Cuộc chạy đua giành lại sự sống cho các bệnh nhân bị đột quỵ

30 phút vàng cứu sống bệnh nhân đột quỵ nặng

60 phút thay đổi cuộc đời

Một buổi sáng đầu tháng 6/2019, như mọi ngày, bà N.Th.H, 54 tuổi đến cơ quan để việc. Tuy nhiên sau buổi giao ban đầu ngày, các đồng nghiệp phát hiện bà ngồi thẫn thờ trên ghế, yếu tay chân và miệng méo sang một bên. Ngay lập tức, và H được chuyển vào phòng Cấp cứu bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM). Các bác sĩ cấp cứu xác định ngay đây là một trường hợp đột quỵ đến sớm ngay trong giờ đầu tiên khởi phát. Chỉ sau 20 phút bệnh nhân đã được chụp cắt lớp vi tính.

Sau 15 phút thủ thuật, cục huyết khối được hút ra, bệnh nhân tỉnh táo trở lại và có thể cử động ngay được khi còn đang nằm trên bàn can thiệp. Những nụ cười rạng rỡ của đội ngũ can thiệp, những giọt nước mắt xúc động, cái nắm tay thật chặt của bệnh nhân. Tất cả chỉ diễn ra vẻn vẹn trong 60 phút từ lúc khởi phát triệu chứng đột quỵ.

Niềm vui của bệnh nhân và nhân viên y tế sau lấy huyết khối bệnh nhân hồi phục ngoạn mục. Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy cung cấp

Giành lại sự sống từ tay tử thần

Đêm trực cuối tháng 5/2019, Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp nhận cụ bà N.TT, 90 tuổi từ Tiền Giang chuyển lên với tình trạng lơ mơ, liệt nửa người phải, được chẩn đoán là nhồi máu não cấp giờ thứ 5.

Ngay lập tức, quy trình đột quỵ được khởi động từ phòng cấp cứu, cuộc chạy đua với thời gian để cứu sống bệnh nhân bắt đầu. Sau khám lâm sàng, chụp CT… các bác sĩ cấp cứu, nội thần kinh, chẩn đoán hình ảnh và can thiệp mạch máu cùng hội chẩn, đưa ra kết luận: Bệnh nhân bị tắc động mạch não giữa gây nhồi máu não và có chỉ định can thiệp lấy huyết khối. Sau 25 phút thủ thuật, cục huyết khối đã được hút ra, mạch máu não tái thông hoàn toàn.

Sau một ngày điều trị, bệnh nhân hồi phục ngoạn mục, trả lời đầy đủ câu hỏi của bác sĩ, dù vẫn tưởng là "mình nằm tại nhà thương Chợ Gạo" và có thể cử động lại được tay chân bên bị liệt trước đó.

Hình ảnh bệnh nhân ngay sau lấy huyết khối. Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy cung cấp

Theo bác sĩ Nguyễn Huỳnh Nhật Tuấn - Trưởng kíp can thiệp mạch máu thần kinh của khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Chợ Rẫy thì đây là một trong những bệnh nhân cao tuổi nhất Việt Nam được can thiệp huyết khối. "Thông thường cấu trúc mạch máu của các bệnh nhân lớn tuổi thường xơ vữa, xoắn vặn, rất khó để chọn lọc can thiệp. Đạt được hồi phục tuyệt vời thế này, đúng là giành lại bệnh nhân từ tay tử thần!"- bác sĩ Tuấn cho biết.

30 phút vàng cứu sống bệnh nhân đột quỵ nặng

Chiều 17/12, ngồi ở giường bệnh Khoa nội tổng quát, bệnh viện Chợ Rẫy, bà Trần Kim Chi (64 tuổi, ngụ Tân Phú, TP.HCM) vui vẻ cười nói khi bác sĩ tới thăm. 

Không ai ngờ bà Chi mới bước qua lằn ranh sinh tử khi cách đó một tuần, vào chiều 11/12, bà nhập viện với tình trạng đột quỵ rất nặng, liệt nửa người phải, méo miệng, lơ mơ. Trước đó, bệnh nhân có bệnh lý rung nhĩ, đái tháo đường, nhồi máu não cũ.

“Hôm đó, tôi tính đi làm việc thì chóng mặt, xây xẩm mặt mày quá và tự nhiên liệt mất một bên người. Người nhà thấy vậy nên dìu tôi từ trên xe chở từ Hóc Môn lên đây. Đi trên xe và tới bệnh viện, tôi không còn biết gì nữa. Khi tỉnh lại nằm trên giường bệnh, đưa tay đưa chân lên được tôi mừng dữ lắm. Không biết làm sao mà bác sĩ can thiệp được hay dữ” - bà Chi giọng vui mừng kể lại.

Ngay sau tiếp nhận bệnh nhân, quy trình báo động đỏ Bệnh viện Chợ Rẫy được kích hoạt, dưới sự phối hợp của các chuyên khoa: Cấp cứu, Nội thần kinh, Chẩn đoán hình ảnh... ê kíp can thiệp đã được kích hoạt để sẵn sàng cấp cứu bệnh nhân nhanh nhất. Sau khi chụp CT không thuốc và CT mạch máu, các bác sĩ đã hội chẩn nhanh chóng tại khoa Cấp cứu. Nhận định nếu bệnh nhân không được can thiệp và điều trị kịp thời có nguy cơ tử vong lên 80%, các bác sĩ đã quyết định can thiệp lấy huyết khối cơ học. Từ lúc đặt sheath vào bệnh nhân lúc 17 giờ 35 phút, sau đó tái thông vào lúc 18 giờ, các bác sĩ đã kết thúc thủ thuật vào lúc 18 giờ 05 phút. Tất cả quá trình cứu sống bệnh nhân chỉ trong vòng 30 phút. Đây là một khoảng thời gian cực ngắn để xử lý đột quỵ.

K.V