Giá cả “vả”… nồi cơm

 

Dù đã gần cuối tháng 11 song giá vàng vẫn "neo" ở mốc cao, USD chợ đen đứng ở ngưỡng trên dưới 21.000 VND, lãi suất ngân hàng âm thầm "tự thu xếp" ở trần "tháp" bất chấp những "đồng thuận" trước đó. Theo đà, giá lương thực, thực phẩm trên thị trường tự do cũng được nâng lên nấc mới.

 

Một tiền nhà, ba tiền chợ

 

Người tiêu dùng vất vả vì giá thực phẩm tươi sống tăng cao. Ảnh: MH

 

Khảo sát của PV Báo GĐ&XH trong các ngày 19 - 20/11 cho thấy, trên thị trường tự do những mặt hàng thiết yếu vẫn tiếp tục đà tăng giá, nhiều thứ đã đứng ở mức kỷ lục. Các loại gạo tiếp tục đi lên và nằm trong khoảng từ  13.000- 20.000 đồng/kg. Cụ thể như gạo Bắc Hương từ 13.000 đồng/kg lên 15.000 đồng/kg; Gạo Tám thơm từ 16.000 đồng/kg lên 18.000 đồng/kg; Gạo Si dẻo từ 11.000 đồng/kg lên 13.000 đồng/kg...

 

Các loại thực phẩm tươi sống cũng có mức tăng chóng mặt từ 10.000 - 20.000 đồng/kg như thịt thăn bò từ 130.000 đồng lên 145.000- 150.000 đồng/kg; Thịt lợn thăn nạc từ 70.000 đồn lên 85.000 đồng/kg; Thịt gà ta từ 90.000 đồng lên 110.000 đồng/kg... Các loại lạc, đậu, đỗ cũng tăng từ 5.000- 10.000 đồng/kg. Rau xanh, củ quả cũng tăng từ 5.000- 8.000 đồng đồng/kg như cải xanh từ 8.000 đồng lên 15.000 đồng/kg; Quả đậu đỗ từ 12.000 đồng lên 20.000 đồng/kg; Cà chua từ 12.000 đồng lên 20.000 đồng/kg; Xu hào từ 5.000 đồng/củ lên 8.000 đồng/củ...

 

Chị Nguyễn Thị Yến, cán bộ hưu trí trú tại phố Nguyễn Trãi, quận Hà Đông (Hà Nội) than phiền: "Trước đây, tôi quy định mỗi ngày chỉ chi 150.000 tiền chợ cho 5 người ăn. Vậy nhưng bây giờ chỉ mua rau cũng đã hết 40.000 đồng rồi, thâm hụt ghê quá. Tuần vừa rồi tôi phải họp gia đình quyết định tăng lên 200.000 đồng/ngày đi chợ".

 

Tâm sự của chị Yến cũng là nỗi lo chung của nhiều người dân khác, đặc biệt là các bà nội trợ. Không chỉ cái ăn, cái mặc, các sự vụ cưới hỏi trong tháng "xây tổ ấm" này cũng là nỗi canh cánh của các gia đình. Ông Nguyễn Quốc Ân, trú tại thị trấn Cổ Điển, huyện Đông Anh cười buồn: "Còn 20 ngày nữa là con gái tôi lấy chồng. Vợ chồng tôi muốn cho con chút của hồi môn nhưng bây giờ lực bất tòng tâm. Trước đây, 1 tháng lương hưu của tôi mua được hơn 1 chỉ vàng nhưng bây giờ 2 tháng mới mua nổi 1 chỉ". Vợ chồng ông Ân đang lo lắng tìm mọi cách tiết kiệm, tích cóp làm sao để mua cho con gái được 5 chỉ vàng. Vậy nhưng ông bà tiết kiệm 1 thì giá vàng tăng 10, thành ra tiết kiệm mãi đến giờ vẫn còn thiếu tới... 3 chỉ.

 

Lãi suất "thổi" giá hàng hóa

 

Người dân khổ vì giá cả, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cũng khổ vì mức lãi suất cao chót vót. Bà Trần Thị Hương Lan, giám đốc một doanh nghiệp chuyên sản xuất thực phẩm đóng hộp ở Gia Lâm (Hà Nội) cho biết: "Không chỉ vàng, USD mà lãi suất cũng ảnh hưởng tới người dân vì nó quyết định giá thành phẩm. Nguyên nhân chủ yếu là các chủ cung cấp nguyên liệu thường nhìn vàng để định giá. Tất nhiên không thể chỉnh giá tăng tương đương với mức tăng của giá vàng, USD nhưng thực tế là giá nguyên liệu đã bị ảnh hưởng".

 

Hầu hết các doanh nghiệp sản xuất hay phân phối đều phải vay vốn ngân hàng mà lãi suất ở mức cao sẽ tác động trực tiếp tới chi phí đầu vào. Tất cả những yếu tố đó đều được doanh nghiệp cộng vào giá thành phẩm. Và người phải chịu mức tăng đó chính là người tiêu dùng.

 

Một chuyên gia tài chính cũng phân tích: "Lãi suất hiện tại tuy là cao song như món thuốc đắng nên vẫn phải nuốt. Hiện tại các doanh nghiệp đang khó khăn về nguồn vốn, vay thì lãi suất cao nên không mở rộng được sản xuất là tất yếu". Giá vốn càng cao doanh nghiệp càng phải thận trọng, lãi suất cao, tiêu dùng cũng phải hạn chế, tiết kiệm. Vì tiết kiệm trong nước (nội địa) chỉ khoảng 30%GDP trong khi đầu tư toàn xã hội lên 42% GDP. Như vậy thiếu hụt trên 10% GDP, cộng với thâm hụt ngân sách nhà nước sẽ đẩy lãi suất thị trường lên cao do nhu cầu đầu tư.

 

Các chuyên gia kinh tế thì cho rằng, lãi suất hiện nay đang được Ngân hàng Nhà nước quyết định tự do hóa (đi đôi với nâng lãi suất cơ bản  từ 8% lên 9%/năm) sẽ nâng giá VND lên một chút và tạo ra khả năng hút tiền vào các ngân hàng để kiềm chế lạm phát. Vậy nên, mặt bằng lãi suất khó có thể thay đổi trong ngắn hạn. Có nghĩa là, áp lực về giá vẫn còn đè lên vai người dân.

 

"Các nhà kinh tế cứ bảo giá vàng, giá "đô" chẳng ảnh hưởng đến đời sống của người dân nhưng tôi thì thấy cứ đi chợ là cái gì cũng tăng vèo vèo. Thắc mắc thì các chủ hàng bảo tiền mất giá, vàng, đô tăng vù vù nên giá tăng cũng có thấm vào đâu. Người ta nhìn vàng đặt giá. Ai bán cái gì cũng so với vàng".   Bà Trần Thị Hiền, thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức   "Cho vay tiêu dùng với mức hơn 20%/năm như hiện nay thì không ai dám vay. Mức vay này chỉ có đại gia mới chịu được, mà đại gia thì không cần phải vay tiền. Lãi suất này chỉ phù hợp với những người thiếu tiền mua ôtô, mua nhà đất đầu cơ hoặc tiêu xài phung phí. Do đó, hiện nay người tiêu dùng càng phải tiêu dùng một cách thận trọng, thông minh hơn".   Ông Đỗ Gia Phan, Phó Chủ tịch Hiệp hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng

 

Mai Hạnh