Cơ cực cựu thanh niên xung phong "không tấc đất cắm dùi"

Chúng tôi tìm đến nơi cư ngụ của bà Bùi Thị Tới, 70 tuổi ở Tổ dân phố 9, phường Khánh Xuân, TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk giữa ngày mưa. Căn lều gỗ chừng 10m2 nằm trên mảnh đất hoang, cỏ mọc quanh, nước đọng bốn bên, gỗ đã mục ruỗng, mái tôn thủng lỗ chỗ. Căn lều rách càng lạnh lẽo hơn vì chồng bà là ông Dương Văn Quý sinh năm 1944 vừa mới mất chưa đầy 1 tháng bởi bệnh ung thư vòm họng.

Bà Tới kể: Khi còn trẻ, cả bà và chồng đều tham gia kháng chiến chống Mỹ, cống hiến tuổi thanh xuân cho đất nước. Ông Quý thì ra chiến trường cầm súng chiến đấu gần 10 năm (1965 - 1973), còn bà Tới cũng xung phong ra chiến trường làm nhiệm vụ tiếp đạn, mở đường, đưa bộ đội bị thương ra khỏi trận địa,... tại chiến trường Lào 2 năm.

Ông Quý được Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì vì có công trong cuộc Kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hết chiến tranh, ông bà trở về quê hương Thanh Hoá sinh sống với mấy sào ruộng đất xấu, làm vất vả mà phải ăn rau khoai lang luộc trừ cơm. Năm 1992 ông bà bán hết ruộng ở quê dắt con vào Đắk Lắk lập nghiệp mong cuộc sống khấm khá hơn. Hồi mới vào, ông bà ở tạm nhà người quen, 2 năm sau mượn đất của phường xin dựng ngôi lều tạm bằng gỗ để che nắng trú mưa.

Căn nhà tạm dựng trên đất mượn

Dù cống hiến nhiều năm trong kháng chiến nhưng giấy tờ bị thất lạc ngoài quê nên đến nay vẫn vợ chồng bà Tới chưa từng được hưởng chính sách hỗ trợ nào. Ông Nguyễn Danh Lam – Phó Chủ tịch Hội cựu chiến binh phường Khánh Xuân cho biết: Gia đình ông Quý bà Tới là một trong những hộ nghèo nhất phường, không có tài sản gì. Ông bà có công với Nhà nước nhưng không có đủ giấy tờ nên theo quy định không thể trợ cấp.

Nơi đất khách, không có đất mưu sinh, sức khoẻ lại yếu, hai ông bà đi làm thuê quanh năm suốt tháng đủ chi phí sinh hoạt và mua thuốc. Nghèo đến nỗi, con dâu chịu không nổi cảnh nghèo đã bỏ lại con thơ trốn khỏi nhà khi mới cưới được hơn 1 năm. Gần 5 năm nay, hai người con trai của bà xuống TP.HCM kiếm việc làm thuê, giờ chỉ còn bà và đứa cháu nội 5 tuổi. Hàng tháng 2 người con gửi về cho bà 2 triệu đồng, phải tằn tiện mới đủ đóng học phí cho cháu, mua thuốc, trang trải ăn uống, sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra, Hội chữ thập đỏ phường cũng hỗ trợ 10kg gạo/tháng giúp đỡ bà bớt phần nào khó khăn.

Hai bà cháu sống trong căn nhà rách nát

Cả đời vợ chồng bà Tới chỉ mơ ước có một căn nhà đúng nghĩa, vậy mà đến khi ông mất, bà tuổi xế chiều mà căn nhà vẫn là giấc mơ. Bà nhớ lại cái ngày ông mất, "trời đổ mưa, mái nhà dột ướt cả quan tài mấy người hàng xóm thương bà nên căng tạm tấm bạt khỏi mưa! Nếu như phường lấy lại đất, hai bà cháu sẽ không có nơi ở, chẳng biết tương lai của đứa cháu nội sẽ ra sao. Giá mà bà có 3m hay 5m đất để xây được cái nhà để lại cho con cháu trước khi nhắm mắt xuôi tay", bà Tới lo lắng.

Chị Đỗ Thị Mai – Tổ trưởng Tổ dân phố 9, phường Khánh Xuân cho biết: khu đất bà Tới đang ở trước đây là xưởng sửa chữa ô tô của chế độ cũ, sau ngày giải phóng khu đất này thuộc quyền quản lý của phường Khánh Xuân. Gia đình bà Tới viết đơn xin dựng tạm nhà trên nền có sẵn, thấy hoàn cảnh ông bà khốn khó nên phường đồng ý. "Gia cảnh bà Tới rất đáng thương nên phường cũng thường xuyên hỗ trợ, nếu nhà bà có miếng đất phường sẽ kêu gọi mọi người góp tiền xây cho bà cái nhà để ở", bà Mai nói.

Hường Lê