Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng

Cần phát hiện sớm và xử trí kịp thời

Đau bụng do u nang xoắn buồng trứng là một cấp cứu phụ khoa thường gặp nhưng dễ bị nhầm với đau bụng thông thường.

Mới đây, Các bác sĩ khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quang (Hà Giang) tiếp nhận 1 trường hợp bệnh nhân 16 tuổi nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, buồn nôn, mệt lả. Kết quả siêu âm cho thấy u nang buồng trứng phải xoắn nhiều vòng, máu không còn nuôi được buồng trứng.

Bệnh nhân được ê-kíp bác sĩ Khoa Phụ sản nhanh chóng phẫu thuật nội soi cấp cứu. Tuy nhiên, do buồng trứng phải đã hoại tử, bác sĩ buộc phải cắt bỏ một bên buồng trứng để tránh nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng nặng hơn. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục tốt, sức khỏe ổn định.

Đây là trường hợp rất đáng tiếc vì bệnh nhân đến muộn. Nếu phát hiện sớm và xử trí kịp thời, hoàn toàn có thể bảo tồn được buồng trứng. Chính vì thế, với các bạn gái trẻ, việc khám định kỳ là vô cùng quan trọng để phát hiện sớm u nang buồng trứng.

Cảnh giác với cơn đau bụng

Xoắn buồng trứng (xoắn phần phụ) là một bệnh lý phổ biến thứ 5 trong các cấp cứu phụ khoa, xảy ra khi một buồng trứng xoắn xung quanh các dây chằng giữ nó tại chỗ.

Tình trạng này có thể gây cắt đứt đột ngột lưu lượng máu đến buồng trứng, vòi trứng hoặc cả 2 thành phần này. Xoắn buồng trứng có triệu chứng lâm sàng không rõ ràng và đa dạng phụ thuộc vào thời gian, vị trí, mức độ và tần suất xoắn. Biến chứng nguy hiểm khi không thể tự tháo xoắn là hoại tử buồng trứng, hay muộn hơn nữa là áp xe vùng chậu hông hay viêm phúc mạc.

Yếu tố nguy cơ cao nhất của xoắn là những bệnh nhân có khối u nang buồng trứng: U nang bì (u quái), u nang đơn thuần, u nang xuất huyết, kích thước u càng lớn, nguy cơ càng cao.

Các dấu hiệu gợi ý xoắn buồng trứng

• Cơn đau dữ dội và bất ngờ ở vùng chậu, thường là ở bên phải, đau thường liên tục hoặc đôi khi là từng cơn. Triệu chứng đau thường không đỡ khi dùng các loại thuốc giảm đau thông thường. Trong các trường hợp buồng trứng tự tháo xoắn, cơn đau có thể dịu đi.
• Nôn và buồn nôn gặp trong 47-70% trường hợp, thường gây nhầm lẫn với các bệnh lý của một số cơ quan của ống tiêu hóa như dạ dày, đại tràng, thực quản hoặc tiết niệu như sỏi niệu quản, nhiễm trùng tiết niệu. Sốt, thường vào giai đoạn muộn.

Xoắn buồng trứng có triệu chứng lâm sàng không rõ ràng và đa dạng phụ thuộc vào thời gian, vị trí, mức độ và tần suất xoắn.

Để chẩn đoán xoắn buồng trứng các bác sĩ chỉ định siêu âm. Đây là phương tiện đầu tiên, nhanh chóng, rẻ tiền và tương đối hiệu quả: hình ảnh trên siêu âm có thể là buồng trứng sưng to, chèn lên phía trước và trên tử cung, các nang noãn phù nề với lớp niêm mạc dày, các mạch máu của buồng trứng bị giảm hoặc mất tín hiệu..

Bên cạnh siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT), cộng hưởng từ(MRI) là các phương tiện chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng. Tuy nhiên trong một số trường hợp bác sĩ không thể hoàn toàn loại bỏ hay xác định xoắn buồng trứng mà không thực hiện phẫu thuật.

Điều trị xoắn buồng trứng như nào?

Phẫu thuật là cách điều trị duy nhất đối với xoắn buồng trứng. Việc phẫu thuật thường được khuyến cáo thực hiện càng nhanh càng tốt (tốt nhất trước 6 giờ đồng hồ) để khôi phục lưu lượng máu cho buồng trứng. Lý tưởng nhất là phẫu thuật nội soi để xác định vị trí và tháo xoắn.

Đôi khi buồng trứng không được bộc lộ đủ tốt sẽ cần phẫu thuật mở. Bác sĩ vẫn cần theo dõi khả năng phục hồi và "sống" của buồng trứng sau khi đã phẫu thuật, nếu có dấu hiệu của mô đã hoại tử có thể phải loại bỏ buồng trứng vài ngày sau đó. Đối với những xoắn thời gian dài, phát hiện muộn, buồng trứng đã bị thiếu máu và hoại tử, bác sĩ sẽ phải phẫu thuật loại bỏ buồng trứng.

Tóm lại: Xoắn buồng trứng là một cấp cứu phụ khoa cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời để ngăn ngừa mất chức năng buồng trứng và các biến chứng nghiêm trọng khác. Do vậy, khi có các dấu hiệu như đau bụng dưới đột ngột, dữ dội, buồn nôn, nôn ói, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ để được xử trí sớm.