Đi dạy, đi buôn và đi làm ruộng

 

Một giáo viên đã thốt lên như vậy. Điều này cũng lý giải tại sao, nhiều giáo viên các trường công lập cũng phải nai lưng làm thêm để trang trải cuộc sống.

 

 

Tính đến nay, cô giáo Bạch Thị Tuyết (Trường tiểu học Đồng Tâm A, xã Đồng Tâm, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước) có thâm niên đứng lớp 11 năm.

 

“Tôi là giáo viên một trường công lập, lương tháng hiện được chằn chẵn 3.600.000 đồng (tính tất cả phụ cấp khu vực, chức vụ, ưu đãi). Với 2 đứa con đi học hàng tháng, cộng tiền sinh hoạt trong nhà, thêm các khoản phát sinh... trong khi giá cả các mặt hàng ở trên trời, khổ lắm!

 

Trong khi đó, Bộ GD&ĐT nghiêm cấm giáo viên dạy thêm. Giáo viên muốn làm thêm để có ít thu nhập thì lại không có thời gian vì thời gian dạy trên lớp, về nhà soạn bài, cộng với bao nhiêu việc kiêm nhiệm ở trường nên giáo viên chỉ trông chờ vào đồng lương ít ỏi đó. Nhưng như thế cũng chưa hết, hàng tháng lại còn phải trừ biết bao nhiêu khoản nào là ủng hộ quỹ người nghèo, quỹ khuyến học, quỹ tình thương... nên chúng tôi chỉ biết cắn răng mà chịu”. Trong bức thư dài gửi chúng tôi, cô giáo Tuyết đã chia sẻ như vậy.

 

Thu nhập có ổn định thì giáo viên mới vui lòng với công việc. Ảnh: C.H

 

Cũng theo cô Tuyết, trường công hay tư thu nhập cũng thế. Chỉ hơn nhau ở chỗ, trường tư thoải mái hơn trong việc dạy học thêm, giáo viên cũng có điều kiện tăng thêm thu nhập. Còn trường công, đã khó lại càng thêm khốn. Cô Tuyết cho biết thêm: “Chúng tôi là giáo viên tiểu học thì bản thân phải dạy đủ cả 9 môn học (Toán, Tiếng việt, Tự nhiên xã hội...). Số tiền từng tiết phụ thuộc vào thâm niên trong nghề. Giáo viên lâu năm, được trả cao hơn. Bình quân một giáo viên mới ra trường, được khoảng 60.000 đồng/tiết.

 

Theo quy định, một tuần dạy khoảng 23 tiết. Nhân lên, lương cơ bản được hơn 1 triệu đồng/tháng. Cộng thêm các khoản phụ cấp khu vực hoặc nếu có kiêm nhiệm chức vụ, tổng cộng thu nhập được gần 3 triệu đồng/tháng”.

 

Trong thư gửi về Tòa soạn, chị Nguyễn Thị Thảo (email: minh123@gmail.com) chia sẻ: “Hiện nay, bạn bè của tôi vừa đi dạy, vừa phải đi buôn bán để kiếm thêm tiền trang trải cho gia đình. Vậy Bộ GD&ĐT có tự hỏi rằng: Chất lượng giáo dục sẽ như thế nào đây khi giáo viên vừa đi dạy, vừa đi buôn?”.

 

Chị Thu Phương (email: dung hương20@gmail.com) tâm sự: “Cô giáo dạy môn Văn hồi cấp 2 của chúng tôi giờ vẫn phải cấy thêm mấy sào ruộng để thêm cùng với đồng lương nghề giáo nuôi 2 con ăn học. Ở quê không có phong trào dạy thêm, học thêm nhiều như thành phố nên các cô không có thu nhập gì khác ngoài tiền bồi dưỡng phụ đạo khi ôn thi hết cấp. Nghề giáo rất cần có sự quan tâm của Nhà nước”.

 

Theo thầy Nguyễn Quốc Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức (Hà Nội): “Lương một giáo viên trường THPT công lập mới ra trường, mỗi tháng khoảng 2,3 triệu đồng. Ai dạy thừa giờ, được trả 30.000 đồng/tiết. Số lương đó chia cho tiền ăn, ở, xăng xe, quần áo... làm sao đủ. Đấy là chưa nói đến giáo viên còn phải nuôi con cái và hàng trăm khoản lo toan khác. Vì thế, nhiều giáo viên vừa đi dạy, vừa phải bán bảo hiểm và làm thêm nhiều việc khác”.

 

 

Theo PGS Văn Như Cương, Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội), thông thường, những giáo viên có giảng dạy thêm ở trường tư, thu nhập sẽ cao hơn. Vì thế, mới có tình trạng giáo viên dạy “hai chân”.

 

PGS Văn Như Cương phân tích: “Do thu nhập ở trường công không cao, nên phần lớn giáo viên giỏi, ngoài giờ đứng lớp ở trường, họ được mời thỉnh giảng ở trường tư với giá cao. Chẳng hạn ở trường tôi, giáo viên dạy 5 môn: Toán, Văn, Ngoại ngữ, Lý, Hóa của lớp 12 được trả với giá cao, 80.000 đồng/tiết. Dạy các môn này ở lớp 10-11 là 70.000 đồng/tiết. Giáo viên những môn phụ cũng được thuê với giá thấp hơn một chút. Nếu dạy 20 tiết/tuần, mỗi tháng, giáo viên đó có hơn 6 triệu đồng. Một số giáo viên giỏi, được trả cao hơn, thu nhập khoảng 8- 10 triệu đồng/tháng. Cộng lương của giáo viên ở trường công lập và tiền dạy thêm ở trường tư, họ đã sống khá tốt”.

 

Nhưng thầy giáo Nguyễn Quốc Bình cho rằng, không phải giáo viên trường công nào cũng được mời dạy thêm ở trường tư. Nếu đánh giá những giáo viên dạy tốt, hiện chỉ khoảng 50% số giáo viên có đủ khả năng dạy thêm ở trường tư và có thu nhập khá. Còn  lại, đều trông chờ vào đồng lương từ Nhà nước hoặc dạy thêm lặt vặt, không đáng kể.

 

Tuy nhiên, nhìn nhận công bằng, bạn Hải Yến (email: haiyen@gmail.com) cho rằng: “Giáo viên cứ kêu lương thấp chứ tôi thấy đời sống giáo viên bây giờ cao đấy chứ. Chúng tôi hưởng lương hành chính sự nghiệp theo hệ số, cũng chỉ có vậy, thậm chí thấp hơn lương giáo viên vì giáo viên còn được phụ cấp thêm 30-35% lương. Nếu so với giá vàng hiện nay, mọi ngành lương đều thấp chứ không riêng giáo viên. Tôi thấy đa phần cuộc sống của giáo viên đều tốt hơn so với mặt bằng chung cuộc sống của những người dân bình thường khác”.

 

Về điều này, thầy Bình cho rằng, sứ mệnh của giáo viên liên quan đến sản phẩm con người, ảnh hưởng đến tương lai của nguồn nhân lực. Thầy giỏi mới có trò giỏi. Họ có sứ mệnh cao cả hơn một số ngành hành chính sự nghiệp khác nên không thể so sánh cào bằng như thế. Chính vì chế độ lương bổng nên chúng ta đang chảy máu chất xám trong ngành sư phạm.

 

Thống kê hàng năm ở Trường THPT Việt Đức, một trong những trường tốp đầu ở Hà Nội, hầu như không có hồ sơ nào đăng kí thi vào sư phạm mà chủ yếu là học kinh tế. Hoặc, một số sinh viên giỏi tốt nghiệp ở các trường sư phạm sẽ không chọn việc dạy học mà chuyển nghề.

 

• “Quả thực nếu lương giáo viên hiện nay với những người đi dạy lâu năm thì cũng được hơn 3 triệu đồng/tháng, mới đi dạy chỉ hơn 1 triệu đồng/tháng. So với cuộc sống bây giờ thật là vất vả. Theo tôi, Nhà nước cần tăng lương cho giáo viên nhưng lại cần cấm triệt để các giáo viên đang đứng lớp mà dạy thêm ngoài giờ để tránh trường hợp giáo viên không dạy hết chương trình trên lớp để bắt buộc học sinh phải đi học thêm”.   Hoang Ha (email: havil1110@yahoo.com)   • “Thu nhập có ổn định thì giáo viên mới vui lòng với công việc. Tôi đồng ý với quý báo và các độc giả khi cho rằng: Muốn phát triển đất nước, phải phát triển giáo dục. Muốn phát triển giáo dục, cần phải “nâng cấp” đời sống giáo viên”.   Nguyen Anh (email: nguyenanhthanglong@gmail.com)   • “Gia đình tôi có 3 người làm giáo viên. Cô chú tôi đi dạy trường công đến giờ là 24 năm, tổng thu nhập mới được 3,2 triệu đồng/người/tháng. Em tôi ra trường được đi dạy ngay vì em có bằng tốt nghiệp loại giỏi. Chỉ một năm sau, em được thi viên chức, trở thành nhân viên nhà nước chính thức. Nhưng em gái tôi thực sự ngỡ ngàng vì khi đi dạy, lương được 1,3 triệu đồng/tháng. Em tôi đã thất vọng thốt lên: Giá như không học ngành sư phạm cho xong”.   Nguyen Dung (email: hươngnt811@yahoo.com)