Con cái ngày càng tiến bộ nhờ 4 lần 'rút lui' này của cha mẹ

Trong quá trình con khôn lớn, sự đồng hành và hướng dẫn của cha mẹ là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, nhiều bậc phụ huynh thường mắc phải một sai lầm, đó là cho rằng mình phải luôn tham gia vào mọi khía cạnh trong cuộc sống của con, bảo vệ và chỉ dạy chúng mọi lúc, mọi nơi.

Thực tế, một đứa trẻ ngày càng trưởng thành và tốt hơn thường bắt đầu từ 4 lần "rút lui" của cha mẹ.

Sự rút lui đầu tiên: Rút lui khỏi việc tự chăm sóc của con

Khi còn nhỏ, trẻ không thể sống thiếu sự chăm sóc của cha mẹ. Nhưng khi con lớn lên, cha mẹ nên dần dần "rút lui" khỏi việc chăm sóc đời sống cá nhân của con một cách đúng lúc. Một số cha me luôn lo lắng rằng con sẽ làm không tốt. Họ sợ con ăn cơm sẽ làm rơi vãi khắp nơi, sợ con mặc quần áo quá chậm, nên cứ thế bao bọc mọi việc vặt trong cuộc sống của con.

Nhà giáo dục nổi tiếng Trần Hạc Cầm (Chiết Giang, Trung Quốc) từng nói: "Những việc trẻ có thể tự làm, hãy để trẻ tự làm". Trong quá trình học cách tự chăm sóc bản thân, trẻ không chỉ nâng cao kĩ năng thực hành mà còn bồi dưỡng tính độc lập và sự tự tin. Nếu cha mẹ cứ mãi không buông tay, con sẽ hình thành tâm lí phụ thuộc và thiếu khả năng tự chăm sóc mình.

Cách làm: Từ khi con được hai, ba tuổi, bạn có thể từng bước rèn luyện khả năng tự chăm sóc bản thân cho con. Ví dụ, hãy để con tự thử dùng thìa ăn cơm, ngay cả khi ban đầu con ăn chưa tốt, cũng đừng vội vàng đút cho con. 

Sau khi con đi học mẫu giáo, bạn có thể dạy con tự mặc quần áo, thắt dây giày. Cha mẹ có thể hướng dẫn con thông qua các trò chơi, chẳng hạn như thi xem ai mặc quần áo nhanh hơn, để khơi dậy sự hứng thú và tính chủ động của trẻ. Đồng thời, hãy dành cho con đủ thời gian và sự kiên nhẫn để con dần dần thành thạo các kĩ năng tự chăm sóc bản thân trong quá trình thực hành.

Sự rút lui thứ hai: Rút lui khỏi việc quản lí học tập của trẻ

Nhiều bậc cha mẹ đã phải lo lắng rất nhiều về chuyện học hành của con. Họ dành thời gian mỗi ngày để giám sát con làm bài tập, giúp con kiểm tra bài tập và lập kế hoạch học tập. Tuy nhiên, việc quản lí học tập quá mức này sẽ khiến con mất đi tính chủ động và trách nhiệm trong việc học.

Các chuyên gia giáo dục chỉ ra rằng, học tập là việc của chính đứa trẻ. Cha mẹ nên bồi dưỡng khả năng tự học cho con. Nếu con luôn học dưới sự giám sát của cha mẹ, một khi không có sự giám sát, con sẽ không biết cách học như thế nào.

Cách làm: Cha mẹ nên dần dần rút lui khỏi việc quản lí học tập của con. Trong giai đoạn tiểu học, bạn có thể giúp con hình thành thói quen học tập tốt, như lập thời gian biểu học tập, sắp xếp cặp sách... Nhưng khi con lớn hơn, hãy để con tự sắp xếp bài vở. 

Khi con gặp vấn đề trong học tập, đừng trực tiếp đưa ra câu trả lời, mà hãy hướng dẫn con tự suy nghĩ và giải quyết vấn đề bằng cách tra cứu tài liệu, hỏi thầy cô và bạn bè. Đồng thời, hãy khuyến khích con chịu trách nhiệm với việc học của mình, để con hiểu rằng kết quả học tập tốt hay xấu đều phụ thuộc vào sự nỗ lực của bản thân.

Lần rút lui thứ ba: Rút lui khỏi các mối quan hệ xã hội của con

Trong quá trình trưởng thành, con sẽ có vòng tròn xã hội và những người bạn riêng. Một số cha mẹ luôn lo lắng rằng con sẽ không kết bạn được với người tốt, hoặc sợ con bị bạn bè bắt nạt, nên can thiệp quá sâu vào các mối quan hệ xã hội của con. Họ sẽ thay con chọn bạn, thậm chí ra mặt giải quyết trực tiếp khi con và bạn bè có mâu thuẫn.

Các nhà tâm lí học cho rằng, trong quá trình giao tiếp với bạn bè, trẻ có thể học được các kĩ năng xã hội như giao tiếp, hợp tác, chia sẻ. Việc cha mẹ can thiệp quá mức vào các mối quan hệ xã hội sẽ khiến con mất đi cơ hội rèn luyện những kĩ năng này.

Cách làm: Cha mẹ hãy tôn trọng sự lựa chọn bạn bè của con, để con tự do kết giao. Khi con và bạn bè có mâu thuẫn, đừng vội can thiệp. Hãy lắng nghe suy nghĩ của con trước, sau đó hướng dẫn con tự mình giải quyết vấn đề. Ví dụ, bạn có thể hỏi con: "Theo con, nên giải quyết chuyện này như thế nào?". 

Hãy để con học cách đặt mình vào vị trí của người khác và thấu hiểu cảm xúc của họ. Đồng thời, bạn cần giáo dục con rằng trong các mối quan hệ xã hội, con phải biết cách tự bảo vệ mình, nhưng cũng phải học cách bao dung và thấu hiểu người khác.

Lần rút lui thứ tư: Rút lui khỏi sở thích của con

Mỗi đứa trẻ đều có sở thích riêng. Tuy nhiên, một số cha mẹ lại luôn chọn các lớp học năng khiếu cho con theo ý muốn của mình. Chẳng hạn, cha mẹ nghĩ rằng học piano sẽ giúp con trở nên có khí chất, nên ép con học piano, bất kể con có thực sự yêu thích hay không.

Nhà giáo dục trẻ em nổi tiếng Maria Montessori (Italia) từng nói: "Tất cả các nền giáo dục trẻ em phải tuân theo một nguyên tắc, đó là giúp trẻ phát triển thể chất và tinh thần một cách tự nhiên". Chỉ khi ở trong lĩnh vực mình thực sự yêu thích, trẻ mới có thể phát huy tối đa tiềm năng của bản thân.

Cách làm: Cha mẹ hãy tôn trọng sở thích của con, để con tự do lựa chọn hoạt động mà mình yêu thích. 

Bạn có thể quan sát biểu hiện hằng ngày của con để tìm ra những điểm hứng thú của chúng. Khi con bày tỏ sự thích thú với một điều gì đó, hãy ủng hộ và khuyến khích con. Ví dụ, nếu con thích vẽ, bạn có thể chuẩn bị dụng cụ vẽ cho con, hoặc đưa con đến lớp học vẽ. Đồng thời, hãy giúp con hiểu rằng một khi đã lựa chọn, con phải kiên trì theo đuổi, từ đó bồi dưỡng sự kiên nhẫn và khả năng tập trung cho con.

Bốn lần "rút lui" này của cha mẹ không có nghĩa là bỏ mặc con cái, mà là trao cho con đủ không gian và sự tự do vào những thời điểm thích hợp, để con có thể trưởng thành một cách độc lập. Khi cha mẹ học được cách "rút lui" đúng lúc, con cái mới có thể ngày càng trở nên tốt hơn trên con đường trưởng thành. Hi vọng mỗi bậc cha mẹ đều có thể nắm bắt được chừng mực này, đồng hành cùng con đến một tương lai tươi sáng hơn.