Chuyên gia cảnh báo 3 bộ phận nên loại bỏ khi sơ chế tôm, có nơi dễ tích tụ kim loại nặng
GĐXH - Phần đầu, mang và đường chỉ lưng của tôm cần được chú ý vì liên quan đến cơ quan tiêu hóa, hô hấp và khả năng tích tụ chất ô nhiễm. Loại bỏ đúng cách không chỉ giúp món tôm sạch, ngon hơn mà còn góp phần hạn chế những nguy cơ không mong muốn từ thực phẩm.
Sơ chế tôm: 3 bộ phận của con tôm cần chú ý
Không ít người có thói quen giữ nguyên đầu tôm để nấu canh, rang hoặc chiên vì cho rằng phần này chứa nhiều canxi và chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, VTC thông tin theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Marine Pollution Bulletin năm 2023, khảo sát 11 loài tôm lưu thông tại Hàn Quốc, cho thấy sự phân bố kim loại nặng khác nhau tùy từng bộ phận. Trong đó, cadimi có xu hướng nổi bật ở phần đầu, còn đường ruột có tổng hàm lượng kim loại được ghi nhận cao nhất trong các bộ phận khảo sát.
1. Đầu tôm: Bộ phận cần cân nhắc loại bỏ
Đầu tôm chứa nhiều cơ quan nội tạng, trong đó có gan tụy – cơ quan tham gia tiêu hóa, chuyển hóa và tích lũy, thải độc các chất trong cơ thể tôm. Vì vậy, đây cũng là bộ phận có thể tích lũy kim loại nặng từ môi trường sống.
Nghiên cứu nói trên ghi nhận cadimi tập trung nổi bật ở phần đầu tôm. Một nghiên cứu khác về thành phần dinh dưỡng và kim loại trong các bộ phận của 5 loài tôm cũng ghi nhận đầu tôm có khả năng tích lũy một số kim loại nặng. Tuy nhiên, mức độ khác nhau tùy loài và nguồn sống, không có nghĩa mọi con tôm đều chứa kim loại nặng vượt ngưỡng.
Do đó, với tôm không rõ nguồn gốc hoặc không có thông tin kiểm soát chất lượng, nên bỏ đầu thay vì tận dụng để ăn thường xuyên.
2. Mang tôm: Không nên giữ lại khi sơ chế
Mang tôm nằm dưới phần đầu, có chức năng trao đổi khí và tiếp xúc trực tiếp với nước. Do đó, bộ phận này có thể tiếp xúc với các chất ô nhiễm trong môi trường sống. Một số nghiên cứu về động vật giáp xác cũng ghi nhận mang có khả năng tích lũy một số kim loại từ nước.
Khi sơ chế, nên tách bỏ phần đầu, loại bỏ các bộ phận mang có màu sắc bất thường hoặc bám nhiều chất bẩn. Không nên xem mang tôm là nơi chắc chắn chứa kim loại nặng ở mức nguy hiểm, bởi mức độ tích lũy phụ thuộc vào môi trường và loài tôm.
3. Đường chỉ đen trên lưng tôm: Nên rút bỏ trước khi chế biến
Đường chỉ đen chạy dọc lưng tôm thực chất là ống tiêu hóa, nơi chứa thức ăn chưa tiêu hóa hết và chất thải của tôm. Bộ phận này có thể chứa cặn bẩn, làm món ăn kém ngon hoặc có cảm giác lạo xạo khi ăn.
Đây cũng là bộ phận có ý nghĩa trong kiểm soát vệ sinh thực phẩm. Phụ Nữ Mới dẫn nguồn từ tài liệu hướng dẫn kỹ thuật của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) lưu ý đường ruột tôm có thể là nguồn gây nhiễm bẩn vi sinh và ảnh hưởng chất lượng sản phẩm.
Vì vậy, rút chỉ lưng là thao tác nên thực hiện, nhất là với tôm kích thước lớn. Tuy nhiên, không nên đánh đồng đường chỉ lưng với một ổ ký sinh trùng hay khẳng định đây luôn là nơi chứa kim loại nặng nguy hiểm.
Đầu tôm có bổ canxi không? Vỏ tôm có ăn được không?
Đây là hai thắc mắc khá phổ biến khi sơ chế tôm. Thực tế, đầu và vỏ tôm có chứa một số khoáng chất, trong đó có canxi. Một nghiên cứu phân tích thành phần dinh dưỡng của 5 loài tôm cũng ghi nhận hàm lượng canxi đáng kể trong phần đầu và vỏ.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa ăn đầu tôm là cách bổ sung canxi tối ưu. Phần đầu còn chứa cơ quan nội tạng, có thể tích lũy chất ô nhiễm tùy môi trường sống. Vì vậy, không nên cố ăn đầu tôm chỉ vì nghĩ rằng bộ phận này bổ canxi.
Với vỏ tôm, người trưởng thành có thể ăn nếu vỏ mỏng, mềm, được chế biến chín và không gây khó chịu khi nhai nuốt. Tuy nhiên, vỏ chủ yếu chứa các thành phần cấu trúc như chitin và khoáng chất, không nên xem đây là nguồn bổ sung canxi thay thế các thực phẩm giàu canxi khác. Người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người khó nhai nuốt nên bóc vỏ để tránh hóc, tổn thương đường tiêu hóa.
Cách rút chỉ lưng tôm trong 5 giây, không làm nát thịt
Để làm sạch chỉ lưng, có thể áp dụng mẹo đơn giản sau:
Bóc bỏ phần đầu, chân và vỏ tôm nếu món ăn yêu cầu.
Dùng tăm nhọn chọc nhẹ vào phần lưng tôm, ở vị trí đốt thứ hai hoặc thứ ba tính từ đầu.
Móc nhẹ đường chỉ đen rồi kéo từ từ ra ngoài.
Rửa nhanh tôm dưới vòi nước sạch và để ráo trước khi chế biến.
Với tôm lớn, có thể dùng dao rạch một đường nông dọc sống lưng rồi lấy chỉ ra bằng đầu dao. Thao tác nhẹ tay giúp giữ nguyên hình dáng và độ săn chắc của thịt tôm.
Người mỡ máu cao, axit uric cao nên ăn tôm và trứng thế nào?
Tôm là thực phẩm giàu protein, ít chất béo bão hòa nếu chế biến đúng cách. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, tôm và các loại hải sản có vỏ có thể xuất hiện trong chế độ ăn tốt cho tim mạch khi được chế biến không chiên rán, hạn chế chất béo bão hòa và kết hợp với rau củ. Tuy nhiên, tôm cũng chứa cholesterol nên người bị rối loạn mỡ máu cần chú ý khẩu phần, nhất là khi đồng thời có LDL-cholesterol cao.
Với người có mỡ máu cao, có thể chế biến tôm hấp sả, tôm luộc hoặc tôm xào rau củ với lượng dầu thực vật vừa phải. Trứng nên ưu tiên luộc, hấp hoặc kết hợp với rau xanh thay vì chiên cùng nhiều mỡ, thịt chế biến sẵn.
Người có axit uric máu cao cần thận trọng hơn. Tôm thuộc nhóm hải sản có chứa purin, có thể làm tăng axit uric, đặc biệt ở người mắc bệnh gout. Viện Quốc gia về Viêm khớp và Bệnh cơ xương khớp Hoa Kỳ (NIAMS) khuyến nghị người bệnh hạn chế một số loại hải sản, trong đó có tôm. Trứng lại thuộc nhóm thực phẩm ít purin, có thể là nguồn protein thay thế phù hợp.
Thông báo
Tin liên quan
