Gan nhiễm mỡ tiềm ẩn nhiều tai họa

Gan nhiễm mỡ là sự tích lũy mỡ quá nhiều tại gan do nhiều nguyên nhân gây ra. Bệnh gây viêm gan, xơ gan, sẹo trong gan. Điều quan trọng là bệnh có thể phòng tránh được bằng cách loại bỏ các nguyên nhân gây bệnh và thực hiện một lối sống lành mạnh.

Nghiên cứu của các nhà chuyên môn cho thấy khi cơ thể có biểu hiện kháng lại tác dụng của insulin hay tuyến tuỵ không tiết đủ insulin để duy trì nồng độ đường huyết bình thường thì nhiều cơ quan sẽ bị tổn thương, trong đó có gan. Cứ 4 người mắc bệnh tiểu đường thì có 3 người bị bệnh gan nhiễm mỡ. Thứ ba là nghiện rượu: khi bạn uống nhiều rượu thì lượng rượu đó gây nên hậu quả là tăng tổng hợp và giảm phân giải acid béo trong gan.
 
Sự rối loạn chức năng gan kết hợp với ứ đọng chất béo đã làm tăng phóng thích lipoprotein, tạo ra nồng độ lipid máu cao và gia tăng mỡ ứ đọng trong gan. Ở người nghiện rượu, gan vừa bị thâm nhiễm bởi chất mỡ, vừa kèm theo tình trạng viêm gan làm cho nhu mô gan bị sẹo hoặc xơ. Thứ tư là gan nhiễm mỡ do giảm cân quá nhanh hoặc suy dinh dưỡng thiếu protein. Nếu một người ở trong tình trạng đói lâu ngày do ăn kiêng quá mức, lượng đường trong máu thấp khiến cơ thể phải tăng phân giải mỡ để cung cấp năng lượng cho các hoạt động.
 
Việc phân giải nhiều mỡ dẫn đến lượng acid béo đi vào trong máu nhiều và sẽ tích trữ mỡ trong gan. Trường hợp suy dinh dưỡng thiếu protein làm cho triglycerid trong gan không chuyển được thành lipoprotein để chuyển ra ngoài, gây lắng đọng tại gan. Ngoài ra còn có các nguyên nhân làm cho gan nhiễm mỡ là bệnh Wilson, dùng các thuốc gây độc cho gan như corticosteroid, tetracycline liều cao, oestrogen…

 

Ngăn chặn những “kẻ” làm hại gan 

Nếu bệnh liên quan đến uống rượu thì bạn phải kiên quyết bỏ rượu. Trường hợp do ngộ độc thuốc chữa bệnh thì bạn phải tham khảo ý kiến của bác sĩ để ngưng ngay những thuốc làm cho gan nhiễm mỡ và thay thế bằng những thuốc an toàn. Đối với bệnh nhân bị tiểu đường, cần khống chế lượng đường trong máu luôn ở mức độ bình thường. Bệnh nhân bị viêm gan siêu vi phải điều trị tích cực để kiểm soát tình trạng viêm và diễn tiến dẫn đến xơ gan.
 
Nếu gan của bạn chưa bị nhiễm mỡ, bạn cần thực hiện một lối sống lành mạnh như: ăn uống hợp lý, hạn chế năng lượng dư thừa; không ăn các loại thức ăn chứa nhiều cholesterol như phủ tạng động vật (gan tim, bầu dục…), lòng đỏ trứng…; nên ăn dầu thực vật, hạn chế mỡ động vật; ăn chất đạm vừa phải; nên ăn các loại thức ăn có tác dụng giảm mỡ như: đậu nành và các loại đậu khác, cà chua chín, rau các loại: cần tây, diếp cá, cải xanh, cải cúc, rau ngót, rau muống, tỏi, nấm hương và các loại trái cây như cam, chanh, quýt, bưởi, táo, bổ sung vitamin nhóm B, uống nước chè xanh…; bỏ hẳn rượu, bia.
 
Bạn cũng cần tăng cường vận động, tập thể dục thường xuyên phù hợp với sức khỏe. Nên khám kiểm tra đường huyết, cholesterol và triglycerid máu định kỳ 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện và điều trị các bệnh gây nhiễm mỡ gan.

 

Cách nhận biết gan bị nhiễm mỡ Nếu bạn mới bị gan nhiễm mỡ thì hầu như bạn không thấy có biểu hiện gì vì tình trạng lắng đọng mỡ tại gan xảy ra từ từ nên các dấu hiệu của nó cũng khó cảm thấy. Nhưng đến giai đoạn tốc độ lắng đọng mỡ trong gan xảy ra nhanh, làm cho gan to ra nhanh, bao gan căng ra làm cho bạn có cảm giác đau tức hoặc nặng vùng gan. Khi đó, phải tinh ý bạn mới biết mình bị bệnh gan nhiễm mỡ. Đến giai đoạn này, có ít bệnh nhân thấy vàng da, buồn nôn và nôn. Trường hợp bệnh nặng có sa sút cơ thể với các dấu hiệu suy gan. Sờ thấy gan to đều, mềm hoặc rắn chắc. Ở người béo phì và đái tháo đường, gan chỉ hơi to, thấy bụng trướng và đau.   Tình trạng bệnh gan nhiễm mỡ trở nặng như nhiễm virut cấp ở người đái tháo đường, triệu chứng bao gồm: đau dưới bờ sườn phải, vàng da, tăng các men gan do ứ mật, rối loạn thời gian đông máu và cuối cùng là triệu chứng suy gan. Bệnh nhân cần làm các xét nghiệm như siêu âm, chụp cắt lớp giúp chẩn đoán được gan nhiễm mỡ. Xét nghiệm máu thấy cholesterol, triglyceride máu, các men gan tăng cao có giá trị phát hiện gan nhiễm mỡ.

 
Theo BS. Bùi Thị Thu Hương
SK&ĐS