Công tác thi hành án dân sự: Nhức nhối án không có điều kiện thi hành

Bà Lê Thị Thu Ba

Hơn 30% án tồn đọng

Thưa bà, một trong những vấn đề nhức nhối nhất của công tác thi hành án dân sự (THADS) hiện nay là số lượng án còn tồn đọng quá nhiều, đặc biệt là án không có điều kiện thi hành. Liệu việc nâng dự Luật THADS từ Pháp lệnh lên Luật có giải quyết được khó khăn này?

Với án chưa hoặc không có điều kiện thi hành, cơ quan thi hành án phải tiếp tục theo dõi, đôn đốc. Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp bắt buộc như cưỡng chế thi hành án cũng cần được làm nghiêm hơn để đảm bảo quyền lợi cho các bên. Dự luật này cũng đưa ra một số giải pháp để khắc phục tình trạng tồn đọng trên như xã hội hoá, tăng cường năng lực cán bộ THADS, giáo dục phẩm chất đạo đức cho họ...

Một vấn đề lớn đang đặt ra là đối với án có điều kiện thi hành cũng đang bị tồn đọng, đó là chậm trễ do có biểu hiện trục lợi của cán bộ thi hành án. Mỗi năm Bộ Tư pháp kỷ luật gần 40 cán bộ, trong đó có nhiều người bị xử lý hình sự?

- Trách nhiệm của Bộ Tư pháp phải giải quyết vấn đề này. Đó là tăng cường giám sát chặt chẽ để cán bộ thi hành án không trục lợi và không có điều kiện trục lợi, nhũng nhiễu người phải thi hành án. Bên cạnh đó, Viện kiểm sát phải kiểm sát chặt chẽ quá trình thi hành án để phát hiện, xử lý kịp thời những sai phạm của cán bộ thi hành án.

Toà tuyên xong,cán bộ thi hành án “bó tay”

Từng là Thứ trưởng Bộ Tư pháp phụ trách mảng THADS, theo bà hiện tượng nhũng nhiễu của cán bộ THADS hiện nay có ở mức trầm trọng?

- Phải căn cứ vào con số phát hiện chứ không thể chỉ nghe dư luận để nói trầm trọng hay không. Mỗi năm xử lý mấy chục cán bộ THADS không phải là lớn so với 8.000 cán bộ THADS. Tuy nhiên, trong báo cáo chúng tôi vẫn nêu rõ: “Tuy số lượng vi phạm không lớn nhưng đây là cán bộ cơ quan bảo vệ pháp luật nên cũng làm cho uy tín bị hạ thấp”. Dù ít nhưng cũng phải có biện pháp thích hợp để hạn chế đến mức tối đa sự vi phạm của cán bộ THADS.

Tình trạng không ít địa phương hiện vẫn chưa có chức danh trưởng, phó cơ quan thi hành án và chấp hành viên, cũng như không ít người bỏ việc đã được khắc phục như thế nào?

- Tình trạng thiếu cán bộ chức danh tư pháp, đặc biệt là cấp huyện đang là nhức nhối. Từ nhiệm kỳ Quốc hội khoá trước đã nói rất rõ là cần khắc phục ngay. Tuy nhiên, đến bây giờ vẫn chưa có chuyển biến nhiều, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ và chất lượng công tác này. Đặc biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của công dân khi bị chậm trễ.

Nhiều bản án dân sự đã có hiệu lực nhưng cán bộ thi hành án đều “bó tay” vì án tuyên không rõ ràng, không đúng thực tế tranh chấp... Vấn đề này đã được các cơ quan tố tụng nói nhiều, đến nay đã khắc phục ra sao, thưa bà?

- Đây là nội dung đã được báo cáo trước Quốc hội năm 2007. Lúc đó, Chánh án TANDTC đã hứa trước các đại biểu Quốc hội là nhanh chóng khắc phục. Tuy nhiên, đến nay tình trạng này vẫn chưa có chuyển biến. Vì thế, trong báo cáo thẩm tra lần này, Ủy ban Tư pháp tiếp tục nhắc lại việc này và đề nghị ngành toà án và các cơ quan liên quan sớm có giải pháp.                                     

   Xin cảm ơn bà!

Lê Hồng Sơn (thực hiện)