Điều trị ung thư bàng quang: Làm việc nhóm để có kết quả tốt hơn

Bài viết được chia sẻ bởi Bác sĩ Tanujaa Rajasekaran - Chuyên gia ung thư nội khoa thuộc Trung tâm Ung thư Parkway, Bệnh viện Mount Elizabeth Novena, Singapore.

Ung thư biểu mô đường niệu là gì?

Ung thư biểu mô đường niệu là một loại ung thư bắt nguồn từ các tế bào biểu mô đường niệu. Đây là loại ung thư phổ biến nhất của hệ tiết niệu, đặc biệt là ung thư bàng quang, chiếm khoảng 9/10 trường hợp. Bệnh cũng có thể hình thành ở những vùng khác của đường tiết niệu nơi có các tế bào biểu mô đường niệu, chẳng hạn như ở bể thận hoặc niệu quản, các ống nối thận với bàng quang.

Trên toàn thế giới, ung thư bàng quang là loại ung thư phổ biến thứ 9. Tại Singapore, bệnh được xếp hạng trong số 15 loại ung thư chẩn đoán phổ biến nhất. Nam giới có khả năng mắc ung thư bàng quang cao gấp bốn lần so với nữ giới, nhưng nữ giới lại có xu hướng được chẩn đoán muộn hơn khi ung thư đã đến giai đoạn tiến triển, dẫn đến kết quả điều trị kém hơn.

Chẩn đoán sớm và điều trị bệnh kịp thời rất quan trọng. Khi ung thư bàng quang xâm lấn lớp cơ, có nghĩa là lan sâu hơn vào thành bàng quang hoặc xa hơn, ta cần có một kế hoạch điều trị toàn diện hơn. Cụ thể là các phương pháp điều trị đa phương thức như: phẫu thuật cắt bỏ bàng quang (cắt bỏ bàng quang triệt căn), các liệu pháp toàn thân như hóa trị và liệu pháp miễn dịch, và điều trị khu trú như xạ trị.

Các phương pháp phẫu thuật

Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp dựa trên các yếu tố như: giai đoạn bệnh, cấp độ, kích thước và vị trí của khối u.

Phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn được gọi là cắt bỏ khối u bàng quang qua niệu đạo (TURBT) thường được thực hiện khi khối u chưa xâm lấn vào lớp cơ bàng quang.

Đối với các khối u đã lan sâu hơn vào lớp cơ bàng quang (được gọi là ung thư bàng quang xâm lấn cơ, viết tắt là MIBC), có thể sẽ phải phẫu thuật cắt bỏ bàng quang triệt căn. Thủ thuật này sẽ cắt bỏ toàn bộ bàng quang, các hạch bạch huyết lân cận và các cơ quan xung quanh. Đối với nam giới có thể bao gồm cả cắt bỏ tuyến tiền liệt và túi tinh; đối với nữ giới là tử cung, ống dẫn trứng hoặc buồng trứng và có thể một phần âm đạo.

Từ năm 2003, cắt bỏ bàng quang bằng robot đã trở thành một lựa chọn phẫu thuật tiên tiến. Phẫu thuật bằng robot giúp loại bỏ mô ung thư chính xác hơn thông qua các vết rạch nhỏ hơn, giảm đáng kể tình trạng mất máu, truyền máu, thời gian nằm viện và các biến chứng.

Một vài trường hợp bệnh nhân ung thư bàng quang xâm lấn cơ có thể tránh được nguy cơ cắt bỏ bàng quang. Lựa chọn ưu tiên bảo tồn bàng quang là hóa trị kết hợp xạ trị, sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u bàng quang qua niệu đạo (TURBT).

Hóa trị, liệu pháp miễn dịch và phương pháp điều trị khác

Đối với những người mắc ung thư biểu mô đường niệu giai đoạn đầu và không xâm lấn cơ, các phương pháp điều trị miễn dịch thường có hiệu quả. Phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất là Bacillus Calmette-Guerin (BCG), có nguồn gốc từ vi khuẩn tương tự như loại gây bệnh lao. BCG kích hoạt hệ thống miễn dịch để nhận biết và tấn công các tế bào ung thư bàng quang.

Đối với những bệnh nhân ung thư bàng quang xâm lấn cơ cần cắt bỏ bàng quang triệt căn, thường được chỉ định kết hợp hóa trị và liệu pháp miễn dịch trước khi phẫu thuật. Phương pháp kết hợp này đã được chứng minh là cải thiện tỷ lệ sống sót cao hơn so với chỉ phẫu thuật.

Đối với những bệnh nhân mắc ung thư bàng quang giai đoạn tiến triển hoặc di căn, đã có nhiều phương pháp điều trị đột phá. Vào năm 2023, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FDA đã phê duyệt phương pháp kết hợp hai loại thuốc enfortumab vedotin và pembrolizumab (EV/pembro) để điều trị ung thư biểu mô bàng quang tiến triển tại chỗ hoặc di căn.

Thuốc điều trị nhắm đích được thiết kế để ngăn chặn hoặc làm chậm sự phát triển hoặc lây lan của ung thư. Erdafitinib, một liệu pháp nhắm đích dưới dạng thuốc đường uống, hiện đã được phê duyệt để điều trị ung thư bàng quang di căn có đột biến gen cụ thể ở thụ thể yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi.

Các liệu pháp tiên tiến này đã cải thiện đáng kể kết quả điều trị của bệnh nhân, kể cả những người có ít lựa chọn điều trị.

Vì sao làm việc nhóm trong điều trị ung thư tạo nên sự khác biệt

Để điều trị ung thư bàng quang hiệu quả, đội ngũ bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ ung thư cần cùng nhau hợp tác ngay từ đầu. Trong phương pháp truyền thống, chỉ áp dụng một phương pháp điều trị như phẫu thuật hoặc hóa trị đã được chứng minh là chưa đủ. Nếu chỉ hóa trị thì chỉ có khoảng 30% bệnh nhân đáp ứng điều trị, và chỉ phẫu thuật thì sẽ dẫn đến tỷ lệ tái phát bệnh cao từ 50 – 90% đối với những bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển.

Ngày nay, các bác sĩ phối hợp cùng nhau có thể đưa ra kế hoạch điều trị và tối đa hóa thế mạnh của từng phương pháp. Bệnh nhân nhận được kế hoạch điều trị toàn diện hơn không chỉ làm giảm đáng kể tỷ lệ ung thư tái phát mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống nói chung, chủ yếu xoay quanh việc bảo tồn chức năng và khả năng hoạt động độc lập của bàng quang.

Nhờ những tiến bộ trong công nghệ y khoa – bao gồm trí tuệ nhân tạo để chẩn đoán nhanh hơn và chính xác hơn, phẫu thuật bằng robot và các liệu pháp tiên tiến – giờ đây bệnh nhân ung thư bàng quang có nhiều lựa chọn điều trị hiệu quả cao hơn.

Đối với cả bệnh nhân và bác sĩ, làm việc nhóm đang dần tạo nên sự khác biệt và mang lại hy vọng cùng kết quả điều trị tốt hơn cho những bệnh nhân đang chiến đấu với bệnh ung thư bàng quang.

Thu Hiền