Đá trong vắt nhờ... hóa chất!
GiadinhNet - Tại TPHCM, vào các xưởng sản xuất nước đá cây mới thấy rằng, người dân đang “hưởng thụ” quá nhiều đồ uống nguy hiểm.
Bẩn vẫn bán... ầm ầm
 |
|
Dù đầu tư máy móc hiện đại, ông Thanh vẫn dùng giếng và khuôn chưa đạt yêu cầu. Ảnh: Đỗ Bá |
Sau khi đưa chúng tôi vào, anh Hai V, người dân địa phương biết rõ xưởng sản xuất nước đá trong con hẻm thuộc đường Phan Huy Ích, quận Gò Vấp khều nhẹ: “Thấy chưa, toàn đồ đã gỉ sét hết, đây là xưởng làm đá thủ công mà”. Đúng vậy, các khuôn đá bằng sắt đã hoen gỉ, nước vàng ệch chảy tràn lan trong khu vực ra đá. Các công nhân, người quần đùi áo cộc, người cởi trần trùng trục đang hì hục rút khuôn đá. Ở đây, đá đổ đầy, vương vãi khắp nơi.
Có cây đá trong nhưng cũng nhiều cây đá đầy bọt. Trên miệng hầm đá (nơi chứa khuôn đá có đầy dung dịch muối), nước bẩn và nước muối theo khuôn đá rơi vãi tràn lan. Chúng tôi hỏi một công nhân: “Lấy khuôn lên, bỏ khuôn xuống đều phải đứng trên miệng hầm, làm sao giữ cho nó sạch được ông anh?”. Anh công nhân thật thà: “Ăn thua gì. Trước giờ cũng bán ầm ầm, dơ chút cũng có sao đâu”.
 |
|
Xưởng sản xuất đá cây kín đáo nhưng kém vệ sinh. |
Rời xưởng đá thủ công, chúng tôi đến xưởng đá cây của ông Nguyễn Văn Thanh trong một con hẻm thuộc đường Nguyễn Văn Quá, quận 12. Ông Thanh là một “lão làng”, đã 13 năm trong nghề làm đá cây. Dẫn chúng tôi đi một vòng tham quan xưởng, ông cho hay, trước đây cũng sản xuất theo kiểu thủ công nhưng thấy không vệ sinh nên đầu tư xưởng này hơn 800 triệu đồng, mỗi ngày cho ra 400 cây đá. Theo kinh nghiệm của ông Thanh, khi dùng tay bỏ khuôn xuống hầm đá, phần dung dịch nước muối bắn vào bên trong khuôn, phần nước bẩn từ miệng hầm đá tràn vào khuôn khiến nước đá đục, không thể trong suốt.
“Tẩy” nước bằng... hóa chất?
 |
|
Một điểm tập kết đá cây mất vệ sinh trên đường Hoàng Hữu Nam,
quận 9. |
“Mấy chú không biết đâu, nhiều xưởng khoan giếng lấy nước làm đá, trúng phải giếng xấu, phèn nhiều, xử lý nghiêm chỉnh thì nhiều tiền quá, mất lời nên họ toàn dùng hoá chất để xử lý thôi. Gặp xưởng kiểu này, đá ra cũng trong vắt nhưng đụng vào cây nước đá nó nhớp nhợp, tay của mình nó cũng nhớt nhợt giống như xà bông mà rửa bằng nước mưa, rửa hoài không hết nhớt” - ông Thanh bật mí thêm. Chúng tôi giật mình khi biết việc xử lý nước bằng hoá chất mà thông thường là xút (NaOH), nếu tồn đọng nhiều trong nước đá là nguy to. “Khu vực Hóc Môn và quận 12 nhiều xưởng bị lắm” - ông Thanh rỉ tai thêm.
Thấy ông Thanh không “giấu nghề”, chúng tôi hỏi thêm trước khi ra về: “Khuôn đá của mình bằng thép không gỉ hay tole vậy chú?”. Ông Thanh nhăn nhó: “Thép không gỉ đắt lắm, chơi không nổi đành xài bằng tole. Có điều phải thay theo định kỳ”. Trên đường ra khỏi xưởng, chúng tôi bất chợt hỏi ông Thanh: “Giếng mình khoan sâu không chú?”. “Cỡ 70-80m”, ông Thanh đáp. Chúng tôi hỏi thẳng: “Quy định phải trên 90m mà chú?. “Mấy chú bói cũng không ra xưởng nước đá nào khoan giếng hơn 90m” - ông chủ xưởng buông lời gọn lỏn.
Như thường lệ, Dự - nhân viên phụ trách kỹ thuật xưởng nước đá duy nhất trên đường Hoàng Hữu Nam, quận 9 lại “thử” nước vào mỗi sáng. Dự lấy giấy quỳ thử nước trong hồ chứa từ giếng khoan, tùy giấy quỳ biến đổi mà đổ NaOH vào nhiều hay ít. Dự nói, anh phải thường xuyên dùng 2 loại hóa chất là xút và clo để xử lý nước.
Dự cũng không ngần ngại cho biết, giếng khoan dùng để lấy nước cho toàn xưởng nước đá sâu chưa đến 50m. Đó là nguồn nước và cách xử lý nước của một xưởng sản xuất nước đá được tự động hóa gần như toàn bộ quy trình sản xuất. Tuy nhiên, đó cũng là cách xử lý gây nguy hiểm cho người dùng đá mà “lão làng” Thanh đã đề cập đến ở phần trước.
Không “ẩu” thì không lãi
Qua khảo sát điều dễ nhận thấy là gần như xưởng sản xuất nước đá cây nào ở TP Hồ Chí Minh cũng có vấn đề. Xưởng sản xuất thủ công bẩn thỉu, nhếch nhác, quy trình làm đá quá mất vệ sinh. Những xưởng to được đầu tư dây chuyền tự động thì không hoàn thiện thiết bị, giếng khoan không đủ độ sâu theo quy định để có nước sạch, việc xử lý nước mập mờ, nguy hiểm. Tuy nhiên, cũng theo giới làm đá, họ không thể không làm vậy. Bởi, chi phí làm đá ngoài điện là chủ yếu còn có chi phí xử lý nước.
“Ai tiết kiệm được khoản này thì lời nhiều, thế thôi” - một chủ xưởng nước đá ở quận 9 thẳng thắn. Theo tính toán của anh: “Chi phí điện cho sản xuất 1 cây đá hết khoảng 5.000đ, rồi tiền công nhân, thuế, thuê mặt bằng, xử lý nước, khấu hao... Trong khi giá hiện giờ có 11.000đ/cây đá. Tính ra không có lời nhiều nên giảm được khoản gì là giảm ngay. Xử lý nước nếu đúng tiêu chuẩn rất tốn kém, có thể làm xưởng đá hết lời luôn chứ chẳng chơi”- chủ xưởng đá này giải thích.
Vì lợi nhuận, những cây nước đá trong suốt nhớp nháp hoá chất này, khi vào dạ dầy thực khách sẽ trở thành một loại “sát thủ” tấn công chính sức khỏe của họ. (Những tác hại của đá bẩn, mời độc giả đọc bài “Đá bẩn rước bệnh” trang 11, cùng số báo này).
|
Theo khảo sát từ Liên đoàn địa chất thủy văn và địa chất công trình miền Nam, hệ thống nước ngầm TPHCM có 4 tầng chứa nước là Holocen, Pleistocen, Pliocen trên và Pliocen dưới. Tầng Holocen có bề dày lớn, phân bổ ở khu vực huyện Nhà Bè, Cần Giờ, Bình Chánh và phần thung lũng phía nam sông Sài Gòn. Tầng này nhiễm mặn, vì thế ở các khu vực trên hầu như không thể khoan giếng. 3 tầng chứa nước còn lại hiện cung cấp chính cho TPHCM. Riêng tầng Pliocen dưới phân bổ ở khu vực Phú Mỹ Hưng, quận 8, Tân Quy Đông, Bình Hưng, Phong Phú, Đa Phước và Hóc Môn, có đặc điểm dễ nhiễm phèn, mặn. |
Nhóm PV KTXH
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
