"Đặc sản chửi" ở Hà Nội

Kỳ lạ là, sau khi "bún chửi" ở phố Ngô Sĩ Liên lên sóng, theo lời bà chủ quán, số thực khách tìm đến đông gấp đôi ngày thường. Người ta kéo nhau đến đó ăn và nghe chửi một lần cho biết!

Đã có lúc, nói đến Hà Nội, người ta nhớ về Hồ Gươm, Văn Miếu, Hồ Tây, Hoàng thành Thăng Long, chùa Một Cột, Ô Quan Chưởng... Và tất nhiên, điều không thể thiếu là ẩm thực. Dù là món ăn cầu kỳ hay dân dã, người Hà Nội bao giờ cũng làm, cũng thưởng thức bằng sự trân trọng và tinh tế. Vậy nên nhiều món ăn của Hà Nội đã đi vào văn chương. Nguyễn Tuân, Thạch Lam, Băng Sơn và rất nhiều nhà văn, nhà thơ khác đã bỏ công sức quan sát và có những áng văn đẹp về ẩm thực Hà Nội. Người Hà Nội đã không chỉ ăn bằng miệng, mà còn bằng mắt, bằng tai. Tức là ăn không cốt cho no cái bụng, mà là để thưởng thức nét văn hóa trong từng món ăn đó. Nhưng dường như, đấy là chuyện của thời quá vãng.

Thời hiện tại, những chuẩn mực giá trị cũng dần thay đổi. Giờ đây, thật khó tìm thấy những thứ mang đặc trưng Hà Nội. Nhiều người có cảm nhận, nếu so với các địa phương khác, Hà Nội đang không có một bản sắc gì cụ thể. Những thứ nhìn thấy, như nhà cửa, cái thì to tướng, bề thế, cái thì bé xíu, mỏng dính, với lỗi kiến trúc ta - Tây kết hợp, hệt như mấy gã trọc phú lên tỉnh. Những thứ không nhìn thấy, như văn hóa, ứng xử thì cũng pha tạp, xô bồ. Điều đáng nói, nhiều người Hà Nội đang dần làm quen, thích nghi hoặc bàng quan với sự thay đổi này. Chính vì vậy, họ mới coi ba cái thứ "bún mắng, cháo chửi, phở quát" là chuyện bình thường.

Mới đây, Hà Nội mở rộng phố đi bộ, với mục đích là để thu hút khách du lịch. Nhưng du khách sẽ ngắm gì, xem gì? Nếu chỉ là những tòa nhà, những công trình văn hóa, lịch sử, dù nó có lâu đời đến mấy, thì sự thích thú, cuốn hút với du khách sẽ kéo dài bao lâu? Nếu du khách vừa đặt chân lên đường phố Hà Nội đã bị những đám người lao đến chèo kéo, chặt chém không thương tiếc hoặc vừa ngồi vào quán ăn đã bị mắng chửi xơi xơi, thử hỏi, họ còn muốn quay lại nữa không? Giải quyết tình trạng này, có những việc thuộc phạm vi của các nhà quản lý, nhưng có việc tùy thuộc vào thái độ của chính chúng ta, nhất là những người sinh sống ở Hà Nội.

Hãy coi việc chửi bới thực khách, việc được "lên truyền hình thế giới" là một sự xấu hổ, thậm chí là nỗi nhục, hơn là một việc kích thích sự tò mò. Nếu cứ kéo nhau đến ăn và nghe chửi thì một ngày nào đó, chửi bới sẽ thành “đặc sản ẩm thực” của Hà Nội.

Nguyễn Hoài