Cơ hội mới cho người dân mua ô tô?!

Thông tư 20 hết hiệu lực, doanh nghiệp nhỏ khấp khởi mừng. Ảnh: ĐA

Thông tư đã lỗi thời?

Thông tư 20 của Bộ Công Thương thời gian qua từng bị giới kinh doanh ô tô phản ứng rất mạnh, đến nay hết hiệu lực và chưa có quy định thay thế khiến nhiều doanh nghiệp từng bị loại ra khỏi cuộc chơi khấp khởi mừng.

Thông tư 20/2011/TT-BCT (gọi tắt là Thông tư 20) của Bộ Công Thương ra đời quy định bổ sung thủ tục nhập khẩu xe ô tô chở người loại từ 09 chỗ ngồi trở xuống. Đây là Thông tư nhằm “cấm cửa” hoàn toàn hoạt động nhập khẩu và phân phối ô tô nguyên chiếc mới chính hãng từ 9 chỗ ngồi trở xuống.

Trong khi trước đó việc nhập khẩu ô tô nguyên chiếc 9 chỗ ngồi trở xuống bất cứ doanh nghiệp nào cũng có thể thực hiện thì từ thời điểm Thông tư 20 xuất hiện và có hiệu lực thì hoạt động này hoàn toàn chấm dứt. Theo đó, số đơn vị nhập khẩu thu hẹp rất nhiều, mỗi thương hiệu gần như chỉ có 1 đơn vị nhập khẩu phân phối. Lúc này, doanh nghiệp nhập khẩu ô tô phải có giấy chỉ định hoặc giấy ủy quyền là nhà nhập khẩu, phân phối chính hãng, hoặc hợp đồng đại lý của chính hãng. Đồng thời, các doanh nghiệp này còn phải có giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng ô tô đủ điều kiện do Bộ Giao thông vận tải cấp.

Thông tư 20 được xem là sự siết chặt cần thiết để tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng hơn và đặc biệt là đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng, cho dù cũng xuất hiện những đặc quyền của nhà phân phối, nhập khẩu chính hãng.

Theo giới kinh doanh thì Thông tư 20 đã được áp dụng nhiều năm nay và bị đánh giá là không còn phù hợp. Ông Hồ Khắc Hùng, Giám đốc điều hành Công ty ôtô Tây Bắc cho rằng, việc bãi bỏ quy định trong Thông tư 20, sẽ tạo cơ chế cho các doanh nghiệp nhỏ được nhập khẩu ô tô, tránh sự độc quyền trên thị trường ô tô hiện nay, khi gần như chỉ có những liên doanh FDI vào Việt Nam có quyền nhập ô tô ngoại. Trước thời điểm Thông tư 20 ra đời, các công ty thương mại nhập đủ loại xe từ nhiều hãng khác nhau trên thế giới với mức giá khá cạnh tranh nhau để khách hàng có thể lựa chọn.

Các chuyên gia lĩnh vực ô tô cũng cho rằng, việc buộc các nhà nhập khẩu phải có “giấy phép con” từ chính hãng sản xuất khiến nhiều công ty thương mại đã phải đóng cửa và người tiêu dùng là người chịu thiệt vì không có nhiều lựa chọn.

Có cơ hội sống lại

Anh Nguyễn Văn Trường, Chủ một doanh nghiệp kinh doanh ô tô tại Hà Nội chia sẻ: “Khi Thông tư 20 ra đời doanh nghiệp của tôi và phần lớn các doanh nghiệp kinh doanh ô tô đã “chết” vì không đủ điều kiện nhập khẩu. năm 2011 là năm “sao xấu” cho những doanh nghiệp kinh doanh ô tô vừa và nhỏ vì mất cơ hội kinh doanh xe nhập khẩu nguyên chiếc dưới 9 chỗ ngồi”.

“Khi thông tư 20 hết hiệu lực tôi cũng như nhiều doanh nghiệp khác (doanh nghiệp từng “chết” vì Thông tư 20) và người tiêu dùng đã khấp khởi mừng vì được sống lại, được kinh doanh xe đẹp. Nhưng mới đây lại hay tin Bộ Công Thương đã đưa quy định của Thông tư 20 vào Dự thảo Nghị định mới nên lại thấy lo lắng. Một quy định đã lỗi thời và “siết” doanh nghiệp thì không thể để tồn tại”.

Một số chuyên gia được hỏi cũng bày tỏ quan điểm rằng, quy định trong Thông tư 20 là bất hợp lý. Theo Luật Đầu tư, các điều kiện kinh doanh chỉ được đặt ra vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng. Nhập khẩu ô tô không nằm trong danh mục 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư nên các doanh nghiệp được tự do kinh doanh trong lĩnh vực này.

Chính phủ đang quyết liệt yêu cầu các bộ ngành xây dựng các dự thảo Nghị định về điều kiện kinh doanh, thay thế các thông tư hết hiệu lực từ 1/7 tới đây. Đồng thời, Chính phủ cũng đề nghị các bộ ngành trong quá trình này rà soát, kiên quyết loại bỏ các điều kiện kinh doanh bất hợp lý, không cần thiết, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh phải rõ ràng, minh bạch, tăng cường hậu kiểm, tạo thuận lợi cho phát triển cho doanh nghiệp.

Đông An – Đàm Duy