Giám sát trực tuyến giao thông qua điện thoại: Làm không khéo, dễ phạm luật

Người dân lo ngại mọi chuyển động của họ đều bị giám sát. Ảnh minh họa: C.T

Quyền cá nhân bị xâm hại?

Phần lớn ý kiến cho thấy, người dân rất muốn ứng dụng các công nghệ hiện đại để góp phần cải thiện thực trạng giao thông vốn đang lộn xộn ở nước ta. Người dân Thủ đô và các thành thị lớn ở Việt Nam vốn đã quá ngán ngẩm với tình trạng ùn tắc, kẹt xe nên bất cứ thông tin nào liên quan đến việc cải thiện tình hình giao thông thì ngay lập tức trở thành tâm điểm chú ý, bàn luận. Tuy nhiên, với đề xuất đưa thông tin từ điện thoại di động vào để giám sát trực tuyến thực trạng giao thông thì ngay lập tức, người dùng di động lo ngại: Lộ thông tin cá nhân, trong đó có lộ trình di chuyển, hoạt động.

“Yêu cầu được đảm bảo bí mật cá nhân của mỗi người là chính đáng. Tôi sẽ không đồng ý cho ai có thể giám sát các hoạt động cá nhân của mình. Chẳng ai thấy thoải mái khi mọi chuyển động dù nhỏ nhất của mình cũng bị người khác biết tường tận từng mét một. Vì vậy, sau này nếu có cái phần mềm đó thì tôi sẽ không bao giờ để nó xuất hiện trên chiếc điện thoại cá nhân của mình. Còn trường hợp nhà mạng nào chia sẻ thông tin của tôi thì tôi sẽ nghỉ dùng dịch vụ của nhà mạng đó” - anh Đào Xuân Trường, một lập trình viên quê Đô Lương (Nghệ An), hiện đang sống ở quận Thanh Xuân (Hà Nội) nói.

Khác với anh Trường, anh Lê Minh Hùng, nhân viên thị trường kinh doanh thực phẩm giao hàng tận nhà thì cho rằng, vì yêu cầu công việc nên anh luôn luôn ở trên đường. Thu nhập hàng tháng của anh phụ thuộc vào lượng khách, lượng hàng mà anh giao dịch thành công trong tháng. Vì vậy, nếu có phần mềm nhận diện hệ thống giao thông thì anh sẽ dùng. “Tuy nhiên, với điều kiện tôi phải biết rõ các thông tin cá nhân của tôi phải tuyệt đối được đảm bảo. Tôi sẽ tìm biện pháp khác để nắm tình hình giao thông chứ nhất quyết không cho phép ai có thể biết thông tin cá nhân của tôi nếu nó bị lộ sang bên thứ ba hoặc nhiều hơn. Dù biết sẽ được hưởng lợi nếu thông tin giao thông được cập nhập nhưng tôi cũng sẽ cân nhắc bởi dù sao, bí mật cá nhân vẫn được đặt lên hàng đầu” - anh Hùng khẳng định.

Đánh giá về việc áp dụng giám sát giao thông qua di động, chị Đoàn Thanh Ly (phường Phố Huế, Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho rằng, trong trường hợp hành khách đi xe buýt, vào giờ cao điểm mỗi xe chở cả trăm người, vài ba xe nối đuôi nhau như hiện tại thì liệu lúc đó hệ thống sẽ báo đoạn đường đó là ùn tắc dù xe vẫn chạy ngon lành? Bài toán đặt ra là cần xử lý như thế nào để nắm được thực trạng giao thông thật nhất để tránh các nhận diện “ảo”. Rõ ràng như trường hợp trên, có thể lòng đường chỉ có 3 xe buýt chạy nhưng có cả mấy trăm cái điện thoại cùng phát tín hiệu tại một địa điểm.

Dễ phạm luật

Luật sư Phạm Ngọc Minh, Công ty Luật Everest (Ngụy Như Kon Tum, Thanh Xuân, Hà Nội) cho rằng, quyền bí mật đời tư đã được quy định rõ trong Bộ luật Dân sự. Việc góp phần tích cực nhằm cải thiện mạng lưới giao thông là cần thiết, tuy nhiên, nếu xử lý không khéo thì dễ phạm luật.

Theo đó, điều 38, Bộ luật Dân sự quy định rõ về quyền bí mật đời tư: “Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ; Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; Trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền; Thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật; Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”.

Như vậy, để việc sử dụng điện thoại di động vào giám sát hệ thống giao thông thì cần được cá nhân người sử dụng điện thoại chấp nhận và được quy định trong Luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện.

Tuy nhiên, có luật sư lại cho rằng, việc lấy dữ liệu giao thông từ thuê bao di động là không phù hợp pháp luật Việt Nam. Lý do làm căn cứ cho ý kiến nêu trên là thông tin cá nhân, thư tín là bí mật cá nhân bất khả xâm phạm đã được quy định trong Hiến pháp và Bộ luật Dân sự. Nên nếu thu thập các dữ liệu từ điện thoại có thể sẽ xâm phạm quyền riêng tư của cá nhân. Hiện cơ quan chức năng chỉ được kiểm tra thông tin cá nhân khi người đó có vi phạm pháp luật.

Công Tâm