Công bố nguyên nhân hàng loạt vụ cháy nổ xe thời gian qua: Vẫn có những bất thường

 Ngày 26/4, liên bộ Công an, Công Thương, Khoa học Công nghệ và Giao thông vận tải đã công bố nguyên nhân cháy nổ phương tiện theo chỉ đạo của Chính phủ. Từ thông tin được công bố cho thấy ngoài các nguyên nhân đa số như chập điện, sơ suất, sự cố kỹ thuật… thì còn có những nguyên nhân bất thường.

 

Cháy xe có nguyên nhân bất thường. ảnh: N.H

 

Chập điện là thủ phạm số 1

 

Khuyến cáo về sử dụng nhiên liệu Tài liệu được công bố trong cuộc họp báo của liên bộ Công an, Công Thương, Khoa học Công nghệ, Giao thông vận tải đưa ra hàng loạt khuyến cáo đối với người dân để chống cháy nổ xe. Theo đó, người dân cần sử dụng nhiên liệu đảm bảo chất lượng, không sử dụng bất cứ nguồn nhiên liệu bất hợp pháp nào hay sử dụng các phụ gia khi chưa được cơ quan chức năng cho phép sử dụng. Không để vật dễ cháy nổ như bình ga nhỏ, máy lửa, điện thoại di động, laptop, máy ảnh, nước hoa, keo xịt tóc… vào cốp xe.

Theo thống kê của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH), từ đầu năm 2012 đến nay cả nước xảy ra 115 vụ cháy ô tô, xe máy. Trong đó, có 56 vụ cháy xe ô tô và 59 vụ cháy xe máy, làm bị thương 3 người, thiệt hại trên 20 tỷ đồng. Lực lượng công an đã điều tra làm rõ được 25 vụ, số còn lại đang trong quá trình làm rõ. Trong số 25 vụ đã điều tra làm rõ nguyên nhân thì có 9 vụ do chập điện, 6 vụ do sơ suất của chủ sử dụng, 4 vụ do sự cố kỹ thuật, 4 vụ do tai nạn giao thông và 1 vụ đốt xe.

Trong 2 năm 2010 - 2011, toàn quốc xảy ra 324 vụ cháy nổ ô tô, xe máy, với 276 vụ cháy ô tô và 48 vụ cháy nổ xe máy. Cơ quan công an đã làm rõ nguyên nhân của 209/324 vụ cháy ô tô, chiếm hơn 64% tổng số vụ, chưa rõ nguyên nhân chiếm 35%. Nguyên nhân chập điện chiếm đa số tổng số vụ với trên 30%, sự cố kỹ thuật chiếm hơn 15%, số còn lại là so sơ suất, do tai nạn giao thông, do tự đốt xe. Ngoài những nhóm nguyên nhân nêu trên, Bộ Công an cũng công bố hàng loạt nguyên nhân bất thường khác như xe dừng, máy tắt tự nhiên cháy nổ, xe đang lưu thông bị tắt máy, khởi động lại gây cháy nổ…

Cũng theo Bộ Công an, qua nghiên cứu các vụ cháy, nổ xe trong 2 năm 2010-2011 cho thấy xe cháy trải đều ở nhiều hãng khác nhau, trong đó có nhiều hãng sản xuất có thương hiệu như Mercedes, BMV, Mazda, Toyota, Honda, SYM, Honda, Huyndai, Deawoo…

 

Nguy cơ cao từ xăng dầu dởm

 

Cũng theo tài liệu được liên Bộ công bố, từ các kết quả thử nghiệm thì chưa có bằng chứng chứng minh xăng, dầu là nguyên nhân trực tiếp gây ra cháy nổ ở xe cơ giới. Tuy nhiên, kết quả do 3 nhóm nguyên cứu về tính khoa học và khả năng gây ra nguyên nhân cháy xe cho thấy những thông tin đáng báo động. 3 nhóm nghiên cứu này bao gồm: Viện cơ khí động lực (ĐH Bách khoa Hà Nội), Phòng thí nghiệm hóa dầu (Viện hóa công nghiệp) và ĐH Bách khoa TPHCM.

 

Theo đó, nhiên liệu xăng và hỗn hợp nhiên liệu xăng có pha hàm lượng ethanol hoặc methanol nhỏ hơn 30% chỉ gây ra cháy xe khi bị rò rỉ đồng thời có tia lửa điện. Nhiên liệu xăng có pha ethanol hoặc methanol cao gây lão hóa đường ống dẫn nhiên liệu, gioăng cao su dẫn đến rò rỉ nhiên liệu gây ra cháy nổ khi có nguồn nhiệt cao.

Xe máy hiện đại sử dụng nhiên liệu không phù hợp cũng là nguyên nhân gây cháy nổ. Đặc biệt, chỉ số RON thấp như xăng A83 gây nóng động cơ hơn bình thường, làm hỏng các chi tiết và có thể gây chập điện. Cùng đó, việc sử dụng cốp xe để chứa những vật liệu dễ cháy nổ như bình gas nhỏ, bật lửa cũng là nguyên nhân gây cháy. Cầu chì đấu nối thay bằng dây điện hoặc cầu chì không đúng thiết kế làm tăng khả năng chập, chạm.

Trước đó, ngày 25/4, tại hội thảo tìm nguyên nhân cháy xe do Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức, các nhà khoa học cũng đồng loạt đưa ra các nghi vấn về xăng dầu dởm là nguyên nhân gây cháy xe. TS Đinh Ngọc Ân, Trưởng khoa cơ khí động lực (ĐH Sư phạm kỹ thuật Hưng Yên) cho rằng chất phụ gia trong xăng nói riêng và trong nhiên liệu nói chung có ảnh hưởng rất lớn đến tuổi thọ của động cơ, đặc biệt những chất tạo ra axit.

 

Còn PGS.TS Hoàng Mạnh Hùng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, giám định dân sự (VUSTA) cho rằng, pha methanol hoặc acetone vào xăng với hàm lượng cao sẽ làm cho dây dẫn nhiên liệu trương nở nhiều hơn, hơi nhiên liệu và chất oxygenat dễ phát tán ra ngoài. Khi đó dễ tạo nên hỗn hợp nổ cháy.

 

Hỗn hợp này nằm trong giới hạn nổ cháy với oxy trong không khí, gặp nhiệt độ cao (của động cơ hoặc do va chạm, chập mạch sinh tia lửa điện) sẽ gây cháy và nếu bình xăng còn nhiên liệu có thể gây nổ nguy hiểm đến tính mạng người điều khiển phương tiện. Ngoài ra, việc pha dầu tái sinh chế biến sẽ ảnh hưởng đến độ nhớt của dầu, không chỉ gây ra những hư hại cho nguyên liệu liên quan đến động cơ, mà còn phát sinh hỗn hợp hơi phát tán hơi dễ dàng gây ra hiện tượng nổ cháy xe.

 

Chưa có cơ sở kết luận cháy nổ xe do xăng dầu Ông Nguyễn Quang Kiên, Phó Tổng giám đốc Petrolimex, khẳng định việc các nhà khoa học và giới truyền thông hướng nghi ngờ nguyên nhân cháy xe liên quan đến xăng dầu là phi lý bởi đến nay chưa có một cơ quan nhà nước nào khẳng định như thế. Cùng đó, ông Trần Quốc Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng Hàng hóa (Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng, Bộ Khoa học - công nghệ) cho rằng nếu xăng của các cửa hàng bị phát hiện pha tạp chất này gây cháy thì tất cả xe máy đã bơm xăng ở đó đều sẽ bốc cháy.

 

Công Tâm