Đời tái sinh từ mảnh đất cằn

Điều dưỡng Phan Văn Ích với bệnh nhân trong khu chăm sóc toàn diện. Ảnh: Hồ Hà.

Suốt 37 năm trời, ông đã gắn bó tận tụy chăm sóc người bệnh ở làng phong. Phải đến gần 10 năm, tôi mới có dịp trở lại vùng đất đặc biệt này. Mảnh đất nơi cùng trời hút đất, một bên là biển, một bên là rừng thông cùng những dãy núi đá vôi sừng sững, nơi được chọn làm khu điều trị những người mắc bệnh phong. Và lần nào cũng vậy, khó nói hết được cảm xúc của mình khi được  nghe, được chứng kiến về những câu chuyện thấm đẫm tình người nơi đây. Chuyện về điều dưỡng Phan Văn Ích là như thế...

Điều dưỡng Phan Văn Ích (SN 1956) quê ở Can Lộc, Hà Tĩnh, đến trại phong vào năm 1973, thời điểm nỗi ghê sợ bệnh phong vẫn còn hết sức gay gắt.  Dẫm dẫm cái chân giả xuống nền nhà, ông nở nụ cười hiền hậu, cái nụ cười khiến người ta nghĩ dường như bao nhiêu nỗi đau đến cả về thể xác lẫn tâm hồn của một bệnh nhân phong ngày xưa đã tan đi như bọt biển. Nhưng làm sao mà quên đi cho được, chỉ là, nhớ thì để làm gì? Rồi ông ngần ngừ kể: “Tôi phát hiện ra mình bị phong năm 12 tuổi. Ngày ấy, bị hủi là ghê gớm lắm, người ta còn truyền tai nhau ai mắc bệnh phong thì bị chôn sống, rắc vôi 7 lần… Tôi giấu, không dám nói với ai, chỉ trong gia đình là biết. Tôi giấu bệnh suốt 5 năm trời, từ năm 1968 đến tận năm 1973. Trong thời gian đó, tôi vẫn đi dân công hỏa tuyến ở quê, vận chuyển gạo, lương thực lên thuyền cho bộ đội, chân lở loét mà không dám băng bó, nên mới bị nhiễm trùng dần dần. Đến khi nặng quá mới chuyển ra ngoài này”.

Hồi đó, vì chiến tranh, Bệnh viện phong Quỳnh Lập đã sơ tán lên tận xã Quỳnh Thắng. Một năm sau (1974) thì bệnh viện quay trở về Quỳnh Lập để xây dựng lại. Tiếp tục điều trị tại đây thêm nửa năm nữa thì Phan Công Ích khỏi bệnh, tuy nhiên, vì chân phải đã nhiễm trùng quá nặng nên phải cắt bỏ.

Vi khuẩn Hansen không còn nữa, nhưng cái tiếng mắc bệnh “hủi” thì không thể nào xóa đi được. Mang trong mình mặc cảm với người đời, nhưng Phan Văn Ích tìm được sự đồng đảm, sẻ chia ở cái làng phong nơi “cùng trời cuối bể”. Cậu thanh niên 18 tuổi đã quyết định ở lại. Được các bác sĩ hướng dẫn và dạy cho cách chăm sóc người bệnh, cộng với kinh nghiệm từ bản thân, thấu hiểu được tâm tư, suy nghĩ của những phận đời cùng cảnh ngộ Phan Văn Ích nhanh chóng “thạo việc” và thành một phụ tá nhiệt tình, tận tâm với người bệnh.

Sau 3 năm “vừa học vừa hành”, Phan Văn Ích được đưa vào trường Trung cấp Y khoa Vinh thi lấy chứng chỉ điều dưỡng viên, trở về thành nhân viên hợp đồng của bệnh viện. “Hồi đó những bệnh nhân khỏi bệnh rồi quay trở lại chăm sóc người còn bệnh như chúng tôi chỉ được làm hợp đồng thôi, lương tháng mấy chục nghìn đồng, nhưng điều quan trọng là được giúp đỡ những người bệnh, được làm việc có ích. Chúng tôi phải cảm ơn bác sĩ Trần Hữu Ngoạn lắm, chính bác sĩ đã ra tận Bộ Y tế để đề nghị xin cho chúng tôi có thể được vào biên chế”.

Kể từ đó cho đến nay, tròn 40 năm Phan Văn Ích gắn bó với trại phong và 37 năm miệt mài không ngừng nghỉ chăm sóc bệnh nhân phong. Ông đã chứng kiến và góp phần làm thay đổi một làng phong từ nơi ảm đạm, đau thương thành nơi hồi sinh sự sống.

Đường vào làng phong Quỳnh Lập bây giờ.               Ảnh: Hồ Hà.

Hồ Hà