Đưa những “tinh tuý Nga” đến đất Việt

Triển lãm “Những người đẹp Nga và Tâm hồn dân tộc” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. Ảnh: T.Hà

 

Ngay sau Lễ khai mạc Những ngày văn hóa Nga diễn ra tối 12/11 tại Nhà hát Lớn Hà Nội với sự hiện diện của hai vị nguyên thủ là Tổng thống Nga V.Putin và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, nhiều hoạt động do hai nước phối hợp tổ chức đã đáp ứng sự mong mỏi được thưởng thức văn hóa Nga của người dân Việt Nam, nhất là với những người từng học tập, gắn bó với Liên Xô (cũ).

Những người yêu mỹ thuật và hội họa của Nga được mãn nhãn với cuộc triển lãm tranh của tác giả Nicolai Reorich tại Bảo tàng Mỹ Thuật Việt Nam. Cuộc triển lãm mang tính liên kết các dân tộc, trưng bày 63 bản sao các tác phẩm từ Bảo tàng Quốc gia nghệ thuật các dân tộc Phương Đông tại Moskva, một trong những bảo tàng lớn nhất châu Âu. Đây cũng được coi là một trong những bộ sưu tập tốt nhất các tác phẩm của Nicholas Roerich ở Nga và trên thế giới.

Người ham mê tìm hiểu nghệ thuật truyền thống của Nga có thể tìm đến Bảo tàng Hồ Chí Minh để được ngắm khoảng 200 hiện vật, giới thiệu nền nghệ thuật thủ công mỹ nghệ của Nga qua ảnh, trưng bày đồ thêu (khăn quàng truyền thống Pavalovo), đồ gỗ mỹ nghệ, trang phục truyền thống của phụ nữ Nga từ thế kỷ 18 đến thế kỷ 20, đặc biệt là ngắm nhìn tận mắt búp bê Matrioshka nhiều màu sắc trong nhiều loại trang phục khác nhau. Và những ai đã từng say đắm nền điện ảnh Nga có thể đến Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga (501 Kim Mã, Hà Nội) để thưởng thức các tác phẩm điện ảnh Nga đương đại như: “Những bà mẹ”, “Cây giáng sinh”, “Cha tôi là Baryshnikov”, “Năm cô dâu”, “Mẹ sẽ luôn bên con”, “Bạn trai tôi là thiên thần”, “Hổ trắng”...

 

“Họ đã mang đến những tên tuổi âm nhạc tuyệt vời, nhất là Dàn hợp xướng dân gian hàn lâm quốc gia Nga M.E.Pyatnitsky, chơi rất hay. Hôm sau, họ còn đến Học viện Âm nhạc Việt Nam để giao lưu và thể hiện đẳng cấp của mình ở nhiều bản nhạc cổ điển. Dù nước Nga đã có nhiều thay đổi, nhưng qua âm nhạc của họ, tôi thấy những bảo lưu về bản sắc của họ vẫn rất tuyệt vời”.   NSND Trung Kiên

Trao đổi với chúng tôi, ông Vladimir Grusman - Giám đốc Bảo tàng Dân tộc thuộc thành phố Xanh Petecbua cho biết, những ngày qua, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh đã đón rất nhiều khách tham quan đến chiêm ngưỡng những hiện vật của văn hóa Nga truyền thống… Cuộc triển lãm dành riêng cho vẻ đẹp của phụ nữ Nga này được nhấn mạnh bằng trang phục truyền thống, mỗi trang phục đại diện cho vẻ đẹp riêng của mỗi dân tộc khác nhau, được thể hiện rõ nét trên từng họa tiết. Dựa vào đó người ta phân biệt được đâu là phụ nữ miền Nam Nga, đâu là phụ nữ miền Bắc Nga. Ngoài ra, chủ đề “Tâm hồn dân tộc” cũng giới thiệu các sản phẩm thủ công truyền thống đặc sắc trên nhiều vùng miền của nước Nga: Gốm Gzhel, búp bê Matreshka, đăng ten Vologda, khăn quàng Pavlovo Posad, thủ công mỹ nghệ Khokhloma… Đặc biệt, các sản phẩm thủ công của 5 nghệ nhân nổi tiếng nước Nga đã có mặt tại triển lãm. Ông Vladimir Grusman cũng bày tỏ rằng, được tham gia sự kiện trọng đại lần này là một hạnh phúc, nhưng thú vị nhất với ông đó là sự cảm nhận của người dân Việt Nam về triển lãm. Và đó sẽ là tiền đề để Bảo tàng dân tộc Xanh Petecbua trở lại nhiều hơn với Việt Nam.

Là người có những trải nghiệm và kỷ niệm đặc biệt với nước Nga, NSND Trung Kiên và dịch giả Thúy Toàn luôn háo hức trước các sự kiện Nga được diễn ra ở Việt Nam. NSND Trung Kiên có 9 năm học tập ở Nga, đặc biệt hơn, khi còn ở cương vị Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL, NSND Trung Kiên từng chỉ đạo tổ chức nhiều sự kiện văn hóa Việt - Nga. Lần này, được cảm nhận ở vai trò khán giả, NSND Trung Kiên vẫn gặp lại sự xúc động với văn hóa Nga thuở nào. Trong đêm nhạc diễn ra hôm khai mạc, ông  cho rằng, đó là đêm nhạc của đỉnh cao nghệ thuật. Những bản nhạc “Chiều Matxcơva”, “Kachiusa” và những điệu múa như trôi trên sân khấu…, khiến khán giả như được trở lại với xứ sở Bạch dương thân thuộc. “Lâu lắm rồi tôi mới được thưởng thức một đêm nhạc như thế. Rất bề thế và cao cấp, giúp chúng tôi gợi nhớ đến một thời tuổi trẻ đầy sôi nổi với nước Nga” - ông tâm sự.

Với dịch giả Thúy Toàn, được thưởng thức lại những ca khúc nổi tiếng của Nga như được trở lại với ngôi nhà yêu dấu thời tuổi trẻ vậy. “Những bài dân ca Nga vẫn rất gợi cảm, tươi vui nhưng vô cùng mạnh mẽ”, ông nói.

Không chỉ trong vai trò thưởng thức, dịch giả Thúy Toàn tham gia vào quá trình biên soạn những tác phẩm văn học nổi tiếng của Nga cũng như dịch tác phẩm của Việt Nam sang tiếng Nga. Đó là các tác phẩm được chuyển thể sang tiếng Việt như: “Cư dân của làng” (Võ Minh Phú dịch), “Bút ký dưới hầm” (Đức Vân dịch), “Marian Tkachop - Người bạn tài hoa và chung thủy” và tác phẩm “Hồn bướm mơ tiên” (Khái Hưng)... được dịch sang tiếng Nga. Ông cũng hy vọng và tin tưởng rằng, sau chuyến thăm lần này của Tổng thống Nga V.Putin và “Những ngày văn hóa Nga” được tổ chức, các hoạt động xúc tiến về văn hóa cũng sẽ được thúc đẩy hơn chứ “không trầm lắng như mấy năm qua”.