Giảm lãi suất về mức 15%: Hết hạn, vẫn loay hoay ”tiếp tục giảm”!

Chỉ đạo của Thống đốc vẫn chưa được thực hiện nghiêm túc. Ảnh: TL

 

Thông báo số 198/TB-NHNN, ngày 9/7, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thống đốc NHNN, yêu cầu các TCTD rà soát dư nợ các khoản cho vay cũ để xem xét điều chỉnh giảm lãi suất về mức tối đa 15%/năm từ ngày 15/7. Tuy nhiên, đến nay, như Báo GĐ&XH đã phản ánh ở các số báo 91 và 92, nhiều khách hàng của VietBank và ACB vẫn phải chịu mức lãi suất vay đến 19%/năm.

 

Không thể giấu giếm

Mức lãi suất vay thực mà khách hàng của các tổ chức tín dụng (TCTD) phải chịu là không thể giấu giếm. Những trường hợp khách hàng phải chịu mức lãi suất vượt xa mức 15%/năm mà Báo GĐ&XH đã phản ánh cũng không phải là cá biệt. Ngay tại Bản tin về hoạt động ngân hàng tuần từ 23/7 đến 27/7 cũng cho biết, “các tổ chức tín dụng tiếp tục triển khai điều chỉnh giảm lãi suất các khoản cho vay cũ về mức tối đa là 15%/năm”. Cụm từ “tiếp tục” ở đây có thể hiểu là không phải tất cả các khoản vay cũ đều đã được đưa về mức lãi suất 15%/năm như chỉ đạo của Thống đốc, dù đến nay, mốc 15/7 đã qua được hơn 2 tuần.

Một nguồn tin của Báo GĐ&XH từ Ngân hàng Nhà nước khẳng định, các NHTM nhà nước đã thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thống đốc, đã đồng loạt thực hiện điều chỉnh các mức lãi suất của các khoản vay cũ cho khách hàng về mức 15%/năm, đúng mốc 15/7(?!). Tất cả đều được thực hiện trên hệ thống, các khách hàng chỉ cần đến ký điều chỉnh hợp đồng. Tuy nhiên, thông tin cụ thể về báo cáo này thì vẫn... chưa thể công bố?!

Bản tin này cho biết thêm, lãi suất cho vay “phổ biến” của TCTD đối với khách hàng sản xuất kinh doanh thông thường của các NHTM nhà nước là 14,6%-16,5%/năm với các khoản vay trung và dài hạn; mức lãi suất tương ứng với các NHTM cổ phần là 16-17,5%. Cụm từ “phổ biến” trong bản tin cho thấy không phải tất cả các khách hàng đều được hưởng mức lãi suất này. Bản tin cũng chỉ ra một số trường hợp cụ thể, như, trong tuần qua, Ngân hàng TMCP Quốc tế triển khai gói tín dụng 1.500 tỷ đồng với lãi suất thấp nhất 11,5%/năm dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP Hồ Chí Minh; Ngân hàng TMCP Hàng Hải triển khai chương trình cho vay tiêu dùng thế chấp bất động sản với lãi suất 0,68%/tháng trong 3 tháng đầu tiên của kỳ hạn vay dành cho khách hàng cư trú tại địa bàn Hà Nội và TP Hồ Chí Minh… Nhưng điều không khó nhận ra là bản tin đã thiếu đi những thống kê cụ thể, chẳng hạn, mức lãi suất phổ biến nói trên đang được áp dụng với bao nhiêu phần trăm (%) khách hàng của các TCTD.

Theo một cán bộ Ngân hàng Nhà nước, với các NHTM cổ phần việc thực hiện theo đúng lộ trình 15/7 như chỉ đạo của Thống đốc gặp khó khăn hơn rất nhiều, khối này vẫn tiếp tục rà soát và điều chỉnh dần dần. Không nhiều những NHTM cổ phần cho thấy việc thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thống đốc như việc ngày 11/7, tại Hà Nội, VietinBank họp báo công bố hạ lãi suất đối với tất cả các khoản vay xuống tối đa 15%/năm kể từ ngày 15/7.

 

”Roi” chưa đủ mạnh?

Chuyên gia tài chính ngân hàng Bùi Kiến Thành cho rằng: “NHNN có thể thực hiện điều này căn cứ theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010. Điều 10, 11 luật cho phép Thống đốc quyết định việc sử dụng công cụ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Cụ thể trong trường hợp này là cấp vốn lãi suất thấp cho các ngân hàng thương mại để các ngân hàng này cho doanh nghiệp vay với lãi suất thấp. Khi đó NHNN có thể quy định mức lãi suất cho vay và buộc các ngân hàng tuân thủ. Theo tôi trong trường hợp này, NHNN chưa thực hiện hết các công cụ mình có”.

Cũng theo ông Thành, đa phần các doanh nghiệp hiện nay đang chịu khoản vay với lãi suất vượt quá mức 15%/năm rất nhiều, nhưng con số cụ thể bao nhiêu thì phải hỏi NHNN. Chỉ có cơ quan quản lý mới có thể đưa ra con số thống kê chính xác. Với mức lãi suất hiện nay thì doanh nghiệp rất khó khăn, khi nhìn sang các nước xung quanh, họ đều có lãi suất thấp, ngay cả các nhà đầu tư nước ngoài hoạt động ở trong nước cũng được hưởng lãi suất thấp. Khi đó, đương nhiên các doanh nghiệp trong nước phải chịu lãi suất cao sẽ không thể cạnh tranh được, sẽ thua ngay trên sân nhà. “Mức lãi suất 7-8%/năm là hợp lý. Và điều quan trọng là mức lãi suất này cần được duy trì 5 đến 10 năm. Có như thế các doanh nghiệp mới có thể có kế hoạch sản xuất kinh doanh dài hạn để làm ăn ổn định. Họ không thể chỉ tính trong khoảng 1-2 năm”, ông Thành nói thêm.

Còn theo Luật sư Phạm Ngọc Minh, Công ty Luật TNHH YouMe, hợp đồng tín dụng của ngân hàng và khách hàng căn cứ theo Luật ngân hàng và các luật liên quan, trong khi chỉ đạo của Thống đốc chỉ mang tính chất hướng dẫn. Nên không thể buộc các ngân hàng thay đổi các hợp đồng tín dụng của mình với chỉ đạo của Thống đốc. Mặt khác, hợp đồng vay vốn ngân hàng còn phải căn cứ vào lợi nhuận và rủi ro. Nếu ngân hàng đánh giá khách hàng tốt, tài chính lành mạnh thì có thể cho vay với lãi suất thấp, thậm chí dưới 15%; trường hợp ngân hàng đánh giá khoản vay có rủi ro lớn thì họ sẽ áp mức lãi suất cao, điều này phụ thuộc vào ngân hàng.

 

Đắc Kiên