Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc - nhiệm vụ quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới

Thứ ba, 3:46 PM 30/11/2021 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - "Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc" là nhiệm vụ, mục tiêu rất quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới. Dù kết quả này đã được duy trì ở nước ta 13-14 năm nay, nhưng không ít chuyên gia cho rằng, thành tựu này chưa vững chắc trong thời gian tới.

Với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong việc thực hiện chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ), số con trung bình mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ giảm nhanh, đạt mức sinh thay thế vào năm 2006, sớm hơn 10 năm so với mục tiêu Nghị quyết số 04-NQ/HNTW ngày 14/01/1993 Hội nghị lần thứ Tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về chính sách DS-KHHGĐ và được duy trì trong hơn một thập kỷ qua. 

Năm 2007, nước ta đã bước vào thời kỳ cơ cấu dân số vàng, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động chiếm tới gần 70% dân số, đã đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam trong hơn 30 năm đổi mới.

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc - nhiệm vụ quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới - Ảnh 1.

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc" là nhiệm vụ, mục tiêu rất quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới. Ảnh minh họa

Mặc dù nước ta đã duy trì mức sinh thay thế trong15 năm qua nhưng hiện nay vẫn đang đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng; xu hướng không muốn hoặc sinh rất ít con đã xuất hiện ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế phát triển; trong khi đó, tại một số nơi điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, chưa phát triển, mức sinh vẫn cao, thậm chí rất cao trên 2,5 con.

Hiện nay có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh đã rất thấp, tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và duyên hải miền Trung, có quy mô dân số là 37,9 triệu người chiếm khoảng 39,4% dân số cả nước sẽ tác động rất lớn đến phát triển bền vững cho cả nước. Trong điều kiện kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh, đô thị hóa ngày càng nhanh, sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, xu hướng này càng được củng cố, lan rộng. Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội,... Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước trên thế giới đã thành công trong việc giảm sinh nhưng chưa có nước nào thành công trong việc đưa mức sinh rất thấp về mức thay thế cho dù có nhiều chính sách khuyến sinh với nguồn lực đầu tư lớn.

Bên cạnh đó, xu hướng mức sinh tăng cao trở lại sau khi đạt mức thay thế đã xuất hiện ở nhiều tỉnh tại vùng Trung du miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ. Hiện có 33 tỉnh có mức sinh cao, quy mô dân số là 40,6 triệu người, chiếm 42,2% dân số cả nước, nhiều tỉnh có điều kiện kinh tế - xã hội còn rất khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế. Mức sinh cao đã tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm, chăm sóc sức khỏe nhân dân, giáo dục,… làm tăng khoảng cách phát triển và chất lượng cuộc sống của nhân dân của các địa phương này so với các khu vực khác.

Duy trì mức sinh thay thế và giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương sẽ góp phần ổn định quy mô dân số, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tác động tích cực đến việc nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực cho phát triển đất nước. Kết quả này giúp tránh được những hiệu ứng không tích cực của cả hai trạng thái: quy mô dân số quá đông, mật độ dân số quá cao do mức sinh tăng trở lại hoặc quy mô dân số giảm sớm, giảm nhanh nếu mức sinh giảm xuống dưới mức thay thế thì rất khó đưa mức sinh tăng trở lại, dù có đầu tư lớn cho chính sách khuyến sinh.

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương góp phần giảm khoảng cách chênh lệch hoặc chí ít cũng làm chậm lại tốc độ gia tăng khoảng cách về thu nhập, mức sống giữa các vùng, các nhóm dân cư, giảm đói nghèo ở các khu vực khó khăn, nơi thường có mức sinh cao.

Để giải quyết vấn đề này, Đảng ta đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 Hội nghị lần thứ Sáu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới. Cụ thể hóa chủ trương này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 137/NQ-CP ngày 31/12/2017 về việc ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW, trong đó giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030. Ngày 28/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 588/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030.

Để triển khai thực hiện, Bộ trưởng Bộ Y tế ban bành Kế hoạch hành động thực hiện Quyết định số 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm hướng tới ổn định quy mô dân số và cơ cấu dân số hợp lý hơn giữa các vùng, miền trong cả nước góp phần bảo đảm an sinh, phát triển kinh tế - xã hội và công cuộc xây dựng, bảo vệ tổ quốc.

Phát triển hệ thống thông điệp truyền thông, nội dung tuyên truyền vận động cho từng khu vực có mức sinh khác nhau.

Cụ thể, đối với địa phương có mức sinh cao, tiếp tục thực hiện tuyên truyền về lợi ích của việc sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội và nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc. Tập trung vận động không kết hôn và sinh con quá sớm, không sinh quá dày và không sinh nhiều con. Đối tượng tuyên truyền, vận động chủ yếu là các cặp vợ chồng đã sinh hai con và có ý định sinh thêm con. Khẩu hiệu vận động là "Dừng ở hai con để nuôi, dạy cho tốt".

Đối với địa phương đã đạt mức sinh thay thế và có mức sinh thấp, nội dung tuyên truyền, vận động tập trung vào lợi ích của việc sinh đủ hai con; các yếu tố bất lợi của việc kết hôn, sinh con quá muộn; sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội; đối với gia đình và chăm sóc bố, mẹ khi về già. Tập trung vận động nam, nữ thanh niên không kết hôn muộn, không sinh con muộn, mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con và nuôi dạy con tốt.

Các hoạt động tuyên truyền, vận động cần được đẩy mạnh với các hình thức đa dạng, phong phú, sinh động, hấp dẫn và thuyết phục. Nâng cao hiệu quả của truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, chú trọng việc sử dụng các phương tiện truyền thông đa phương tiện, Internet và mạng xã hội. Sử dụng hợp lý các loại hình văn hóa, văn nghệ, giải trí. Phát huy vai trò của những người có ảnh hưởng với công chúng, gia đình và dòng họ như: những người nổi tiếng trong các lĩnh vực chính trị, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, già làng, trưởng bản... Đặc biệt quan tâm đẩy mạnh các hoạt động truyền thông trực tiếp, nhất là các hoạt động truyền thông tại nhà, tại cộng đồng thông qua đội ngũ cộng tác viên, tuyên truyền viên, nhân viên y tế thôn bản...


Duy Hưng
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
5 loại thực phẩm là “tri kỷ” của phụ nữ: Ăn mỗi ngày giúp điều hòa kinh nguyệt, bảo vệ tử cung

5 loại thực phẩm là “tri kỷ” của phụ nữ: Ăn mỗi ngày giúp điều hòa kinh nguyệt, bảo vệ tử cung

Dân số và phát triển - 20 giờ trước

Khi nội tiết tố nữ estrogen trong cơ thể giảm sẽ dẫn đến sự tăng sinh của niêm mạc tử cung, máu không thể đào thải ra khỏi cơ thể khiến kinh nguyệt ít.

Những thực phẩm phụ nữ tuổi mãn kinh nên ăn để ngừa táo bón

Những thực phẩm phụ nữ tuổi mãn kinh nên ăn để ngừa táo bón

Dân số và phát triển - 20 giờ trước

Thực phẩm chứa chất xơ không hòa tan bao gồm: cám lúa mì, rau và ngũ cốc nguyên hạt.

Công tác dân số Hà Tĩnh năm 2022: Tiếp tục tập trung giảm sinh và nâng cao chất lượng dân số

Công tác dân số Hà Tĩnh năm 2022: Tiếp tục tập trung giảm sinh và nâng cao chất lượng dân số

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GiadinhNet - Hà Tĩnh đã nỗ lực thực hiện có hiệu quả các đề án về nâng cao chất lượng dân số, tập trung chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển theo tinh thần Nghị quyết 21-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng về công tác dân số trong tình hình mới.

14 loại thực phẩm lành mạnh chứa nhiều axit folic tốt cho phụ nữ mang thai

14 loại thực phẩm lành mạnh chứa nhiều axit folic tốt cho phụ nữ mang thai

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Dinh dưỡng tốt rất quan trọng trong thời kỳ mang thai. Axit folic là một trong những chất dinh dưỡng trong chế độ ăn uống khi mang thai cần được quan tâm đặc biệt, liên quan đến việc phát triển một em bé khỏe mạnh.

Hỗ trợ miễn phí cho những người hiếm muộn khó khăn

Hỗ trợ miễn phí cho những người hiếm muộn khó khăn

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GiadinhNet - Họ là những người chưa may mắn được làm bố, làm mẹ nhưng cũng đã là người may mắn khi được bệnh viện hỗ trợ miễn phí thụ tinh trong ống nghiệm nhằm tìm kiếm những đứa con yêu trong đợt này.

'Chữa cháy' bằng viên tránh thai khẩn cấp: 4 điều đặc biệt chị em cần nhớ

'Chữa cháy' bằng viên tránh thai khẩn cấp: 4 điều đặc biệt chị em cần nhớ

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Viên uống tránh thai khẩn cấp không phải phù hợp với tất cả mọi người, hay nói cách khác, không phải ai cũng dùng được viên tránh thai khẩn cấp.

Điều gì xảy ra nếu chị em quá lạm dụng thuốc giảm đau trong thời kỳ kinh nguyệt?

Điều gì xảy ra nếu chị em quá lạm dụng thuốc giảm đau trong thời kỳ kinh nguyệt?

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GiadinhNet – Theo các bác sĩ, dù thuốc giảm đau có ưu điểm là cắt cơn đau nhanh nhưng lạm dụng dùng lâu dài có thể gây ra nhiều tác dụng phụ, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Phụ nữ kinh nguyệt không đều, ra ít: Ăn 5 món này để khí huyết lưu thông, nội tiết dồi dào

Phụ nữ kinh nguyệt không đều, ra ít: Ăn 5 món này để khí huyết lưu thông, nội tiết dồi dào

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Chị em cần quan tâm đến chế độ ăn uống, sinh hoạt để tránh gặp tình trạng mãn kinh sớm.

Phòng và điều trị virus viêm gan B truyền từ mẹ sang con

Phòng và điều trị virus viêm gan B truyền từ mẹ sang con

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Nhiễm virus viêm gan B (HBV) ở phụ nữ mang thai gây nguy hiểm nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh khi sinh.

7 lưu ý trong ăn uống giúp người cao tuổi ăn ngon, ngủ tốt

7 lưu ý trong ăn uống giúp người cao tuổi ăn ngon, ngủ tốt

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Một điều dễ nhận thấy ở người cao tuổi là quá trình lão hóa khiến cho khả năng nhai nuốt và tiêu hóa kém dẫn đến nhiều người không muốn ăn, ăn không ngon miệng, sức khỏe ngày càng kém hơn.

Top