Diễn viên Minh Quốc - Những ngày khó khăn sau khi ra tù

Khi đề nghị phỏng vấn, Quốc nhận lời với yêu cầu được xem lại bài viết. Anh nói, đã có nhiều bài báo bóp méo sự thật về cuộc đời anh, về suy nghĩ của anh. Nó không có tính giáo dục. Cuộc trò chuyện của chúng tôi diễn ra tại…một quán bia hơi. Cùng với Quốc là hai người bạn của anh. Quốc bảo, một người học cùng phổ thông, một người ở cùng khu phố. Trong cuộc trò chuyện đặc biệt này, hai ngườì bạn của anh nói nhiều về anh với mong muốn một ngày Minh Quốc được trở lại sàn diễn. Còn Minh Quốc, trong lúc nói chuyện, có những phút trầm tư. Và khẳng định, sẽ chỉ hạnh phúc khi được trở lại làm nghề. Tất nhiên, ai cũng hi vọng vậy. Và kỳ vọng, ánh đèn sân khấu sẽ tái tạo cuộc đời Quốc với những thành công mới. Nhưng muốn có điều ấy, cần hơn một sự bao dung của khán giả, cần hơn một sự dang tay của những người làm nghệ thuật và hơn thế là sự nỗ lực của Minh Quốc.

- Trở về sau một thời gian cải tạo, đã 6 tháng rồi, anh còn bị những ngày không vui đó ám ảnh hay đã trút sạch quá khứ?

- Có những thứ người ta sẽ không thể quên, mãi mãi không bao giờ quên. Trong trại giam, tôi thấy nó như một trường đời vậy. Tôi học được nhiều điều và mỗi ngày tôi đều thấy mình khác đi, suy nghĩ và thận trọng hơn. Và thực ra, không nhất thiết phải quên.

- Thời gian trong trại, anh đã suy nghĩ những gì?

- Nhiều lắm, thời gian ấy chỉ để suy nghĩ thôi mà. Và tôi nghĩ về nỗi buồn nhiều hơn niềm vui, thấm thía nhiều. Bước chân ra cổng trại, người tôi muốn gặp đầu tiên là bố. Nhưng tôi không dám báo cho ông ngày tôi được trở về. Ông đã già rồi, không thể để ông vất vả, lận đận đi đón tôi. Em gái tôi đến trại đón anh, cả hai trào nước mắt.

- Ngày về, anh đã mong muốn trở về nhà hát của anh để tiếp tục nghiệp diễn chứ?

- Có chứ! Ánh đèn sân khấu như một thứ ma lực rất khó cưỡng lại sức hấp dẫn của nó. Ngồi ở dưới xem, đôi khi tôi thấy mình như phát cuồng cả lên. Sau khi ra trại, thỉnh thoảng tôi có đến nhà hát xem những vở mới, chỉ để đỡ nhớ nghề. Giờ tôi nghĩ, nếu tôi có may mắn được trở về nhà hát thì cũng không còn thuộc diện biên chế như xưa nữa.. Thời gian đầu trở về có thể là không lương, có thể là lương ít, tôi không ngại ngần những điều ấy, miễn là được làm nghề.

- Tôi biết khi ra trại, anh có đến nhà hát một lần chào mọi người và rồi không đến nữa. Tôi tự hỏi, sao anh không đến gặp lãnh đạo để xin tiếp tục làm nghề?

Minh Quốc trong một vở diễn của Nhà hát kịch Việt Nam.

- Nhưng nếu như anh thực sự đam mê và quyết liệt với đam mê sân khấu, mọi thứ đã khác nhiều rồi chứ? Ai cũng có thể nhìn từ thực tế của Hiệp “gà”, Hồng Sơn?

- Tôi biết chứ. Nhưng để trở về nhà hát cũng không phải dễ trong thời gian này. Khi đến nhà hát sau khi ra trại, tôi được biết hiện đơn vị đang tinh giảm biên chế. Tôi cũng không hiểu chính sách của Nhà nước về những trường hợp của tôi,  Hiệp “gà” trước và sau khi bị bắt đều là nghệ sĩ tự do, không thuộc biên chế của đoàn nào. Nhưng nguyện vọng của tôi đã làm nghề thì phải ở trong đơn vị nghệ thuật. Dù nơi nọ, nơi kia có thể hơn nhưng tôi vẫn muốn trở về Nhà hát kịch Việt Nam, nơi tôi sinh ra làm nghề, lớn lên. Tính từ khi tôi bắt đầu nghiệp diễn cho đến khi vào trại cũng hơn 20 năm ở nhà hát còn gì. Hai mươi năm, đâu dễ gì thay đổi, đâu dễ gì quên đi…kỷ niệm nhiều lắm. Thế nhưng, khi trở về tôi phải lo cho cuộc sống của mình, lo miếng cơm ăn. Không ai lo cho tôi được điều ấy, không một “Mạnh Thường Quân” nào, ngoài tôi. Bản thân tôi thấy mình không thể làm tốt bất kỳ công việc nào ngoài việc diễn. Nhưng tôi muốn có một thời gian đã để kiếm sống, ổn định và suy nghĩ thật chín chắn về con đường đi của mình..

- Nhưng nói cho cùng nếu chúng ta không tự tạo điều kiện để được làm điều mình yêu thích thì khó có thể chạm tay vào điều ước?

- Tôi biết, tôi sẽ không tìm được hạnh phúc nếu như không được diễn nữa. Nhưng cũng chỉ mới có 6 tháng sau ngày tôi ra trại thôi mà. 6 tháng để tôi hòa nhập lại môi trường. Tôi đã chậm hơn rất nhiều trong dòng chảy đời sống này. Tôi biết mình hoàn toàn không hồ đồ. Tôi không phải đang đi lấy lại những gì mình đã mất hay chỉ làm nghề để mọi người thấy được tôi đang có công việc, mà đó phải thực sự là niềm hạnh phúc, sự kiêu hãnh của mình. Tôi phải cảm thấy tự tin khi bắt đầu đề cập đến nguyện vọng được trở lại sân khấu.

- Vậy, sau 6 tháng, anh đã thấy mình hòa nhập được với đời sống này chưa?

- Tôi nghĩ là có, và thời gian tới, chắc tôi sẽ lên nhà hát, gặp anh Lê Hùng để đề cập mong muốn trở về. Còn hiện tại tôi còn làm nhiều công việc lắm.

- Cụ thể anh làm gì?

-  (im lặng)…

- Sao anh trầm ngâm nhỉ?Anh im lặng vì niềm kiêu hãnh của người nghệ sĩ quá lớn?

- Công việc của tôi hoàn toàn là lao động chân tay và tôi không muộn phiền hay e ngại khi nói về những điều ấy. Nhà tôi ở trong ngõ, không phải mặt đường, không có vốn thì chỉ đi làm thuê thôi. Những công việc không phạm pháp mà có tiền là tôi làm, dù việc gì cũng được. Lúc công việc không có giờ, có khi chỉ qua điện thoại, những công việc không đủ lớn để gọi tên. Nhưng tôi không muốn nói nhiều về những điều ấy. Tôi chấp nhận cuộc sống như vậy vì nếu không chấp nhận cũng không được… Tôi quan niệm làm việc gì dù trí óc hay chân tay đều tốt cả. Tôi có thể chạy xe ôm, bán vé số, làm bếp nhà hàng, trông xe ngày Tết, bán bóng bay ở công viên. Nhưng nó chỉ là công việc mang tính chất tạm thời, lo cuộc sống trước mắt kiểu tạm bợ.

- Và anh cũng nhiều lần thấy mình có lỗi với cha chứ?

- Tôi làm ra chuyện này, tai tiếng ảnh hưởng tới gia đình, đến cơ quan. Hẳn nhiên, điều ấy khiến tôi cảm thấy có lỗi thật nhiều.

- 38 tuổi, trở về và đứng dậy, anh cũng nên nghĩ đến chuyện lập gia đình?

- Tôi đã nghĩ nhiều đến chuyện này. Bố mẹ người yêu tôi cấm cô ấy quan hệ với tôi. Thành ra, nhiều điều tôi mong muốn vẫn chưa thể thực hiện được.

- Anh có nghĩ đến phương án khác không?

- Thời gian quá ngắn mà, mới chỉ có 6 tháng. Tôi và cô ấy quá nặng tình. Hiện tại, tôi chưa thể có hình bóng khác. Bố mẹ cô ấy là kỹ sư. Trước, tôi đến với cô ấy cũng không thuận lợi về ấn tượng của các cụ về tôi không tốt từ các vai phản diện trên tivi. Sau này, tôi cũng được chấp nhận, được quý mến. Cho đến khi tôi bị bắt, chúng tôi đã có 4 năm yêu nhau.

- Nỗi buồn cũ có còn đeo bám anh?

- Buồn nhiều chứ. Tôi đã hồn nhiên nghĩ rằng thời gian cải tạo là thời gian phải trả giá cho những sai lầm. Khi trở về, tôi nghĩ mình sống tốt lên sẽ lấy lại được cuộc sống trước đây. Nhưng, thực tế không phải như vậy. Những điều khủng khiếp tôi trải qua vẫn là quá nhẹ của sự trả giá, chẳng thấm tháp gì. Nhưng ra đời rồi, những điều tiếng, thị phi, khó khăn về chuyện tình yêu, tình cảm và công việc mới thực sự khủng khiếp. tôi đang ngày ngày đối mặt với nó.

- Bằng cách nào?

- Bằng ý chí, nghị lực của tôi thôi. Làm gì còn cách nào khác nữa.

- Và anh tìm thấy niềm vui chưa?

- Một phần rất nhỏ. Mong muốn của tôi từ ngày trở về, công ăn việc làm, tình yêu, hạnh phúc. Tôi đã lấy lại được gì đâu.

- Công việc hiện tại, thu nhập có đủ để anh sống một cuộc sống bình thường?

- Đủ để tôi lo cho mình, không tích cóp được gì và chẳng nuôi được ai. Tôi cần thời gian.