Tags:
Dầu ăn và những điều có thể bạn chưa biết
Dầu ăn từ lâu đã trở thành một nguyên liệu chế biến không thể thiếu và vô cùng quen thuộc đối với bất kỳ người nội trợ nào. Nhưng, thực tế vẫn còn nhiều sự thật về dầu ăn mà không phải ai cũng biết.
Hội thảo “Sức khỏe và An toàn thực phẩm” diễn ra tại Hà Nội do Bộ Công thương phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức vào 21/7/2016, với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành đến từ Vụ Khoa học Công nghệ – Bộ Công Thương, Viện Dinh Dưỡng, Viện kiểm nghiệm ATVSTP Quốc Gia, đã cung cấp nhiều thông tin hữu ích và giải đáp những băn khoăn không nhỏ của người tiêu dùng về dầu ăn như: Tại sao màu sắc của các loại dầu ăn không hoàn toàn giống nhau? Vì sao vào mùa lạnh dầu thường bị đông và liệu sử dụng dầu bị đông có đảm bảo an toàn? Dầu ăn có vai trò như thế nào đến sức khỏe? Lựa chọn, sử dụng và bảo quản dầu ăn như thế nào là đúng?...
Chất béo - Chìa khóa của sự sống
Chất béo (có trong mỡ động vật và các loại dầu thực vật) được biết đến như một nguồn cung cấp và dự trữ năng lượng rất lớn cho các hoạt động của cơ thể. Cùng với protein, chất béo là một thành phần cấu tạo nên màng tế bào. Chưa kể, chất béo còn có chức năng duy trì ổn định nhiệt độ cơ thể và thúc đẩy việc hấp thu các vitamin quan trọng như Vitamin A, D, E, K… Trên góc độ ẩm thực, chất béo làm món ăn có hương vị thơm ngon hơn, kích thích khẩu vị.
Phát biểu tại hội thảo, PGS. TS. Lê Bạch Mai – Phó viện trưởng Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia cho biết: “Trong chế độ dinh dưỡng của chúng ta, không thể thiếu chất béo chất béo. Chất béo đóng vai trò rất quan trọng cho các hoạt động của cơ thể, đặc biệt là các loại chất béo không no có lợi cho sức khỏe như omega 3, omega 6 và omega 9, có nhiều trong cá hồi, hạt óc chó và các loại dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu gạo…”.
Nói riêng về dầu gạo, PGS. TS. Lê Bạch Mai nhấn mạnh: “Dầu gạo rất tốt cho sức khỏe, giàu dưỡng chất, đặc biệt là Gamma Oryzanol giúp giảm cholesterol xấu (LDL), bảo vệ sức khỏe tim mạch. Gamma Oryzanol còn là một chất chống oxy hóa cực mạnh, giúp chống lại gốc tự do, ngăn ngừa lão hóa. Khả năng chống ô-xy hoá này ở Gamma-Oryzanol được chứng mình mạnh gấp 4 lần Vitamin E.”
Các dưỡng chất trong dầu gạo có khả năng bảo vệ sức khoẻ trước nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, suy giảm trí nhớ và làm chậm đáng kể quá trình ô-xy hoá các tế bào trong cơ thể.
Về nhu cầu chất béo ở từng độ tuổi, theo PGS.TS Lê Bạch Mai, “Nhu cầu chất béo sẽ giảm dần theo độ tuổi, bởi thế trẻ em và phụ nữ mang thai là hai đối tượng có nhu cầu chất béo cao nhất. Trẻ em cần được ăn đủ lượng chất béo cần thiết để phát triển não bộ, phát triển trí thông minh. Còn đối với người già thì nhu cầu tổng lượng chất béo ít hơn, bởi thế với người già càng phải chú ý đến chất lượng chất béo, ưu tiên hơn cho các loại chất béo có lợi cho sức khỏe”.
Dầu ăn và khuyến nghị từ chuyên gia
Xu hướng tiêu dùng
Với những đặc tính an toàn hơn đối với sức khỏe, chất béo có nguồn gốc thực vật (dầu thực vật) đang được ưu ái hơn các nguồn chất béo động vật; đặc biệt là các loại dầu thực vật lành mạnh, giàu dưỡng chất như dầu đậu nành, dầu hạt cải và nhất là dầu gạo. Hiện tại, xu hướng tiêu dùng dầu gạo đang trở nên thịnh hành ở nhiều nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Mỹ, Châu Âu…
Những thông tin PGS. TS. Lê Bạch Mai chia sẻ tại hội thảo đã lý giải được phần nào xu hướng này: “Dầu gạo có tỷ lệ cân bằng lý tưởng giữa các chất béo thiết yếu, gần nhất với khuyến cáo về thành phần chất béo ưu việt của Tổ chức Y tế thế giới và Hội tim mạch Mỹ (bão hòa: 30%, không bão hòa đơn: 38%, không bão hòa đa: 31%).
PGS.TS Lê Bạch Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia trình bày về tỷ lệ cân bằng giữa các chất béo. Trong đó, dầu gạo có tỷ lệ gần nhất với tỷ lệ khuyến cáo của tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
PGS. TS. Lê Bạch Mai cũng đánh giá dầu gạo có những dưỡng chất quý hiếm, khó có thể tìm được ở những nguồn thực phẩm khác. Ngoài các loại axit béo Omega-3,6,9, dầu gạo còn chứa dồi dào các dưỡng chất Gamma-Oryzanol, Phytosterol, Vitamin E (ở cả hai dạng Tocopherol và Tocotrienol), Squalene với những tác dụng rất tốt cho sức khỏe tim mạch, giảm cholesterol, thúc đẩy tuần hoàn, ngăn ngừa nguy cơ ung thư và cải thiện hệ miễn dịch của cơ thể.
Đặc biệt, Gamma-Oryzanol trong dầu gạo còn là chất chống oxy hóa cực mạnh, hiệu quả gấp 4 lần Vitamin E, hoạt động như một “chất quét dọn các gốc tự do” vốn là nguyên nhân làm thoái hóa tế bào trong cơ thể và gây ra hơn 60 loại bệnh khác nhau như tim mạch, suy giảm trí nhớ, Alzheimer...
Sử dụng an toàn, hiệu quả
Cũng trong hội thảo, các chuyên gia đã chia sẻ việc sử dụng dầu ăn đúng cách, đem lại hiệu quả tốt nhất cho sức khỏe. Theo PGS.TS Lê Thị Hồng Hảo – Viện trưởng Viện kiểm nghiệm ATVSTP Quốc Gia, những món chiên, nướng ở nhiệt độ cao thì nên chọn những loại dầu ăn có điểm bốc khói cao, đồng nghĩa với khả năng chịu được nhiệt độ cao như dầu gạo, dầu hạt cải, dầu cọ... Còn với các loại dầu ăn không chịu được nhiệt độ cao như dầu oliu thì chỉ nên dùng trộn salad, nấu canh hoặc xào ở nhiệt độ thấp.
Không nên chế biến ở nhiệt độ quá cao, trên 180oC và trong thời gian dài để đảm bảo món ăn không bị cháy và giảm giá trị dinh dưỡng. Dầu ăn đã sử dụng qua 1 lần thì nên đổ bỏ, không dùng lại; càng không nên đổ lẫn với dầu chưa dùng, sẽ làm dầu biến chất và nhanh hỏng hơn.
Dầu gạo có điểm bốc khói lên đến 254oC, rất bền nhiệt nên phù hợp và an toàn cho tất cả mọi hình thức nấu nướng.
Xử trí với dầu đông
Khi nhiệt độ xuống thấp, nhất là vào mùa lạnh, chúng ta có thể thấy nhiều loại dầu ăn bị đóng đông. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là đặc tính vật lý tự nhiên của các loại dầu ăn, không phải do dầu ăn kém chất lượng. Mỗi loại dầu ăn có một “điểm đông” hay “điểm nóng chảy” khác nhau. Có những loại dầu ăn đông ở nhiệt độ phòng như như dầu dừa, dầu cọ... và cũng có những loại dầu ăn đông ở nhiệt độ thấp hơn như dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu hướng dương, dầu gạo...
Lý giải hiện tượng này, PGS. TS. Lê Thị Hồng Hảo – Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia cho biết: “Nhiệt độ đông của dầu ăn có liên quan đến thành phần axit béo trong dầu ăn. Các loại dầu ăn có hàm lượng axit béo no cao thường dễ bị đông hơn. Và ngược lại những loại dầu ăn chứa nhiều axit béo không no sẽ khó bị đông hơn.”
Dầu đông không gây ra biến đổi về hóa học nên không làm thay đổi chất lượng sản phẩm, không ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, để tránh dầu bị đông, tốt nhất là nên bảo quản dầu ở nơi có nhiệt độ khoảng 20oC. Nếu dầu bị đông, chỉ cần ngâm chai dầu vào nước ấm, dầu sẽ trở về trạng thái lỏng và có thể tiếp tục sử dụng bình thường.
PV
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Nhiều người làm mỗi ngày mà không biết: 3 thói quen buổi chiều đang âm thầm gây hại cho tim mạch
Bệnh thường gặp - 11 phút trướcGĐXH - Tưởng chừng vô hại nhưng một số thói quen diễn ra vào cuối ngày có thể khiến trái tim phải chịu áp lực lớn hơn theo thời gian. Điều đáng nói là rất nhiều người vẫn duy trì chúng mà không hề hay biết.
Người phụ nữ 53 tuổi sốc nhiệt vì nắng nóng, xuất hiện triệu chứng giống đột quỵ
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Một phụ nữ 53 tuổi ở Phú Thọ bất ngờ xuất hiện các triệu chứng giống đột quỵ như méo miệng, nói khó, tê bì nửa người khi đang làm việc ngoài đồng dưới thời tiết nắng nóng gay gắt.
Mắc đái tháo đường, người phụ nữ 45 tuổi suýt gặp biến chứng nặng vì bệnh phụ khoa kéo dài
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Người phụ nữ 45 tuổi thiếu máu nặng, nguyên nhân thực sự xuất phát từ biến chứng nhiễm trùng nguy hiểm liên quan đến bệnh đái tháo đường kiểm soát kém kéo dài.
6 thói quen đơn giản giúp người trên 60 tuổi sống thọ
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Người sau tuổi 60 muốn sống thọ không chỉ cần chăm sóc sức khỏe mà còn phải xây dựng một lối sống cân bằng về cả thể chất lẫn tinh thần.
Người đàn ông phát hiện mắc ung thư thực quản thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Tiền sử hút thuốc lá và uống rượu bia kéo dài nhiều năm, ông B. phát hiện mắc ung thư thực quản sau khi xuất hiện triệu chứng nuốt nghẹn khi ăn uống.
Loại gia vị nhiều nhà để ngay cạnh bếp đang âm thầm sinh độc tố: Kiểm tra ngay trước khi quá muộn
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Nhiều người có thói quen để gia vị ngay cạnh bếp hoặc ngoài nhiệt độ phòng sau khi mở nắp để tiện sử dụng. Thế nhưng, chính điều này có thể khiến một số loại gia vị nhanh hỏng, giảm chất lượng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Sau tuổi 55, uống nước buổi sáng thế nào để giảm nguy cơ đột quỵ? 4 lưu ý nhiều người vẫn đang bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người tin rằng chỉ cần uống một cốc nước ngay sau khi thức dậy là đủ để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng sau tuổi 55, cách uống nước cũng quan trọng không kém lượng nước uống vào. Một số thói quen tưởng tốt lại có thể gây bất lợi cho hệ tim mạch.
6 thực phẩm giàu canxi và vitamin D nên ăn từ hôm nay để phòng ngừa loãng xương
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Loãng xương là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến ở phụ nữ sau mãn kinh. Việc bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D như sữa, cá béo, trứng, rau lá xanh và đậu nành có thể giúp duy trì mật độ xương, giảm nguy cơ gãy xương và hỗ trợ sức khỏe xương khớp lâu dài.
Người phụ nữ nhập viện vì sốt cao, khó thở, bác sĩ phát hiện biến chứng nguy hiểm từ đái tháo đường
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh có tiền sử đái tháo đường type 2, tăng huyết áp thừa nhận không tái khám định kỳ và tự sử dụng thuốc tại nhà, không mang theo thuốc đáng sử dụng...
Nắng nóng kéo dài tăng nguy cơ suy thận cấp, bác sĩ chỉ ra 4 dấu hiệu cần đi viện ngay
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nắng nóng kéo dài không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn làm gia tăng nguy cơ tổn thương thận, thậm chí dẫn đến suy thận cấp nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra chế độ ăn giúp làm chậm lão hóa từ tuổi trung niên trở đi
Bệnh thường gặpGĐXH - Bước sang tuổi trung niên, cơ thể không còn hoạt động với hiệu suất như thời trẻ. Quá trình lão hóa diễn ra âm thầm khiến nguy cơ mắc các bệnh mạn tính gia tăng. Theo chuyên gia dinh dưỡng, việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học dựa trên nguyên tắc "5 đủ, 3 giảm" có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, duy trì thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác ngày càng tăng.
