Dự thảo cấm người dân cho, tặng ngoại tệ: Tạo đất cho “chợ đen” làm ăn?

NHNN cho rằng lượng kiều hối sẽ không ảnh hưởng nếu đề xuất này được Chính phủ phê duyệt. Bởi dự thảo chỉ đề xuất bỏ quyền cho, tặng bằng ngoại tệ chứ không cấm người dân cho, tặng lẫn nhau. Nếu có ngoại tệ muốn cho, tặng, trước đây có thể cho luôn nhưng nay người dân phải qua một giao dịch khác, ví dụ như bán ngoại tệ cho ngân hàng để đổi lấy VND trước khi cho, tặng. Đề xuất này không ảnh hưởng tới việc nhận kiều hối từ nước ngoài về Việt Nam. Quy định này chỉ điều chỉnh quan hệ sở hữu ngoại tệ đối với các cá nhân bên trong lãnh thổ Việt Nam, không ảnh hưởng tới việc nhận kiều hối.

Tuy nhiên, nhận định này được cho là chưa thấu đáo khi mọi phiền hà sẽ xuất hiện khi phải thông qua một bước giao dịch bằng ngoại tệ sẽ đổi ra tiền VND. Từ Mỹ, ông Hà Mạnh Lý đang lập nghiệp ở đây, rất lo ngại khi hay tin đề xuất cấm cho tặng ngoại tệ: “Cứ cho là đề xuất đó không bắt buộc phải đổi ra VND lượng ngoại tệ gửi từ nước ngoài. Hàng năm, tôi về Việt Nam biếu tiền cho người thân. Số tiền đó để hỗ trợ gia đình, phần khác gửi cho em tôi đầu tư làm ăn có phải đổi ra VND hay không? Bây giờ nếu phải đổi thành tiền VND lại thêm một thủ tục có lẽ sẽ thêm phiền hà. Nghĩ cũng bất cập, khi về nước thấy bà con bạn bè khó khăn muốn giúp đỡ thì phải chạy ra ngân hàng đổi rồi mới được cho hay sao? Vậy chẳng khác nào làm khó người muốn giúp đỡ. Việc tôi ra đổi 100USD, hay người tôi muốn giúp đem 100USD đổi có khác gì nhau không? Không khác nhau, nhưng cứ vướng thêm thủ tục có lẽ lượng kiều hối sẽ giảm chỉ vì người ta ngại phiền hà”. Ông Lý cũng lo ngại, nếu quản lý không tốt, khi chính sách này được áp dụng thì sẽ tạo ra “đất làm ăn” cho “chợ đen” đổi tiền bùng phát.

Theo chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn, pháp luật đã thừa nhận tính hợp pháp khi người dân giữ, mang ngoại tệ. “Ngoại tệ cũng không phải hàng cấm thì sao lại cấm người dân cho, tặng? Quy định người dân không được quyết định tài sản của mình khi cho, tặng là vi phạm quyền của người dân”, ông Sơn nói. Theo chuyên gia kinh tế này, nếu NHNN muốn chống đô la hóa thì việc quy định rõ các thanh toán, giao dịch, cho vay… của các cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam chỉ được phép sử dụng tiền đồng Việt Nam trong thanh toán, giao dịch hàng hóa dịch vụ, cho vay… là đủ.

Đây mới chỉ là dự thảo đề xuất và còn phải trình Chính phủ xem xét vào tháng 12 năm nay. Trong thời gian từ nay đến ngày đó, NHNN sẽ phải cân, đong, đo, đếm trên nhiều góc độ, ảnh hưởng trước khi có phương án cuối cùng.

 

Xét về mặt luật pháp, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang cho rằng, việc cấm các cá nhân cho, tặng ngoại tệ là không có tính khả thi. Đơn cử những người trong cùng gia đình "đóng cửa" cho, tặng ngoại tệ với nhau thì làm sao quản lý được? Một vấn đề được ông Xoa đặt ra nếu đề xuất này thực sự đi vào cuộc sống: “Trong những năm gần đây, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam khoảng 10 tỉ USD/năm, vậy lượng ngoại tệ này có được loại trừ trong quy định này hay không?".