Đề án chính quyền đô thị qua góp ý của người Nhật

Quang cảnh quận Bình Thạnh (TP HCM). Ảnh: Panoramio.

GS Koda Masaharu – Đại học Chuo

Tại Nhật Bản, chính quyền địa phương được chia làm 2 cấp là Đô-Đạo-Phủ-Tỉnh và cấp thành phố-thị trấn-làng. Ngay từ năm 1904, Nhật Bản đã đưa ra dự luật bãi bỏ cơ chế huyện và đến 1926 thì chính thức bãi bỏ Ủy ban huyện và huyện trưởng. Theo ông Koda, khi bãi bỏ cơ chế huyện cũng nảy sinh nhiều tranh cãi. Về điểm mạnh của cơ chế tự quản tại địa phương, ông Koda cho biết, công việc của chính quyền trung ương, chính quyền tỉnh và thành phố-thị trấn-làng đều có liên quan với nhau và đã phát huy được vai trò. Người đứng đầu đều được lựa chọn thông qua bầu cử trực tiếp, có cơ chế kiềm chế lẫn nhau để phát huy vai trò của mình.

Về phân bổ công việc, cấp thành phố-thị trấn-làng được giao nhiệm vụ về quy hoạch đô thị; giáo dục cấp tiểu học, trung học cơ sở, nhà trẻ, mẫu giáo; xử lý rác thải; chăm sóc người già, phúc lợi; phòng cháy; đăng ký thường trú.

Ông Ota Noboru – Thị trưởng Maniwa

Chính quyền địa phương nên được chia làm hai loại: Cấp tỉnh chịu trách nhiệm về hành chính trên diện rộng và cấp cơ sở. Cần tránh xây dựng hình thái rắc rối. Để không xảy ra tham nhũng ở chính quyền địa phương, cần thiết phải đảm bảo tính minh bạch và có sự kiểm tra dân chủ trực tiếp từ phía các cử tri (công khai thông tin, chế độ dân được phép sa thải cán bộ…) trong mọi hoạt động quản lý hành chính, tài chính, nhân sự.

Ông Watanabe Takashi – Thị trưởng Higashimurayama

Người dân có thể tham gia trong việc quản trị địa phương tại Nhật Bản. Người dân tự lựa chọn trong các số ứng viên đang giữ các chức danh để làm người đứng đầu hoặc ủy viên; có thể yêu cầu chính quyền địa phương phải có những hành động nhất định trong việc ban hành các quy định, cải cách hoặc bãi bỏ thông qua ý kiến của người dân. Trong tương lai, Higashimurayama sẽ coi quy định cơ bản về tự quản là trụ cột chính, lấy người dân làm trung tâm.

GS Ushiyama Kunihiko – Đại học  Meiji