Dự báo tốc độ tăng dân số trong vòng 10 năm tới sẽ thấp hơn 1%/năm

Theo kết quả nghiên cứu phân tích chuyên sâu một số chủ đề dân số, trong đó có vấn đề mức sinh do Tổng cục Thống kê tiến hành, theo phương án trung bình, dự báo dân số Việt Nam năm 2029 là 104,5 triệu người, năm 2039 là 110,8 triệu người và đến năm 2069 là 116,9 triệu người. 

Trong 5 năm đầu của thời kỳ dự báo, 2019-2024, tỷ lệ tăng dân số hàng năm của nước ta là 0,93%. Trong tương lai, dự báo tỷ lệ tăng dân số sẽ tiếp tục giảm và đạt trạng thái "dừng" vào cuối thời kỳ dự báo, giai đoạn 2064-2069.

Kết quả nghiên cứu chuyên sâu từ số liệu của Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy, mức sinh của Việt Nam hiện nay duy trì quanh mức sinh thay thế sẽ tác động làm giảm tốc độ tăng dân số trong tương lai. 

Theo đó, dự báo tốc độ tăng dân số trong vòng 10 năm tới sẽ thấp hơn 1%/năm. Với thực trạng về mức sinh, cơ cấu dân số cũng như tỷ số giới tính khi sinh cao như hiện nay (111,5 bé trai/100 bé gái), cơ cấu dân số trong lai sẽ có sự thay đổi theo hướng dân số "già" và thiếu hụt nam giới ở một số nhóm tuổi. Điều này sẽ tác động lớn đến nguồn lực lao động cũng như các vấn đề xã hội mới nảy sinh.

Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ xã Quảng Lâm, huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Dương Ngọc

Việt Nam đã đạt và liên tục duy trì mức sinh thay thế từ năm 2006. Hiện nay, công tác dân số đã chuyển hướng từ kế hoạch hoá gia đình sang dân số và phát triển, mục tiêu tới năm 2030 là "duy trì bền vững mức sinh thay thế" trên cả nước (nghĩa là trung bình mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sinh 2,1 con).

Theo TS Phạm Vũ Hoàng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số (Bộ Y tế), Việt Nam áp dụng can thiệp các biện pháp nhằm điều chỉnh mức sinh phù hợp vì nếu để mức sinh cao, gia tăng dân số nhanh sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới đầu tư cho đảm bảo an sinh xã hội, tăng thu nhập bình quân trên đầu người nói riêng và cản trở phát triển kinh tế - xã hội nói chung; gây khó khăn lớn cho việc cải thiện đời sống của nhân dân, hạn chế điều kiện phát triển về mặt trí tuệ, văn hóa và thể lực của giống nòi.

Còn nếu mức sinh thấp sẽ gây suy giảm dân số, thiếu lao động ngày càng nghiêm trọng làm suy giảm tăng trưởng kinh tế, suy giảm ảnh hưởng trên trường quốc tế; thiếu người chăm sóc người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số, nguy cơ đe doạ tới quỹ hưu trí và quỹ bảo hiểm y tế và làm cho sự phát triển của đất nước trở nên kém bền vững.

Nếu giữ vững mức sinh thay thế như hiện nay, dân số sẽ ổn định, sẽ góp phần làm giảm một phần mất cân bằng giới tính khi sinh, làm chậm lại quá trình già hóa dân số và cải thiện chất lượng dân số góp phần vào sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Q.An