Hà Nội
23°C / 22-25°C

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc - nhiệm vụ quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới

GiadinhNet - "Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc" là nhiệm vụ, mục tiêu rất quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới. Dù kết quả này đã được duy trì ở nước ta 13-14 năm nay, nhưng không ít chuyên gia cho rằng, thành tựu này chưa vững chắc trong thời gian tới.

Với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong việc thực hiện chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ), số con trung bình mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ giảm nhanh, đạt mức sinh thay thế vào năm 2006, sớm hơn 10 năm so với mục tiêu Nghị quyết số 04-NQ/HNTW ngày 14/01/1993 Hội nghị lần thứ Tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về chính sách DS-KHHGĐ và được duy trì trong hơn một thập kỷ qua. 

Năm 2007, nước ta đã bước vào thời kỳ cơ cấu dân số vàng, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động chiếm tới gần 70% dân số, đã đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam trong hơn 30 năm đổi mới.

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc - nhiệm vụ quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới - Ảnh 1.

Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên toàn quốc" là nhiệm vụ, mục tiêu rất quan trọng với công tác dân số trong tình hình mới. Ảnh minh họa

Mặc dù nước ta đã duy trì mức sinh thay thế trong15 năm qua nhưng hiện nay vẫn đang đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng; xu hướng không muốn hoặc sinh rất ít con đã xuất hiện ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế phát triển; trong khi đó, tại một số nơi điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, chưa phát triển, mức sinh vẫn cao, thậm chí rất cao trên 2,5 con.

Hiện nay có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh đã rất thấp, tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và duyên hải miền Trung, có quy mô dân số là 37,9 triệu người chiếm khoảng 39,4% dân số cả nước sẽ tác động rất lớn đến phát triển bền vững cho cả nước. Trong điều kiện kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh, đô thị hóa ngày càng nhanh, sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, xu hướng này càng được củng cố, lan rộng. Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội,... Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước trên thế giới đã thành công trong việc giảm sinh nhưng chưa có nước nào thành công trong việc đưa mức sinh rất thấp về mức thay thế cho dù có nhiều chính sách khuyến sinh với nguồn lực đầu tư lớn.

Bên cạnh đó, xu hướng mức sinh tăng cao trở lại sau khi đạt mức thay thế đã xuất hiện ở nhiều tỉnh tại vùng Trung du miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ. Hiện có 33 tỉnh có mức sinh cao, quy mô dân số là 40,6 triệu người, chiếm 42,2% dân số cả nước, nhiều tỉnh có điều kiện kinh tế - xã hội còn rất khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế. Mức sinh cao đã tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm, chăm sóc sức khỏe nhân dân, giáo dục,… làm tăng khoảng cách phát triển và chất lượng cuộc sống của nhân dân của các địa phương này so với các khu vực khác.

Duy trì mức sinh thay thế và giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương sẽ góp phần ổn định quy mô dân số, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tác động tích cực đến việc nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực cho phát triển đất nước. Kết quả này giúp tránh được những hiệu ứng không tích cực của cả hai trạng thái: quy mô dân số quá đông, mật độ dân số quá cao do mức sinh tăng trở lại hoặc quy mô dân số giảm sớm, giảm nhanh nếu mức sinh giảm xuống dưới mức thay thế thì rất khó đưa mức sinh tăng trở lại, dù có đầu tư lớn cho chính sách khuyến sinh.

Giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương góp phần giảm khoảng cách chênh lệch hoặc chí ít cũng làm chậm lại tốc độ gia tăng khoảng cách về thu nhập, mức sống giữa các vùng, các nhóm dân cư, giảm đói nghèo ở các khu vực khó khăn, nơi thường có mức sinh cao.

Để giải quyết vấn đề này, Đảng ta đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 Hội nghị lần thứ Sáu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới. Cụ thể hóa chủ trương này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 137/NQ-CP ngày 31/12/2017 về việc ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW, trong đó giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030. Ngày 28/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 588/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030.

Để triển khai thực hiện, Bộ trưởng Bộ Y tế ban bành Kế hoạch hành động thực hiện Quyết định số 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm hướng tới ổn định quy mô dân số và cơ cấu dân số hợp lý hơn giữa các vùng, miền trong cả nước góp phần bảo đảm an sinh, phát triển kinh tế - xã hội và công cuộc xây dựng, bảo vệ tổ quốc.

Phát triển hệ thống thông điệp truyền thông, nội dung tuyên truyền vận động cho từng khu vực có mức sinh khác nhau.

Cụ thể, đối với địa phương có mức sinh cao, tiếp tục thực hiện tuyên truyền về lợi ích của việc sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội và nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc. Tập trung vận động không kết hôn và sinh con quá sớm, không sinh quá dày và không sinh nhiều con. Đối tượng tuyên truyền, vận động chủ yếu là các cặp vợ chồng đã sinh hai con và có ý định sinh thêm con. Khẩu hiệu vận động là "Dừng ở hai con để nuôi, dạy cho tốt".

Đối với địa phương đã đạt mức sinh thay thế và có mức sinh thấp, nội dung tuyên truyền, vận động tập trung vào lợi ích của việc sinh đủ hai con; các yếu tố bất lợi của việc kết hôn, sinh con quá muộn; sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội; đối với gia đình và chăm sóc bố, mẹ khi về già. Tập trung vận động nam, nữ thanh niên không kết hôn muộn, không sinh con muộn, mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con và nuôi dạy con tốt.

Các hoạt động tuyên truyền, vận động cần được đẩy mạnh với các hình thức đa dạng, phong phú, sinh động, hấp dẫn và thuyết phục. Nâng cao hiệu quả của truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, chú trọng việc sử dụng các phương tiện truyền thông đa phương tiện, Internet và mạng xã hội. Sử dụng hợp lý các loại hình văn hóa, văn nghệ, giải trí. Phát huy vai trò của những người có ảnh hưởng với công chúng, gia đình và dòng họ như: những người nổi tiếng trong các lĩnh vực chính trị, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, già làng, trưởng bản... Đặc biệt quan tâm đẩy mạnh các hoạt động truyền thông trực tiếp, nhất là các hoạt động truyền thông tại nhà, tại cộng đồng thông qua đội ngũ cộng tác viên, tuyên truyền viên, nhân viên y tế thôn bản...


Duy Hưng
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Nhiều lần tình một đêm, nam sinh 19 tuổi 'rước' bệnh thế kỷ lúc nào không hay

Nhiều lần tình một đêm, nam sinh 19 tuổi 'rước' bệnh thế kỷ lúc nào không hay

Dân số và phát triển - 17 giờ trước

H. có xu hướng quan hệ tình dục đồng giới, nhiều lần ân ái với bạn tình 'lạ' cậu mắc HIV lúc nào không hay.

Nghệ An: Tổ chức tập huấn cung cấp thông tin về công tác dân số và phát triển cấp huyện, xã

Nghệ An: Tổ chức tập huấn cung cấp thông tin về công tác dân số và phát triển cấp huyện, xã

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GiadinhNet - Sáng 10/8, Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Nghệ An tổ chức lớp tập huấn cung cấp thông tin về công tác Dân số & Phát triển cấp huyện, xã năm 2022.

Đảo ngược ống dẫn tinh mang lại cơ hội sinh con cho nam giới đã thắt ống dẫn tinh

Đảo ngược ống dẫn tinh mang lại cơ hội sinh con cho nam giới đã thắt ống dẫn tinh

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Đảo ngược ống dẫn tinh hay gọi là nối lại ống dẫn tinh. Đây là một thủ thuật phẫu thuật nối lại đường sinh sản của nam giới sau khi thắt ống dẫn tinh.

Phát hiện mới: Thường xuyên làm 3 việc này cực tốt cho não, dù nghe có vẻ chẳng liên quan

Phát hiện mới: Thường xuyên làm 3 việc này cực tốt cho não, dù nghe có vẻ chẳng liên quan

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Một số hoạt động thường ngày tưởng chừng chẳng có lợi ích gì cho sức khỏe nhưng lại có thể giảm tới 35% nguy cơ sa sút trí tuệ, theo một nghiên cứu mới.

3 điều mẹ nên dặn con gái khi có kinh nguyệt lần đầu

3 điều mẹ nên dặn con gái khi có kinh nguyệt lần đầu

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Nếu trẻ có kinh nguyệt quá sớm thì đó là dấu hiệu của dậy thì sớm. Để biết có phải con dậy thì sớm không, cha mẹ nên làm thế nào?

Tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là bình thường hay bất thường?

Tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là bình thường hay bất thường?

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Theo một nghiên cứu đánh giá cho biết, trong số những phụ nữ được khảo sát, 24% cho biết bị tiêu chảy trước khi bắt đầu có kinh và 28% gặp các triệu chứng tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt. Những người có cảm giác trầm cảm hoặc lo lắng cho biết tỷ lệ mắc các triệu chứng đường tiêu hóa thậm chí còn cao hơn.

7 cách để chống lại sự mệt mỏi tiền kinh nguyệt

7 cách để chống lại sự mệt mỏi tiền kinh nguyệt

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Tập trung vào thức ăn ít đường: Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh và tránh rượu có thể giúp duy trì mức năng lượng. Cố gắng tránh thực phẩm và đồ uống có thêm đường, chẳng hạn như nước ngọt và nước tăng lực. Tất cả những điều này đều có thể khiến lượng đường trong máu tăng đột biến, kéo theo đó là sự suy giảm năng lượng.

Bí quyết trường thọ của nhà ngôn ngữ học 111 tuổi

Bí quyết trường thọ của nhà ngôn ngữ học 111 tuổi

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Trường thọ là mong muốn chưa bao giờ cũ đối với con người. Tuy nhiên, điều tưởng chừng lớn lao này lại có thể đến từ những thói quen sống vô cùng nhỏ nhặt.

Thời điểm mang thai khỏe cho mẹ, tốt cho con sau tiêm phòng HPV

Thời điểm mang thai khỏe cho mẹ, tốt cho con sau tiêm phòng HPV

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Tiêm phòng HPV không ảnh hưởng đến việc mang thai nhưng thời điểm có con tốt nhất sau khi tiêm là bao giờ thì dường như chị em không hay biết.

Giọt nước mắt hạnh phúc của những cặp vợ chồng dành cả tuổi xuân để … ‘tìm con’

Giọt nước mắt hạnh phúc của những cặp vợ chồng dành cả tuổi xuân để … ‘tìm con’

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GiadinhNet - Kinh tế ngày càng cạn kiệt, tinh thần suy sụp, hoang mang, thậm chí đã có lúc hai vợ chồng “cơm không lành, canh không ngọt” nghĩ đến chia tay nhưng rồi, tình yêu thương, khát khao “tìm con” đã vực lại tinh thần cho họ để cùng nhau tiếp tục cố gắng.

Top