Dạy trẻ phát triển tài năng (2): Trẻ thích đánh trống, đừng bắt học đàn piano

Cha mẹ nên quan sát con cái qua trò chơi để nhận biết khả năng trí tuệ của trẻ. Ảnh: Chí Cường

Trẻ cần được “khai phá” trước 6 tuổi

Nhiều năm nghiên cứu, tìm hiểu về tiềm năng con người, đặc biệt là ở trẻ em, PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh cho rằng, ngày nay trẻ không chỉ thông minh về trí tuệ (chỉ số IQ cao) mà còn thông minh về cảm xúc, thông minh để vượt qua thử thách trong cuộc sống. Con người chỉ khai phá não bộ 30%, còn lại là khả năng tiềm tàng, thiên bẩm là rất lớn.

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh chia sẻ, để trẻ phát triển thông minh, tài năng cần phải “khai phá” tiềm năng và tương lai của trẻ, “kích hoạt” não bộ sớm từ thai nhi cho đến lúc 6 tuổi. Giai đoạn này, nếu đứa trẻ được “kích hoạt” thông qua các phương pháp giáo dục thì sẽ phát triển vận động sớm về ngôn ngữ, khả năng tiếp thu âm nhạc, hội họa…

Đưa ra một số ví dụ cụ thể, PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh chỉ ra rằng, không phải ngẫu nhiên mà thần đồng Đỗ Nhật Nam rất giỏi tiếng Anh, bởi vì em đã có một quá trình “thai giáo”, được tiếp xúc với ngôn ngữ là tiếng Anh từ rất sớm. Tương tự, GS Trần Văn Khê là một người tài năng về âm nhạc của Việt Nam bởi ông được tiếp xúc với âm nhạc từ gia đình, hay đúng hơn, ông được học âm nhạc từ giai đoạn “thai giáo”.

Từ những ví dụ trên, PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh chỉ ra rằng, phụ huynh cần nhận thức được đặc điểm của não bộ, giai đoạn phát triển nhất của trẻ (giai đoạn từ 0-6 tuổi) để có hướng giáo dục sớm. Phụ huynh phải biết cách dạy trẻ học. Học ở đây không phải là dạy chữ, dạy phát triển ngoại ngữ mà tác động để trẻ phát triển theo hướng thông minh, tài năng.

“Khá nhiều trẻ có tố chất, nhưng chúng ta nên hướng tới giáo dục trẻ thông minh, tài năng chứ không phải là thần đồng. Trẻ phải được “kích hoạt” trí não trước 6 tuổi, nếu không sẽ khó có cơ hội phát triển thành đứa trẻ thông minh, tài năng. Phụ huynh có thể dựa vào đặc điểm phát triển trí não của trẻ để có phương pháp giáo dục sớm, giúp con trở thành đứa trẻ thông minh, sáng tạo”, PGS. TS Nguyễn Võ Kỳ Anh nhận xét.

Cách nhận biết một đứa trẻ thông minh

Để nhận biết một đứa trẻ có tố chất, thông minh, theo PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh, nhìn trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, có khả năng biểu cảm, biết cách dùng và chơi đồ chơi theo cách riêng… đó là trẻ thông minh. Sở thích của trẻ cũng cho thấy tố chất thông minh. Phụ huynh nên đặt các câu hỏi tình huống để trẻ đưa ra ứng xử giải quyết vấn đề, từ đó thấy khả năng, sở thích của trẻ.

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh chia sẻ: “Phụ huynh cần phải định hướng cho trẻ từ nhỏ. Chẳng hạn, đối với âm nhạc nên chọn âm nhạc dân gian, cổ điển. Lời ru chứa đựng lời yêu thương của mẹ, bài hát dân gian sẽ thấm sâu vào trong não trẻ. Còn khi chọn đồ chơi, phụ huynh lựa chọn cho trẻ món đồ chơi phù hợp, dạy trẻ cách khám phá, hướng dẫn cho trẻ cách chơi, chỉ dẫn về màu sắc, cách tác động lên đồ chơi thế nào để mang lại sự thích thú cho trẻ. Phụ huynh cũng không nên ép trẻ chơi, học những điều mà trẻ không thích. Ví dụ, trẻ thích vẽ thì không nên ép trẻ phải học đàn. Trẻ thích đánh trống thì đừng bắt trẻ phải học piano… Làm thế, dẫn đến trẻ bị căng thẳng, phản tác dụng”.

Nhận xét về giai đoạn phát triển dưới 6 tuổi của trẻ, chuyên gia tâm lý Mã Ngọc Thể - Giám đốc Trung tâm Tham vấn tâm lý Hoàng Nhân, Hà Nội) cho biết, khi trẻ bắt đầu giai đoạn biết nhận thức, đặc biệt là đi nhà trẻ, mẫu giáo, trẻ có nhu cầu được chơi với các bạn, chơi đồ chơi và tham gia các hoạt động vui chơi tập thể. Phụ huynh cần quan tâm nhiều hơn, nắm bắt được tâm lý cũng như sở trường của trẻ để phát huy khả năng, năng khiếu của trẻ.

Quang Anh