Dương tính sán lợn là gì? Có phải cứ dương tính là đương nhiên mắc bệnh?

Thay vì lo lắng, ồ ạt đưa trẻ đến các cơ sở y tế để làm xét nghiệm như thực tế phụ huynh trẻ mầm non ở Bắc Ninh những ngày qua, các bậc cha mẹ hãy bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân và có thể cho trẻ uống thuốc sổ giun theo chỉ định của bác sĩ.

Nếu ký sinh trùng "chạy nhầm đường" lên não, da, mắt... mới xét nghiệm máu - là lời khuyên của các bác sĩ trước thực tế hơn 3.000 phụ huynh ở Bắc Ninh đồng loạt đưa con lên Hà Nội xét nghiệm máu truy tìm sán lợn.

Xét nghiệm máu chỉ là một trong những phương pháp hỗ trợ chẩn đoán bệnh

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, để biết xem có phải mắc bệnh sán dây, ấu trùng sán lợn hay không cần dựa vào các biểu hiện triệu chứng bệnh như: đi ngoài ra đốt sán, rối loạn tiêu hóa, đau bụng kéo dài...

PGS.TS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm bệnh nhiệt đới, bệnh viện Bạch Mai cho hay, xét nghiệm máu chỉ là một trong những phương pháp hỗ trợ chẩn đoán bệnh, giúp phát hiện kháng thể và kháng nguyên của ấu trùng sán lợn trong huyết thanh.

Mô hình sán dây trong phòng thí nghiệm.

Xét nghiệm máu dương tính sán lợn cũng chỉ khẳng định là có phơi nhiễm ấu trùng, mà nhiễm ấu trùng là do ăn uống phải nguồn nước, rau sống chứa trứng sán, chứ không phải do ăn thịt lợn chứa ấu trùng.

Vì thế, 209 cháu bị dương tính không có nghĩa 209 cháu đang mắc bệnh.

Bộ Y tế cho rằng việc chẩn đoán hiện tại có đang mắc bệnh ấu trùng sán lợn hay không cần dựa vào nhiều yếu tố vì xét nghiệm ELISA kháng thể dương tính có thể do đã bị nhiễm bệnh trước đó. Để khẳng định do ăn thịt lợn gạo mà bị bệnh sán (trưởng thành) thì phải lấy mẫu phân làm xét nghiệm xem có thấy đốt sán trưởng thành hay không, lúc đó mới khẳng định các cháu bị bệnh sán trưởng thành, chứ không phải bị bệnh do nhiễm ấu trùng.

BS Trương Hữu Khanh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM), đa số khi giun sán vào cơ thể người sau một thời gian cơ thể sẽ tự thải ra, nhưng xét nghiệm vẫn dương tính. Vì vậy, có khi xét nghiệm dương tính nhưng thực chất trong người không có, không còn giun sán nào cả. Xét nghiệm giun sán rất dễ nhầm vì nhiễm giun sán này đã hết lâu rồi nhưng lại xét ra giun sán khác. Nhiễm giun sán người nhưng xét nghiệm ra giun sán chó, mèo, lợn.

Việc cần làm là hãy xổ giun theo sự hướng dẫn của bác sĩ, thay vì ồ ạt, lo lắng

Theo các bác sĩ, việc cần làm là hãy uống thuốc xổ giun và cần sự chỉ dẫn của bác sĩ về liều lượng và cách uống.

BS Trương Hữu Khanh cho biết giun sán có mặt rất nhiều trong môi trường, trong đất, trong rau không sạch, trong phân, nước miếng của động vật. Vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi trường rất quan trọng nhưng khó tránh khỏi nhiễm sán. Trẻ nhỏ hay người lớn không có triệu chứng gì thì không cần xét nghiệm

Ông nhấn mạnh, tất cả giun sán khi xâm nhập vào cơ thể đều có thời gian ủ bệnh, cơ thể mới tạo ra lượng kháng thể chứ không thể hôm nay ăn mà mai có bệnh ngay. Có loại cả mấy tháng sau khi ăn phải, xét nghiệm mới có kết quả nhiễm giun sán.

Bác sĩ khuyên định kỳ từ 3 - 6 tháng sổ giun một lần, phải có thói quen ăn chín uống sôi, dùng thực phẩm an toàn. Nếu nghi ngờ ăn phải món có thể nhiễm giun sán thì cho trẻ uống thuốc sổ giun, không nhất thiết lo lắng chạy ngược chạy xuôi để làm xét nghiệm. Đối với giun sán thì nên dùng albendazol, mebendazol, pyrentel; nhiễm sán lợn thì dùng thuốc praziquantel hay albendazol.

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, hiện phác đồ điều trị sán có thể diệt sán trưởng thành sau một ngày uống thuốc. Điều trị ấu trùng sán cần dài ngày hơn, thường hai tuần, cũng có thể kéo dài 4-5 đợt, mỗi đợt 21 ngày.

Để chủ động phòng ngừa và "dập tắt" các loại bệnh sán, các bác sĩ khuyến cáo người dân không ăn các thực phẩm như nem chua, thịt heo tái, rau sống không đảm bảo vệ sinh.

Theo Cục Y tế dự phòng, ấu trùng sán lợn sẽ chết khi được đun nấu ở 75 độ C trong vòng 5 phút hoặc đun sôi trong vòng 2 phút. Vì thế, ăn thức ăn nấu chín, không ăn rau sống sẽ phòng nhiễm sán lợn.

Cùng đó, người dân cần quản lý phân tươi, không phóng uế bừa bãi, rửa tay bằng xà phòng 15 giây sau khi đi vệ sinh, không nuôi heo thả rông..

Quỳnh An