Dũng sĩ Đoàn Phước Truyền và trận phục kích xe tăng Mỹ

 

Ở tuổi 63, tuy giặc Mỹ lấy đi một phần cơ thể, nhưng ông vẫn mạnh khoẻ. Biết chúng tôi muốn tìm hiểu về những trận chiến đấu với giặc Mỹ, ông như sống lại thời trai trẻ tràn đầy nhựa sống của thuở coi chiến trường là nhà.

 

Anh hùng Đoàn Phước Truyền.

 Đoàn Phước Truyền sinh ra ở xã Tân Mỹ, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp - nơi có những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay. Lớn lên không chịu ngồi nhìn cảnh giặc Mỹ tàn phá quê hương, giết chóc người thân trong gia đình và bà con thôn xóm, chưa đầy 17 tuổi, ông đã xung phong lên đường tiêu diệt kẻ thù, bảo vệ quê hương. Nhập ngũ được 2 năm, tháng 6/1965, Đoàn Phước Truyền được điều động bổ sung vào C1, D3, Đoàn 180, nay là Phòng Bảo vệ 180 thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh vệ.

 

Tháng 6/1966, địch xây dựng căn cứ biệt kích ở Trại Bí (Tây Ninh) và lấn chiếm vào vùng căn cứ R. Đây là cứ điểm tiền tiêu tiếp giáp với khu căn cứ R. Từ đây, chúng tung biệt kích đánh phá khu căn cứ của ta. Cũng trong thời gian này, đại đội 1, Đoàn 180 được điều động về Trại Bí để đánh bọn biệt kích lấn chiếm khu căn cứ.

 

Về trận đánh biệt kích ở trảng Trà Chúc diễn ra vào ngày 4/7/1966, ông Truyền kể lại: "Được tin trinh sát báo có 1 đại đội biệt kích địch cắt rừng tiến vào các cơ quan của R (như B21, B23, C7 Quân y viện). Đại đội 1 chúng tôi tổ chức vận động ra chặn đánh địch. Đại đội chia ra làm 3 mũi, mỗi trung đội 1 mũi, song song cùng tiến. Khi anh em triển khai đội hình xong thì cách địch 50m, do địch phát hiện thấy nên chúng phục kích và chủ động nổ súng trước. Lúc đó, cánh chính diện của ta nổ súng đánh trả và đồng loạt xung phong, cùng lúc trung đội tôi bí mật xuyên hông bên cánh phải đội hình địch.

 

Ngày 19/8/2009, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đến dự và cắt băng khánh thành nhà truyền thống của BTL Cảnh vệ (Anh hùng Đoàn Phước Truyền đứng thứ nhất từ trái sang).

 

Khi đó, địch đã phát hiện chúng tôi núp dưới gốc cây dầu nên tập trung bắn vào. Tiếng đạn xuyên vào gốc cây lốp bốp, cây nhỏ bị đạn bắn đứt ngã la liệt. Thấy 2 tên nằm nấp sau gò mối bắn trả liên tiếp, tôi liền đưa khẩu tiểu liên lên và siết cò. Bắn liền 2 loạt, 2 tên địch ngã gục tại chỗ, ổ đại liên bị tiêu diệt. Thấy đồng bọn bị tiêu diệt, một tên khác lao lên định lấy khẩu đại liên, nhưng bị tôi phát hiện và tiêu diệt luôn tên này. Tôi lao lên gò ôm khẩu đại liên, quay họng súng về phía địch nổ súng vào phía sườn đội hình địch. Bị đánh liên tiếp và bị thiệt hại nặng, bọn địch rút chạy bỏ lại trên 20 xác đồng bọn tại trận địa".

 

Trong trận này, đại đội của ông Truyền đã tiêu diệt khoảng 60 tên biệt kích, thu trên 20 khẩu súng các loại, trong đó có 2 khẩu đại liên, 2 trung liên, 14 khẩu Carbine và 3 khẩu M79, 2 máy PRC25 cùng nhiều đạn dược, quân trang quân dụng.

 

2 tháng đánh trận càn Junction City

 

Cuối năm 1966 đầu năm 1967, sau khi ồ ạt đưa quân vào miền Nam, Mỹ mở chiến dịch mùa khô lần thứ hai mà chúng gọi là chiến dịch "tìm và diệt". Ngày 22/2/1967, Mỹ mở cuộc hành quân Junction City với lực lượng 45.000 quân. Đây là cuộc hành quân có số quân đông nhất, binh khí kỹ thuật hiện đại nhất lúc bấy giờ, bao gồm: Sư đoàn số 1 "Anh cả đỏ" chuyên đổ bộ đường không; Sư đoàn 25 cơ giới "Tia chớp nhiệt đới"; Lữ đoàn dù 173; Sư đoàn 9 bộ binh... và hơn 1.260 xe tăng, xe bọc thép, 259 khẩu trọng pháo, trên 400 máy bay lên thẳng đỗ quân, máy bay ném bom hàng tháng trời trước cuộc hành quân. Với khối lượng binh hoả lực trên, địch triển khai trên vùng đất hẹp của Khu căn cứ tây bắc Tây Ninh. Mỹ tuyên bố sẽ tiêu diệt lực lượng chủ lực của ta và cơ quan Trung ương Cục miền Nam trong vòng 3 tháng.

 

Chiến sỹ Đoàn 180- An ninh vũ trang bắn cháy xe tăng của Mỹ trên quốc lộ 22 tỉnh Tây Ninh (năm 1967).

 

Về lực lượng của ta, trước đây chủ yếu được trang bị AK47 và trung liên RPD để đánh biệt kích. Đến tháng 11/1966, cả tiểu đoàn được trang bị 5 khẩu B40, mỗi khẩu được 6 quả đạn. Các xạ thủ được cán bộ quân khí hướng dẫn sử dụng khoảng 2 giờ. Lúc đó B40 là loại súng chống tăng tốt nhất. Vì Mỹ đã huy động lực lượng xe tăng, xe bọc thép... rất lớn, tạo "quả đấm thép" cho lực lượng xung kích đánh vào khu căn cứ, nếu ta diệt được xe tăng sẽ hạn chế hoặc ngăn chặn các mũi tấn công đánh phá của địch. Lúc này, Ban Chỉ huy ATK (tức Đoàn 180) phát động phong trào "tiêu diệt xe tăng Mỹ" nhằm rút kinh nghiệm trong cách đánh và củng cố lòng tin của chiến sĩ về loại súng B40 trông rất đơn giản nhưng bắn cháy được các loại xe tăng lớn và hiện đại. Từ đó, phong trào thi đua tìm diệt xe tăng dấy lên sôi nổi ở các đơn vị, ai cũng muốn là người đầu tiên bắn cháy xe tăng Mỹ.

 

Rạng sáng 23/3/1967, như thường ngày, tổ của ông Truyền gồm 5 người gồm Đoàn Phước Truyền - xạ thủ B40, Cao Ngọc Chinh, Hà Văn Mách, Ngô Doãn Nha và y tá Hà Trường Vũ đều trang bị AK47, nai nịt gọn gàng lên đường "săn xe tăng Mỹ". Khi trời vừa hửng sáng, từ hướng đông xuất hiện từng tốp máy bay phản lực của Mỹ thay nhau trút bom từ hướng trảng Ba Chân lên hướng trảng Dầu, lộ Ủi. Theo quy luật hoạt động của quân Mỹ, sau khi máy bay ném bom, pháo binh sẽ bắn dồn dập dọn đường cho xe tăng tiến vào đánh phá. Tổ chiến đấu nhận định, cánh quân thiết giáp trảng Ba Chân sẽ đánh lên hướng cơ quan Ban Kinh tài R, Cơ quan Mặt trận Dân tộc giải phóng, Ban Tổ chức Trung ương Cục...

 

Chiến sỹ Đoàn 180- An ninh vũ trang bắn cháy xe tăng của Mỹ trên quốc lộ 22 tỉnh Tây Ninh (năm 1967).

 

Trước tình hình đó, ông Truyền bàn với anh em cắt rừng ra hướng lộ Ủi đón đầu chặn đánh. Khi tổ chiến đấu đến địa điểm định trước, cách căn cứ Ban Tổ chức Trung ương Cục khoảng 300m, vừa triển khai đội hình phục kích thì đoàn xe tăng hơn 50 chiếc cũng ầm ầm chạy lên. Vì khu vực này rừng cây quá rậm rạp che khuất tầm nhìn nên không thể chọn vị trí thuận lợi để xạ kích, ông Truyền chỉ kịp chọn con đường mòn nhỏ vào cơ quan cách mặt đường lộ Ủi khoảng 7 - 8m, giương súng lên sẵn sàng nhả đạn.

 

Ông Truyền nhớ lại: "Khi đoàn xe tăng ầm ầm chạy tới mỗi lúc một gần, đất dưới chân rung lên như động đất, đợi chiếc M41 đi đầu lọt vào tầm ngắm tôi mới siết cò. Một tiếng nổ như sấm vang lên, khói đen phủ lên đầu xe, chiếc xe theo quán tính chỉ lết thêm khoảng 5-6m thì bốc cháy dữ dội, đạn pháo trong xe bị cháy nổ ầm ầm. Bị đánh bất ngờ, địch không xác định được mục tiêu nên phản ứng bằng cách bắn xối xả vào 2 bên đường. Định thần lại, chúng xác định đúng chỗ phục kích của chúng tôi và tập trung hoả lực. Cây cối đổ ngổn ngang, mọi vật trong rừng coi như bình địa. Nhưng chúng không ngờ lúc đó chúng tôi phục kích cách mặt đường chỉ khoảng 6-7m, còn chúng bắn huỷ diệt từ khoảng cách 10-15m trở ra. May mắn nữa là pháo xe tăng bắn vào những gốc cây, ụ mối nghi có quân ta ẩn nấp, nên lá cây phủ kín cả người chúng tôi. Thấy làn đạn địch chuyển ra phía sau, tôi ôm khẩu B40 bò ra mặt đường tìm bắn tiếp, nhưng số xe tăng còn lại đã "lủi" sang bên kia rừng, chỉ còn chiếc xe bị bắn đang bốc cháy ngùn ngụt. Tổ chiến đấu vẫn nằm phục kích tại chỗ, đợi xe của địch tiến lên sẽ bắn tiếp. Nhưng khoảng hơn 1 giờ sau, cả đoàn xe tăng địch cũng ầm ầm rút chạy theo đường cũ. Chẳng những không vào được căn cứ, mà bọn chúng còn bỏ lại tại trận xác chiếc xe tăng đã bị cháy đen".

 

Qua gần 2 tháng tham gia đánh trận càn Junction City của quân Mỹ, ông Đoàn Phước Truyền tham gia chiến đấu hàng chục trận, bắn cháy 2 xe tăng, tiêu diệt 8 tên Mỹ và gài mìn phá huỷ 2 xe tăng khác. Với những thành tích trên, ông được Bộ Chỉ huy Miền tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng 3, danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ và Dũng sĩ diệt cơ giới.