỏ sự ân hận và mong được nhân dân Việt Nam tha thứ cho những lầm lỗi của mình. Ông cảm nhận rõ hơn sự phi lý trong cuộc chiến tranh do Mỹ gây ra ở Việt Nam. Theo ông Ken, chính nghĩa thuộc về nhân dân Việt Nam. Ðất nước này thống nhất là đương nhiên, bởi vì Việt Nam có một vị lãnh tụ thiên tài, xuất thân từ một gia đình như thế, có lối sống giản dị, gần dân như thế. Và ông hiểu, vì sao trong những ngày ở Việt Nam, đến đâu ông cũng được đối xử tốt dù mọi người biết ông là cựu chiến binh Mỹ.

 

Ông Nguyễn Bá Hòe, Giám đốc Ban quản lý khu di tích Kim Liên nói: “Từ ngày phục dựng cụm di tích Hoàng Trù, làng Sen đến nay, khu di tích đã là điểm hội tụ tình cảm thiêng liêng của đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế. Con số hàng triệu lượt khách tham quan hằng năm cho thấy sự ngưỡng mộ lãnh tụ Hồ Chí Minh, vị cha già muôn vàn kính yêu”. Ông Hòe cũng khẳng định: “Là người con xứ Nghệ, chúng tôi tự hào được thay mặt những người thân trong gia đình Bác để tiếp khách, những người về với quê hương Người”.