Ăn healthy nhưng cẫn vẫn lên 'vù vù' hoá ra là do điều này
GĐXH - Nhiều người chuyển sang ăn yến mạch, ức gà, quả bơ, các loại hạt và hạn chế cơm với hy vọng giảm cân. Thế nhưng, cân nặng vẫn tăng lên, thậm chí khó kiểm soát.
Ăn toàn thực phẩm healthy nhưng vẫn tăng cân, vì sao?
Không ít người khi bắt đầu giảm cân thường thay đổi thực đơn, loại bỏ cơm trắng, thịt mỡ và những món ăn quen thuộc để chuyển sang các thực phẩm được quảng cáo là healthy. Yến mạch, quả bơ, hạt chia, các loại hạt dinh dưỡng, sữa và ức gà trở thành lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, một thực đơn có nhiều thực phẩm lành mạnh chưa chắc đã là thực đơn có lượng calo thấp.
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, Giảng viên Đại học Y Hà Nội cho biết, thực phẩm tốt cho sức khỏe không đồng nghĩa với thực phẩm ít năng lượng. Nếu không chú ý đến khẩu phần, việc kết hợp nhiều loại thực phẩm giàu năng lượng trong cùng một bữa ăn vẫn có thể khiến tổng lượng calo nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể.
Chẳng hạn, một bữa sáng gồm yến mạch, bơ, kiwi, hạt chia, các loại hạt và sữa có thể cung cấp khoảng 600-800 calo hoặc hơn, tùy vào khối lượng từng nguyên liệu và cách chế biến.
Đáng chú ý, nhiều người chỉ quan tâm thực phẩm mình lựa chọn có lành mạnh hay không mà quên tính tổng năng lượng của cả bữa ăn. Một số thực phẩm dù có lợi cho sức khỏe nhưng lại chứa nhiều chất béo hoặc carbohydrate, khiến lượng calo tăng lên đáng kể khi ăn với khẩu phần lớn.

ThS.BS Nguyễn Vũ Bình cho biết, muốn giảm cân hiệu quả cần kiểm soát tổng lượng calo nạp vào thay vì chỉ lựa chọn thực phẩm được gắn nhãn healthy.
Những điều cần lưu ý khi xây dựng chế độ ăn uống để không bị phản tác dụng
Bơ, các loại hạt, yến mạch đều tốt nhưng không nên ăn tùy ý
Bơ là thực phẩm cung cấp chất béo không bão hòa, chất xơ và nhiều vi chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, 100g thịt quả bơ có thể cung cấp khoảng 160 calo.
Các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, hạt điều cũng chứa chất béo không bão hòa, protein và một số khoáng chất. Dù vậy, chỉ khoảng 30g hạt đã có thể cung cấp 170-200 calo, tùy loại.
Tương tự, yến mạch thường được lựa chọn trong thực đơn giảm cân nhờ hàm lượng chất xơ, nhưng 50g yến mạch khô có thể cung cấp khoảng 190 calo. Với hạt chia, 20g cũng có thể chứa gần 100 calo. Như vậy, nếu một bữa ăn kết hợp đồng thời nhiều thực phẩm kể trên, tổng năng lượng có thể tăng nhanh mà người ăn không nhận ra.
Điều này không có nghĩa cần loại bỏ bơ, yến mạch hay các loại hạt khỏi thực đơn giảm cân. Vấn đề nằm ở lượng ăn và cách phối hợp thực phẩm. Người muốn kiểm soát cân nặng vẫn có thể sử dụng những thực phẩm này, nhưng cần tính toán khẩu phần phù hợp với nhu cầu năng lượng.
Muốn giảm cân cần quan tâm tổng lượng calo nạp vào

Các loại hạt chứa chất béo có lợi và nhiều dưỡng chất nhưng không nên ăn tùy ý khi kiểm soát cân nặng.
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, nguyên tắc quan trọng trong kiểm soát cân nặng là tạo ra mức thâm hụt năng lượng: Lượng calo nạp vào thấp hơn lượng calo cơ thể tiêu hao trong một khoảng thời gian đủ dài.
Điều này lý giải vì sao một người có thể ăn cơm, thịt, cá mỗi ngày nhưng vẫn giảm cân nếu tổng năng lượng khẩu phần được kiểm soát hợp lý. Ngược lại, người chỉ ăn salad, yến mạch, hoa quả hay ức gà nhưng sử dụng khẩu phần quá lớn, thêm nhiều sốt, dầu, các loại hạt vẫn có thể nạp vào lượng calo vượt nhu cầu.
Ức gà là thực phẩm giàu protein, thường xuất hiện trong thực đơn của người tập luyện và giảm cân. Tuy nhiên, bản thân ức gà không có tác dụng tự động làm giảm cân. Lượng năng lượng của món ăn còn phụ thuộc vào khối lượng, cách chế biến và những thực phẩm ăn kèm.
Một đĩa salad cũng vậy. Rau xanh thường có mật độ năng lượng thấp, nhưng khi kết hợp nhiều phô mai, các loại hạt, quả bơ hoặc nước sốt giàu chất béo, tổng lượng calo của món ăn có thể tăng đáng kể.
Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào danh sách thực phẩm được gắn nhãn healthy, người giảm cân cần quan tâm đến khẩu phần, cách chế biến và tổng năng lượng của cả ngày.
Phụ nữ sau tuổi 40 cần chú ý hơn khi kiểm soát cân nặng
Ở phụ nữ sau tuổi 40, đặc biệt trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, việc kiểm soát cân nặng có thể trở nên khó khăn hơn.
Những thay đổi về nội tiết trong giai đoạn này có thể đi kèm với sự thay đổi phân bố mỡ trong cơ thể. Bên cạnh đó, quá trình lão hóa, giảm khối lượng cơ và thói quen ít vận động cũng có thể ảnh hưởng đến nhu cầu năng lượng và khả năng kiểm soát cân nặng.
Do đó, nếu chỉ tập trung cắt giảm thức ăn hoặc loại bỏ hoàn toàn cơm khỏi khẩu phần mà không quan tâm đến tổng thể chế độ dinh dưỡng, phụ nữ có thể gặp khó khăn trong việc duy trì cân nặng lâu dài.
ThS.BS Nguyễn Vũ Bình khuyến cáo, thay vì chạy theo những thực đơn giảm cân khắt khe hoặc cố gắng sử dụng toàn thực phẩm đắt tiền được quảng cáo là healthy, mỗi người nên xây dựng chế độ ăn cân đối, phù hợp với nhu cầu năng lượng và tình trạng sức khỏe.
Giảm cân không có nghĩa là phải bỏ cơm hay nhịn đói
Một trong những sai lầm thường gặp khi giảm cân là cho rằng phải loại bỏ hoàn toàn cơm trắng, tinh bột hoặc những món ăn quen thuộc mới có thể đạt được cân nặng mong muốn. Trên thực tế, cơm, thịt, cá, trứng, rau xanh và trái cây đều có thể xuất hiện trong thực đơn giảm cân nếu được lựa chọn và sử dụng với khẩu phần phù hợp.
Điều quan trọng là bảo đảm sự cân đối giữa các nhóm chất dinh dưỡng, kiểm soát lượng thực phẩm ăn vào và duy trì hoạt động thể lực thường xuyên. Người giảm cân cũng không nên nhịn đói hoặc cắt giảm năng lượng quá mức để mong đạt kết quả nhanh chóng.
Đặc biệt, cần phân biệt giữa ăn uống lành mạnh và ăn uống phục vụ mục tiêu giảm cân. Một thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao vẫn có thể khiến tổng năng lượng khẩu phần tăng lên nếu ăn quá nhiều.
Giảm cân bền vững không phải là cuộc chạy đua loại bỏ càng nhiều thực phẩm càng tốt. Khi hiểu được nhu cầu năng lượng của cơ thể, kiểm soát khẩu phần và duy trì thói quen vận động, mỗi người vẫn có thể thưởng thức những bữa cơm gia đình quen thuộc mà không phải áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan.
Thông báo


