Tuy nhiên, ngay sau hội thảo lấy ý kiến về Luật Giáo dục đại học - do Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội vừa tổ chức, nhiều giáo viên, nhà quản lý đã lên tiếng với nhiều điểm chưa “được”. Trong đó, có những điểm ảnh hưởng thiết thực đến quyền lợi học tập của học sinh.
Một số giáo viên, nhà quản lý giáo dục nhận xét, Dự thảo Luật Giáo dục đại học chưa vượt trội so với điều lệ trường ĐH đã đưa ra trước đó. Ban soạn thảo cần sửa một số điểm mới đủ mạnh để chấn chỉnh tình hình lộn xộn trong giáo dục ĐH hiện nay.
|
|
|
Các qui định trong dự thảo luật mới chỉ đề cập đến loại hình hoạt động giáo dục đại học chính quy. Ảnh: Mạnh Dũng |
Nên cơ cấu nhiều tầng
Dự thảo Luật Giáo dục đại học (GDĐH) có 9 chương, 50 điều. Nhiều chuyên gia giáo dục lo ngại, dự thảo Luật lần này chưa rõ ý và thiếu tính đột phá; cấu trúc vụn vặt, được soạn thảo trên cơ sở ghép cơ học giữa Luật Giáo dục, Điều lệ Trường đại học và một số văn bản khác mới ban hành gần đây về phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục. Đặc biệt, trong đó có đến hơn 20 điều cần Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện.
GS.TS Trần Ngọc Đường - Viện nghiên cứu Lập pháp - cho rằng, Dự thảo vẫn còn quy định chung chung. Nhìn tổng thể, Dự thảo luật chưa tìm thấy các điều luật thể hiện sâu đậm chỉ đạo việc xây dựng dự án Luật GDĐH. Điều đó cho thấy dự thảo Luật GDĐH vẫn còn là luật khung, chưa đủ cụ thể để điều chỉnh trực tiếp các quan hệ xã hội trong tổ chức và hoạt động giáo dục đại học.
GS. TSKH Đặng Ứng Vận - Hiệu trưởng Trường ĐH Dân lập Hòa Bình - cho rằng, nếu cấu trúc của Dự thảo luật không tốt, nó sẽ giống Điều lệ Trường ĐH được đưa ra trước đó về: Cơ cấu trường; Chức năng nhiệm vụ; Việc chia tách, sáp nhập; Quy định về giáo viên, sinh viên... Đặc biệt, cơ cấu giáo dục ĐH phải nhiều tầng chứ không đơn thuần chỉ là mở rộng quy mô với hàng nghìn trường ĐH Quốc gia như Dự thảo luật đưa ra. GS Vận cho rằng, các nhà soạn thảo rất nên đưa ý kiến này vào vì như thế mới đảm bảo quyền học tập của người học.
Trường lớn chỉ đào tạo tầm cao
Hiện nay, nước ta đang tồn tại 5 mô hình giáo dục đại học khác nhau và không giống ai: Đại học quốc gia, đại học vùng, trường đại học, học viện và viện đại học.
|
Dự thảo Luật Giáo dục đại học gồm 9 chương, 50 điều, quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của cơ sở giáo dục đại học; Thành lập, sáp nhập, chia, tách, đình chỉ hoạt động giáo dục, giải thể cơ sở giáo dục; Quản lý nhà nước về giáo dục đại học; Các hành vi giảng viên không được làm; Chính sách đối với người học; Thời gian đào tạo, chương trình giáo trình, quản lý nhà nước… |
Theo GS. VS Phạm Minh Hạc (nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT), hoạt động giáo dục đại học hiện mở ra rất nhiều hình thức, nhưng dự thảo Luật mới chỉ có các quy định về hoạt động giáo dục theo hình thức chính quy; các hình thức giáo dục khác như tại chức, mở rộng, học từ xa phải bao nhiêu năm, chính sách tuyển sinh, trường đại học có yếu tố nước ngoài... chưa thấy thể hiện trong dự thảo Luật. Đối với việc quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, dự thảo Luật cũng chưa làm rõ nội dung vai trò và nguyên tắc quy hoạch...
Bà Trần Thị Tâm Đan (nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, Thanh thiếu niên & nhi đồng của Quốc hội) cũng đồng tình khi cho rằng Luật GDĐH phải có những chế tài cụ thể tạo cơ sở pháp lý cho việc khắc phục những tồn tại hiện nay như công tác tuyển sinh, chất lượng đào tạo thấp.
GS Đặng Ứng Vận nhận xét, Dự thảo nên xem xét lại mô hình ĐH Quốc gia và ĐH vùng. Các ĐH Quốc gia có đỡ cho các ĐH vùng được không, trong khi bản thân các ĐHQG có một bộ máy cồng kềnh để vận hành, còn các trường thành viên trực thuộc ĐHQG vẫn có quyền tự chủ? Như vậy, hiệu quả quản lý của mô hình ĐHQG không cao. Cũng trong khâu quản lý hệ thống, nên xem lại vấn đề đào tạo của các ĐH tầm cao.
Hiện nay, nhiều trường lớn đang đào tạo đủ các thể loại từ Trung cấp đến Cao đẳng. Như thế là tranh giành với các trường nhỏ. Đáng ra, loại hình trường tầm cao phải đào tạo cao cấp hơn mới có chất lượng đạt tầm quốc tế.
Hạnh Nguyên