Chuyên gia hướng dẫn cách xử trí khi gặp vấn đề về sức khỏe do nắng nóng

Đợt nắng nóng cực đoan và kéo dài

Ngày 29/4, khu vực từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế có nắng nóng đặc biệt gay gắt với nhiệt độ lúc 13 giờ phổ biến 40-42 độ, có nơi trên 42 độ như: Tương Dương (Nghệ An) 42,1 độ, Đông Hà (Quảng Trị) 42,4 độ…

Khu vực Tây Bắc Bắc Bộ, Thanh Hóa, từ Đà Nẵng đến Phú Yên và Nam Bộ có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ lúc 13 giờ phổ biến 35-38 độ, có nơi trên 39 độ như: Yên Châu (Sơn La) 41,3 độ, Tam Kỳ (Quảng Nam) 39,7 độ, Ba Tơ (Quảng Ngãi) 40,4 độ, Sơn Hòa (Phú Yên) 39,8 độ…

Các nơi khác ở Bắc Bộ, khu vực từ Khánh Hòa đến Phú Yên và Tây Nguyên có nắng nóng, với nhiệt độ lúc 13 giờ phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 37 độ như: Ayunpa (Gia Lai) 38.2 độ, …; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 40-55%.

Chuyên gia khí tượng thuỷ văn cho biết, nhiệt độ dự báo ở trên là nhiệt độ khí tượng. Nhiệt độ thực tế ngoài môi trường có thể cao hơn hoặc thấp hơn phụ thuộc từng loại môi trường. Chẳng hạn trong bóng cây nhiệt độ có thể thấp hơn 3-4 độ C, ngoài trời ở khu đô thị thiếu cây có thể lên đến 48-50 độ C.

Đợt nắng nóng này vừa cực đoan về cường độ, vừa kéo dài nên nền nhiệt bị tích tụ trong những ngày cuối của đợt nóng khiến không khí ngột ngạt. Người già, trẻ em tuyệt đối không ra ngoài trời ở khung giờ từ 11h trưa đến 4 giờ chiều ở những nơi có nhiệt độ lớn hơn 43 độ C. Ngưỡng chịu đựng về nhiệt độ của con người có giới hạn trong khi chúng ta chưa từng trải nghiệm kỷ lục nhiệt độ này nên cần cẩn trọng, thích ứng dần dần.

Trước cảnh báo thời tiết nắng nóng phức tạp, nhiều địa phương đã yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh khẩn trương tổ chức tập huấn lại kỹ năng cấp cứu người say nắng, sốc nhiệt và đặc biệt là đột quỵ; rà soát, bổ sung đủ cơ số thuốc cấp cứu, trang thiết bị, giường bệnh, chuẩn bị sẵn sàng các phương tiện để xử lý kịp thời các trường hợp cấp cứu thường gặp do thời tiết nắng nóng bất thường gây ra…

Một số vấn đề sức khỏe thường gặp trong thời tiết nắng nóng

Theo Cục Quản lý Môi trường y tế (Bộ Y tế), vào mùa nắng nóng có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe thường gặp là: Say nắng, say nóng hoặc đột quỵ do nóng.

Nguyên nhân chủ yếu là do phải tiếp xúc quá lâu hoặc làm việc trong môi trường nắng nóng, nhiệt độ cao hoặc cũng có thể do thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột.

Các chuyên gia y tế cũng chỉ rõ những đối tượng có nguy cơ cao gồm: Người già, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai; những người làm việc, luyện tập với cường độ cao ở ngoài trời nắng lâu hoặc trong môi trường nóng bức: người lao động nông nghiệp, công nhân làm việc ở các lò gạch, lò luyện gang thép; những người mắc các bệnh mạn tính: tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, đái tháo đường…

Tuỳ thuộc vào thời gian tiếp xúc với nắng nóng, mức độ tăng thân nhiệt của cơ thể, người bị ảnh hưởng ở mức độ nhẹ sẽ cảm thấy mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, hồi hộp đánh trống ngực, chuột rút.

Ở mức độ nặng, sẽ cảm thấy đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, cảm giác buồn nôn hoặc nôn, yếu hoặc liệt nửa người, co giật, ngất xỉu hoặc hôn mê, trụy tim mạch (tim đập nhanh, huyết áp tụt, …) và có thể tử vong.

Cách xử trí khi gặp vấn đề sức khỏe do nắng nóng

Trong hướng dẫn chăm sóc sức khoẻ mùa nắng nóng cho cộng đồng và người lao động được ban hành mới đây, Cục Quản lý Môi trường y tế (Bộ Y tế) lưu ý khi một người gặp vấn đề sức khỏe do nắng nóng, cần tùy theo mức độ biểu hiện mà cần nhanh chóng áp dụng những biện pháp xử trí phù hợp.

Với mức độ nhẹ, cần chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió. Nới lỏng quần áo hoặc cởi bỏ bớt quần áo bên ngoài của nạn nhân. Sau đó, lau cơ thể nạn nhân bằng khăn mát hoặc có thể dội nước mát vào cơ thể nạn nhân rồi lau khô. Đặt khăn thấm nước mát hoặc nước đá tại các vị trí như vùng nách, vùng bẹn, hai bên cổ để giúp nhanh chóng giảm nhiệt độ cơ thể.

Nếu nạn nhân uống được nước, cho uống từng ngụm nhỏ nước mát. Tốt nhất là uống nước có bổ sung muối và khoáng chất như nước Oresol pha đúng liều lượng theo hướng dẫn sử dụng.

Nếu nạn nhân bị chuột rút, cần xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ bị chuột rút.

Chuyên gia cũng lưu ý không để cho nhiều người vây quanh nạn nhân. Sau khoảng 10 - 15 phút các biểu hiện sẽ giảm dần.

Ở mức độ nặng, nếu nạn nhân có các biểu hiện ở mức độ nặng, cần gọi ngay cấp cứu 115 hoặc nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Lưu ý trong quá trình vận chuyển thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.

Không ra ngoài trời nắng đột ngột khi đang trong phòng điều hoà

Để hạn chế ảnh hưởng của nắng nóng đối với sức khoẻ, chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế đi ra ngoài trời nắng trong những ngày nắng nóng, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.

Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời.

Bên cạnh mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi, cần tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiểu 1,5 - 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần.

Rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng.

Với những người phải làm việc trong thời tiết nắng nóng, chuyên gia lưu ý cần bố trí thời gian làm việc vào những lúc trời mát mẻ như vào sáng sớm hoặc chiều muộn. Hạn chế thời gian làm việc trong môi trường nhiệt độ cao. Nếu bắt buộc phải làm việc thì không nên làm việc quá lâu trong môi trường nóng bức, tránh các hoạt động thể lực quá sức. Nên định kỳ sau khoảng 45 phút đến 1 giờ làm việc thì nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát trong khoảng thời gian từ 15 - 20 phút.

Cần hạn chế tối đa diện tích tiếp xúc của ánh nắng lên cơ thể đặc biệt là vùng vai gáy. Sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân phù hợp khi làm việc ngoài trời nắng như quần áo bảo hộ lao động, mũ, nón, kính. Mặc quần áo rộng, thoáng mát và thấm mồ hôi. Có thể sử dụng thêm các loại kem chống nắng.

Không sử dụng các loại đồ uống có cồn. Cần uống nước đều đặn trong suốt thời gian làm việc. Đặc biệt cần uống thêm các loại nước có bổ sung thêm muối và khoáng chất như Oresol đối với những người bị mất nhiều mồ hôi trong quá trình làm việc, khi uống nước cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.

Thực hiện các biện pháp làm thoáng mát nơi làm việc như sử dụng mái che, các tấm phản chiếu nhiệt, vật liệu cách nhiệt, hệ thống phun nước, phun sương, lắp đặt hệ thống điều hòa, hệ thống quạt thông gió phù hợp.