Đáng lo ngại tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Tp. Phủ Lý

Năm 2015, toàn thành phố có 2.130 trẻ được sinh ra, trong đó có 1.099 trẻ nam, 1.031 trẻ nữ. Tỷ số GTKS là 106,6 trẻ nam/100 trẻ nữ. Năm 2016, tỷ số GTKS của Phủ Lý là 108,8 trẻ nam/100 trẻ nữ. Năm 2017, tỷ số GTKS tiếp tục tăng 109,6 trẻ nam/100 trẻ nữ.

Một số đơn vị có tỷ số GTKS ngày càng mất cân bằng nghiêm trọng, như phường Thanh Tuyền, Hai Bà Trưng, Lê Hồng Phong, xã Liêm Tiết..

Nguyên nhân chính của thực trạng này xuất phát từ tư tưởng trọng nam khinh nữ, tâm lý mong đợi sự khác biệt về vai trò của con trai và con gái trong gia đình. Hơn nữa, xu hướng và áp lực giảm sinh với khuyến cáo “Mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh từ 1 đến 2 con”, cộng thêm tác động của yếu tố kinh tế, phúc lợi xã hội cũng là nguyên nhân gián tiếp tác động đến thực trạng này.

Mặt khác, cuộc sống hiện đại nhiều rủi ro như: Tai nạn, bệnh tật, nghiện hút… nên có gia đình đã có đủ "nếp, tẻ" vẫn muốn sinh thêm con. Trong khi đó, với sự "tiếp sức" của những dịch vụ vi phạm pháp luật lựa chọn giới tính thai nhi hiện đại để can thiệp và chẩn đoán ngày càng phố biến ở khắp các vùng, miền nên nhiều cặp vợ chồng sử dụng các biện pháp lựa chọn giới tính thai nhi, nhất là ở những gia đình có điều kiện kinh tế. Ngoài ra, thực trạng MCBGTKS không những không cải thiện được vị thế của người phụ nữ mà còn làm tăng thêm vấn đề về bất bình đẳng giới. Hệ lụy của vấn đề còn là khan hiếm phụ nữ trong tương lai, gây thêm áp lực về kết hôn ở độ tuổi trẻ hơn, tỷ lệ ly hôn và tái hôn của phụ nữ tăng cao, tình trạng bạo hành giới, mua dâm, mua bán phụ nữ gia tăng…

Chăm sóc trẻ sơ sinh. Ảnh: Dương Ngọc/TTXVN

Đứng trước tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng tăng cao, Trung tâm Dân số-Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) thành phố Phủ Lý đã có những biện pháp quyết liệt để đưa tỷ số GTKS về mức cân bằng. Cụ thể, đơn vị đã triển khai nhiều hoạt động nhằm hạn chế sự gia tăng mất cân bằng GTKS trên địa bàn, trọng tâm là thực hiện Đề án "Can thiệp giảm thiểu mất cân bằng GTKS" được triển khai từ năm 2016. Thực hiện đề án, mỗi phường, xã thành lập một Câu lạc bộ (CLB) phụ nữ không sinh con thứ 3 giúp nhau phát triển kinh tế. CLB do chủ tịch UBND phường, xã ký quyết định thành lập, chủ tịch hội phụ nữ làm chủ nhiệm, cán bộ chuyên trách dân số làm phó chủ nhiệm.

Trong thực tế, việc sinh con thứ 3 có liên quan đến tình trạng mất cân bằng GTKS. Vì thế, việc duy trì CLB phụ nữ không sinh con thứ 3 là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm giảm thiểu mất cân bằng GTKS. Các CLB duy trì sinh hoạt thường xuyên, nội dung tập trung vào tư vấn, nói chuyện chuyên đề về chăm sóc sức khỏe sinh sản, quy định của pháp luật liên quan đến bình đẳng giới, lựa chọn giới tính thai nhi, những hệ lụy của mất cân bằng GTKS,...

Ngoài các hoạt động thường xuyên ở cơ sở, mỗi năm trung tâm cũng tổ chức 2 chiến dịch truyền thông lồng ghép với dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ. Mỗi đợt truyền thông kéo dài khoảng 2 tháng. Theo đó, đoàn cán bộ dân số đến từng đơn vị xã, phường tổ chức các buổi tuyên truyền, tư vấn về các vấn đề liên quan đến sức khỏe, KHHGĐ, bình đẳng giới, mất cân bằng GTKS...

Tuy nhiên, để từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh trở lại quy luật tự nhiên, thời gian tới Trung tâm Dân số-Kế hoạch hóa gia đình thành phố Phủ Lý cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, chú trọng công tác truyền thông có trọng tâm, trọng điểm. 

Đồng thời, các cấp ủy Đảng, chính quyền cần siết chặt quản lý các dịch vụ y tế liên quan đến chọn lọc giới tính; có những chính sách ưu tiên hỗ trợ, khuyến khích phụ nữ, trẻ em gái và gia đình sinh con một bề là gái. 

Ngoài ra, giải pháp lâu dài là phải thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội đối với người cao tuổi, giúp giảm bớt gánh nặng của con cháu trong việc phụng dưỡng các cụ và sự lo lắng khi về già của những người cao tuổi không có con trai.

Lily (th)