Hạ lãi suất vay, doanh nghiệp vẫn "chết"

Hiện Hải Phòng có tới 70% doanh nghiệp không được vay vốn giảm lãi suất bởi không đủ điều kiện xét cho vay. Ảnh: M.lý

 

Phần lớn các doanh nghiệp tại thành phố này cho biết họ chưa kịp mừng với thông tin hạ lãi suất cho vay thì đã “đụng” ngay phải hàng rào điều kiện của ngân hàng mà doanh nghiệp khó lòng vượt qua. Vì vậy, phần lớn doanh nghiệp tại đây đành ngậm ngùi đứng ngoài cuộc, dẫu đói vốn và ngân hàng hạ lãi suất.

 

Hải Phòng hiện có hơn 20.000 doanh nghiệp, trong đó 70% doanh nghiệp không được vay vốn giảm lãi suất bởi không đủ điều kiện xét cho vay. 20% doanh nghiệp được vay nhưng phải “vận động hành lang”; còn lại 10% doanh nghiệp là đủ thực lực, điều kiện được vay.

Việc giảm lãi suất cho vay được coi là cứu cánh cho doanh nghiệp nhưng điều kiện cho vay bị siết chặt khiến nhiều doanh nghiệp phải đứng ngoài cuộc. Hàng loạt điều kiện xét vay nằm ngoài tầm tay doanh nghiệp, thời gian thẩm định giá trị tài sản và hoàn tất thủ tục giải ngân kéo dài đẩy mức độ rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp tăng cao.

Đại diện doanh nghiệp Quý Hải, một doanh nghiệp chuyên về ngành đóng tàu và phá dỡ tàu cũ cho biết: “Nghe ngân hàng hạ lãi suất và mở tín dụng trở lại, doanh nghiệp nào cũng kỳ vọng được thoát chết. Ai ngờ, vấp phải điều kiện xét vay quá khó nên đành ngậm ngùi đứng ngoài cuộc. Trước đây thời gian thẩm định giá trị tài sản và hoàn tất hồ sơ giải ngân chỉ mất chừng 2 đến 3 tuần thì nay kéo dài lên gấp 3 lần. Vì vậy, rất nhiều hợp đồng của doanh nghiệp với bạn hàng nước ngoài phải hủy bỏ, thiệt hại theo đó cũng chồng lên vì phải đền bù do phá vỡ hợp đồng”.

Báo cáo của Công ty CP Sơn Hải Phòng thuộc Tập đoàn VLC vừa tiến hành đại hội đồng cổ đông nhận định: “Do lãi suất vay vốn ngân hàng cao nên chi phí trả lãi ngân hàng năm 2011 của công ty tăng gần 194% so với năm 2010. Vì vậy, lợi nhuận sau thuế của công ty giảm 55,6%; lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu giảm 47,4% so với thực hiện năm trước”. Ông Nguyễn Văn Viện, Tổng giám đốc công ty này cho biết, công ty đang cố gắng giảm vay vốn ngân hàng để giảm gánh nặng chi phí tài chính.

Đánh giá về tình hình “sức khỏe” thực tế của hệ thống doanh nghiệp TP Hải Phòng, bà Nguyễn Thị Hoa –Giám đốc Trung tâm tư vấn doanh nghiệp cho biết: “Năm nay thực sự là một năm đầy biến cố đối với doanh nghiệp. Thay vì hàng năm, hàng trăm doanh nghiệp xin cấp phép thành lập thì nay nhiều hồ sơ xin công bố giải thể, tạm ngưng hoạt động”. Từ thông tin mà bà Hoa đưa ra cho thấy, gần như doanh nghiệp rất khó để “bấu víu” vào bất kể một “cửa” nào để tồn tại và chỉ còn cách phá sản. Và hiển nhiên, một trong các “cửa” đó có thể là nguồn vốn từ ngân hàng với hàng loạt điều kiện ngặt nghèo khó thực hiện.

 

Mặc dù NHNN công bố hạ lãi suất huy động xuống 12%/năm nhưng doanh nghiệp đón nhận thông tin một cách không mấy mặn mà. Liệu lãi suất cho vay có giảm như doanh nghiệp mong đợi? Trước đó, tuy trần lãi suất huy động giảm từ 14%/năm xuống còn 13%/năm, lãi suất cho vay thực tế không hạ được bao nhiêu.

Hiện nay, khi giảm lãi suất huy động về mức 12%/năm nhưng một số doanh nghiệp cho biết, họ vẫn phải vay với lãi suất cao. Mức từ 18-19%/năm nếu là doanh nghiệp tốt và hơn 20%/năm nếu doanh nghiệp chưa được xếp hạng tín dụng cao. Tuy nhiên có một nghịch lý, doanh nghiệp xếp hạng tín dụng cao thì né tránh vay vốn ngân hàng dù được khá nhiều ngân hàng chào mời, doanh nghiệp bị xếp hạng tín dụng thấp thì muốn vay vốn không được. Trong khi đối tượng cần “cứu” hiện nay lại chính là các doanh nghiệp gặp khó khăn, doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nếu chính sách hạ lãi suất đưa ra quá chậm và chính sách cho vay không có gì thay đổi, không thể tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Ngân hàng thừa vốn khả dụng mà doanh nghiệp “đói” vốn sản xuất.

Một số lãnh đạo doanh nghiệp cũng cho rằng, việc NHNN quy định “trần” lãi suất huy động mà không quy định “trần” lãi suất cho vay chỉ “béo” các ngân hàng thương mại, người gửi tiền thì bị thiệt. Ngân hàng thương mại thường lấy lý do cần có độ trễ từ khi lãi suất huy động vốn giảm đến khi giảm lãi suất cho vay vì trước đó, ngân hàng phải huy động vốn với lãi suất cao nhưng chính các ngân hàng cũng thừa nhận, trong cơ cấu nguồn vốn huy động, nguồn vốn ngắn hạn là chủ yếu.

Như vậy, với sự chênh lệch lãi suất huy động vốn và cho vay tới 6-8%/năm như hiện nay mà lãi suất cho vay không giảm, ngân hàng sẽ càng lãi nhiều hơn nữa bởi theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, chỉ cần lãi suất cho vay cao hơn lãi suất huy động 3% ngân hàng đã có lãi. Xuất phát từ thực tế đặt ra cho các cấp quản lý nhà nước cần có giải pháp tháo gỡ cho doanh nghiệp thiết thực hơn.

 

Minh Lý