Gặp vị hiệu trưởng đầu tiên tiếp quản Sài Gòn
GiadinhNet - Sau Chiến thắng mùa xuân năm 1975, nhiều cán bộ sẵn sàng vào Nam tiếp quản các cơ sở giáo dục. Ở tuổi 78, GS.VS Đặng Hữu (nguyên Thứ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp, nguyên Trưởng ban Khoa giáo Trung ương vẫn nhớ như in ngày đầu tiên tiếp quản Sài Gòn và là Hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Bách khoa TP Hồ Chí Minh. Với ông, dù ngắn ngủi nhưng đó là khoảng thời gian đầy kỉ niệm.
Câu chuyện của vị Giáo sư gần tuổi bát thập về những ngày tiếp quản Sài Gòn sau giải phóng miền Nam thi thoảng ngắt quãng vì những xúc cảm bất chợt ập về. Đôi lúc, ông kín đáo giở kính lau đôi khoé mắt. Ông chậm rãi kể lại: “Đầu tháng 4/1975, khi đang là Chủ nhiệm khoa Cầu đường, ĐH Xây dựng Hà Nội thì nhận được tin của cấp trên: "Sẵn sàng Nam tiến không?". Lúc ấy tôi đang nằm viện nhưng nghe tin mà tỉnh cả người. Với thế hệ chúng tôi, đấy là niềm ao ước không dễ có. Tôi vui đến mức không thấy đau ốm gì nữa. Tôi đòi ra viện để chuẩn bị nhưng bác sĩ không cho vì mới hôm trước thôi, tôi còn rất yếu. Thấy tôi phấn khởi quá, Bác sĩ khám đi khám lại và quá ngạc nhiên vì tôi bình phục rất nhanh. Ra viện, tôi lao về nhà, lén vợ gấp 2 bộ quần áo bộ đội, bi đông nước, võng dù, tăng rồi cho vào ba lô để đấy. Chỉ cần có lệnh, tôi sẵn sàng lên đường.
 GS.VS Đặng Hữu |
Mấy đêm liền, tôi thấy vợ cứ lén ra vườn khóc thút thít. Rồi cô ấy ôm chầm lấy tôi, khóc oà lên "Sao anh đi mà còn giấu mẹ con em?". Tôi không nói được gì thêm vì nhiệm vụ, sống chết gì tôi cũng đi và kiên quyết không được lung lay ý chí. Ngày 21/4, chúng tôi được lệnh tập trung tại Học viện Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh) để nghe phổ biến tình hình chính trị. Đoàn của chúng tôi có 17 nhà giáo từ các trường, đủ các lĩnh vực: ĐH Kinh tế, ĐH Tổng hợp, ĐH Xây dựng, ĐH Bách khoa...
Sáng 28/4, chiếc máy bay IL-14 (một loại máy bay chở hàng quân sự và hành khách, dạng hai động cơ của Liên Xô), chở đoàn cán bộ giáo dục cất cánh tại sân bay Gia Lâm. Vào Đà Nẵng, chúng tôi tìm một nhà dân ở trọ và liên lạc với Trung ương Cục ở miền Nam. Mặc dù Đà Nẵng đã giải phóng nhưng đường phố vẫn la liệt dân thường không nhà. Ngày 30/4, được tin Dương Văn Minh đầu hàng ở miền Nam, chúng tôi ôm nhau hò reo trong nước mắt. Chiếc máy bay IL-14 tiếp tục đưa chúng tôi vào sân bay Phan Rang. Đến đây, đoàn liên hệ với Tỉnh uỷ xin được một ô tô chở heo do địch để lại và tiến thẳng hướng Sài Gòn. Đi đến đâu, chúng tôi cũng thấy cờ giải phóng đỏ rực trời cùng tiếng hò reo của bà con. Có người còn túm áo chúng tôi hỏi: "Có thấy chồng tôi không?...". Có thấy con trai chúng tôi không..."? Đúng ngày 1/5, đoàn chúng tôi đến Sài Gòn và phóng thẳng vào Dinh Độc lập để gặp Ban Quân quản”.
Bắc Nam sum họp
“Mùng 3/5/1975, chúng tôi bắt đầu tiếp quản các cơ sở giáo dục. Cũng đúng hôm đó, trên đường phố Sài Gòn còn ngổn ngang, tôi nom thấy một thanh niên quen quen. Hỏi thăm, hoá ra đấy là con ông chú ở quê tôi- Bình Định. Chúng tôi ôm chầm lấy nhau. Qua cậu em, được biết mẹ tôi đã chạy loạn từ Bình Định vào Sài Gòn từ khi chiến dịch đang nổ ra ở Đà Nẵng. Trời ơi, 3 bố con tôi từ Bình Định tập kết ra Bắc từ năm 1952. Trong 23 năm chiến tranh, mình mẹ bơ vơ ở quê hương, còn chúng tôi chưa lúc nào được gặp lại mẹ. Gặp mẹ, hai mẹ con cứ thế ôm nhau khóc. Thế nhưng nhiệm vụ cấp bách, tôi tiếp tục từ giã mẹ ở nhà bà con để đi lo việc chung.
Lúc đó, đoàn cán bộ giáo dục từ Bắc vào đã liên lạc và gặp một số anh em cán bộ giáo dục ở căn cứ về tại Sài Gòn. Chúng tôi cùng tập hợp để tiếp quản Viện ĐH Sài Gòn, khu ĐH Thủ Đức (gồm nhiều trường thành viên) và quyết định tổ chức lại các trường thành một khối thống nhất, đồng thời bắt đầu tuyển sinh khoá mới. Tôi được phân công làm Hiệu trưởng Trường ĐH kỹ thuật Phú Thọ. Theo truyền thống của ĐH Bách khoa Hà Nội, chúng tôi quyết định đổi tên trường thành ĐHBK TP Hồ Chí Minh”.
 Sau 35 năm, Trường ĐH Bách Khoa TP. Hồ Chí Minh đã có một cơ ngơi bề thế. |
Giáo sư Hữu tâm sự: “Tiếp cận môi trường mới, để tất cả giáo viên, sinh viên cùng đồng lòng với chúng tôi lúc này thật khó khăn. Do tâm lý còn nghi ngờ "Việt Cộng Bắc kì” nên ngay buổi đầu vào trường, tôi đã phải họp giáo chức, tìm hiểu hoàn cảnh từng người. Hàng ngày, tôi trò chuyện cùng họ để chia sẻ tâm tư nguyện vọng. Dần dần, chúng tôi hiểu và thân thiết nhau hơn. Chúng tôi có một bếp ăn tập thể, cùng góp tiền đi chợ nấu nướng, vui và hoà hợp lắm. Và rồi, các đồng nghiệp không còn nhìn bộ quần áo bộ đội trên người chúng tôi một cách ngần ngại nữa. Tất cả thầy, trò trở thành một khối đoàn kết.
Tôi là hiệu trưởng, được ở trong khu nhà tạm của trường. Chủ yếu, chúng tôi vận động để xây dựng lại bộ máy tổ chức. Ngoài ra, chúng tôi vận động phong trào sinh viên giúp Ban Quân quản chống mất trật tự trị an tuyến phố, ổn định tình hình, chống lực lượng chống đối. Ban đêm, tôi đọc tài liệu cũ của trường đến 12h khuya. Có lúc đang đọc sách trong phòng, đạn xuyên thủng mái tôn, qua lớp trần xốp và găm xuống nền nhà, ngay trước mặt tôi một lỗ to tướng. Tháng 9/1975, trường khai giảng năm học mới và tôi cũng đưa gia đình vào Nam. Thật vui vì năm đó, tôi đã áp dụng một số kiến thức đã từng học ở Liên Xô trước đây để đưa ĐH Bách khoa TP Hồ Chí Minh thành trường đầu tiên ở Sài Gòn được quản lý dữ liệu thi cử qua máy tính.
Tuy nhiên, ở được một năm rưỡi, tức đến tháng 11/1976, nhận thấy trường đã ổn định, tôi được cấp trên rút ra Bắc làm Thứ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp. Chia tay miền Nam ruột thịt thân yêu với tôi lúc đó là cả một khó khăn. Dù thời gian ở thành phố này rất ngắn ngủi nhưng với tôi, nó đầy ắp kỉ niệm không bao giờ quên được”.
|
GS. Viện sĩ Đặng Hữu sinh ngày 2/1/1930 tại xã Mỹ Tài, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Năm 1952, ông cùng bố và em trai tập kết ra Bắc, sau đó bảo vệ xuất sắc Luận án Tiến sĩ giao thông vận tải tại Trường MADI (Liên Xô cũ). Ông được Viện Hàn lâm giao thông Liên bang Nga bầu là Viện sĩ chính thức năm 1994. Từ tháng 4/1975 - 11/1976 tiếp quản Sài Gòn, ông làm Hiệu trưởng ĐH Bách khoa TP HCM. Từ tháng 11/1976 - 1982, ông là Thứ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp; Năm 1982-1996, GS. Viện sĩ Đặng Hữu là Chủ nhiệm UBKH và KTNN, Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường. Năm 1996-2002, GS. Viện sĩ Đặng Hữu là Trưởng ban Khoa giáo Trung ương Đảng. Ông được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng các khóa V, VI, VII, VIII (từ 1981 đến 2001); Được bầu làm đại biểu Quốc hội các khóa VIII, IX, X (từ 1987 đến 2002). Từ năm 1997 - 2002, GS. Viện sĩ Đặng Hữu là Trưởng ban chỉ đạo chương trình quốc gia về CNTT. Bên cạnh rất nhiều phần thưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước trao tặng cho những đóng góp của mình, GS. Viện sĩ Đặng Hữu còn được trao tặng Giải thưởng ASOCIO 2003 của Tổ chức công nghiệp Tin học Châu Á và Thái Bình Dương tặng cho người có đóng góp nhiều nhất cho phát triển CNTT. |
Mỹ Hà
Bất ngờ nhận số tiền lớn trong tài khoản, người phụ nữ ở Huế trình báo công an
Đời sống - 35 phút trướcGĐXH - Tài khoản ngân hàng bất ngờ nhận được hơn 92 triệu đồng, người phụ nữ ở Huế tới công an phường trình báo để trả lại cho người chuyển nhầm.
Nếu cuộc sống quá vất vả đừng nản lòng: Sinh vào những ngày Âm lịch này thành công thường đến muộn
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, những người sinh vào các ngày Âm lịch dưới đây ngay từ đầu đã không gặp nhiều may mắn trên con đường sự nghiệp. Cuộc sống của họ phải trải qua không ít thử thách.
Dự báo bất ngờ cho con giáp tuổi Sửu trong tháng Chạp năm 2025
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Chuyên gia đã dự báo những bất ngờ cho con giáp tuổi Sửu trong tháng Chạp năm 2025. Cùng tìm hiểu về sự nghiệp, tài lộc và tình duyên trong tháng cuối cùng của năm này.
Hà Nội: Danh sách 42 trường hợp không đội mũ bảo hiểm bị Camera AI 'tóm gọn' ngày 21/1
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ 12h ngày 20/1 - 12h ngày 21/1) hàng chục trường hợp người đi xe máy "quên" đội mũ bảo hiểm và tài xế ô tô không thắt dây an toàn đã bị hệ thống Camera AI ghi lại.
Dùng sổ đỏ giả lừa hơn 700 triệu đồng
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Chu Văn Lưu sử dụng sổ đỏ giả để lừa đảo, chiếm đoạt 740 triệu đồng của nạn nhân. Công an Hà Tĩnh khởi tố đối tượng về các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và làm giả giấy tờ.
Cha mẹ ‘chiếm giữ’ tiền lì xì của con trong dịp Tết có thể bị phạt đến 30 triệu đồng?
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Thông tin dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ việc cha mẹ “chiếm giữ” tiền lì xì Tết của con có vi phạm quy định pháp luật.
Lật tẩy thủ đoạn tinh vi của 2 ‘nữ quái’ sản xuất, tiêu thụ hàng chục nghìn chai thuốc nhuộm tóc giả
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh vừa triệt phá chuyên án, khởi tố vụ sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả trên không gian mạng do Vũ Thị Thu Hà (SN 1996, Giám đốc Công ty TNHH Celab Cosmetics) cầm đầu.
Khối không khí lạnh rất mạnh tràn xuống, miền Bắc nhiều nơi xuống dưới 10 độ C
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, không khí lạnh đã bao trùm toàn Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Nhiệt độ thấp nhất khu vực Bắc Bộ dưới 13 độ, vùng núi cao có thể thấp dưới 0 độ. Dự báo đến cuối tuần nắng ấm xuất hiện trở lại.
Có quý nhân 'chống lưng', 3 con giáp gặp hung hóa cát, bước qua năm Bính Ngọ nhẹ tênh
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ, có những con giáp lại may mắn sở hữu một năm bình yên hiếm có, gặp khó được giúp, gặp nạn có người che chở.
Tin sáng 22/1: Miền Bắc rét buốt đến ngày nào? mãn nhãn màn tổng duyệt bắn pháo hoa chào mừng Đại hội XIV của Đảng
Xã hội - 4 giờ trướcGĐXH - Không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc Bộ, một số nơi ở khu vực Tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; tối 21/1, tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) diễn ra buổi tổng duyệt chương trình bắn pháo hoa hỏa thuật chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng.
Tháng Chạp, con giáp Tý đón nhận nhiều điều mới về sự nghiệp và tài lộc
Đời sốngGĐXH – Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà, tháng Chạp này con giáp Tý sẽ đón nhận nhiều những điều mới dưới đây về mọi mặt từ sự nghiệp, tài lộc. Khuyên con giáp này cần thay đổi, hành động nhiều hơn để đón nhận niềm vui tới.
