Hà Nội: Niềm tiếc nuối của người thợ rèn cuối cùng ở phố Lò Rèn

Giữa cảnh gỉ hàn đỏ lừ bắn tung tóe dọc vỉa hè phố Lò Rèn, bể lò rèn thủ công của ông Nguyễn Phương Hùng ở số nhà 26 con phố này vẫn đỏ như một sự níu giữ nghề xưa của Hà Nội. Nghề rèn thủ công đã qua thời kỳ hưng thịnh.

Ông Nguyễn Phương Hùng 57 tuổi dễ gần, vẫn khỏe mạnh vạm vỡ, với lối trò chuyện cởi mở hào sảng. Ông là con trai và cháu nội của những người thợ rèn. Ông Hùng kể khi lớn lên, khu phố Lò Rèn trong không khí nào nhiệt của nghề rèn với âm thanh chát chúa của các lò rèn, nơi chuyên sản xuất thiết bị nông nghiệp và vật dụng sinh hoạt.

Người thợ rèn thủ công cuối cùng ở phố cổ. Ảnh: Quang Thành

Những ngày cuối hè oi nồng khó chịu, giữa phố xá chuyển mình mạnh mẽ với huyên náo của ô tô, xe máy và hoạt động kinh doanh, những âm thanh từ tay búa và chiếc đe của ông Hùng như tiếng vọng dội về từ một quá khứ vàng son.

Từ nhiều năm trước, các lò rèn biến mất dần thay vào đó là các cửa hàng hàn xì, cửa hàng quần áo, hàng mỹ phẩm, phòng trưng bày đá mỹ nghệ... Những người thợ rèn đã chuyển sang làm các công việc nhẹ nhàng nhưng thu nhập cao hơn. Họ cũng bỏ nghề cũ vì xã hội cho rằng phụ nữ hiện đại sẽ không kết hôn với một người thợ rèn.

“Có thể vẫn còn nhiều người thợ rèn khác ở Việt Nam, nhưng không phải là ở giữa Thủ đô này. Bây giờ nơi đây chỉ còn tôi. Tôi tự hào là người duy nhất còn có thể rèn được những chiếc xà beng, búa con, mũi khoan…”, ông Hùng chia sẻ.

Ông Hùng nói không muốn truyền nghề cho con trai vì con không có đôi tay mẫn cảm. Ảnh:QT

Ông Hùng không truyền lại nghề rèn của gia đình cho con trai, hiện đang học tại một trường đại học, người mà theo ông Hùng thiếu một đôi tay mẫn cảm của người thợ rèn. Ông nói, 3 đời làm nghề là được rồi. Khi tôi qua đời, tên gọi của con phố này sẽ không còn có ý nghĩa gì nữa. Lò Rèn sẽ chỉ còn là tiếng vọng từ quá khứ.

Ngược về quá khứ, dưới sự dẫn dắt của cha và ông nội, ông Hùng bắt đầu phụ việc rèn cho gia đình từ khi ông còn là một cậu bé 6 tuổi. Tuy nhiên, ông đã bỏ nghề của gia đình để làm các công việc khác như lái xe và công nhân nhà máy cho đến khi được bố gọi về khi đã 35 tuổi.

Người cha nói với ông Hùng: “Nghề này nghề gia truyền và con là người duy nhất còn lại để kế thừa. Chỉ cần nhìn bố làm việc, con sẽ học được những gì phải làm”. Ông Hùng đã nhận ra rằng mình yêu công việc của một người thợ rèn, và nghề này đã gắn bó với số phận của ông.

Tại nơi làm việc, ông Hùng bày một bàn trà trên vỉa hè. Cạnh bàn là một chiếc điếu cày, người đi qua có thể ngồi lại và rít một hơi sảng khoái. Đây là nơi hàn huyên, chuyện trò vui vẻ sau mỗi giờ làm căng thẳng không chỉ của ông Hùng mà còn của rất nhiều hàng xóm của ông.

Ông Hùng nói, khi ông dừng làm nghề, phố Lò Rèn chỉ là cái tên vô nghĩa. Ảnh: Quang Thành

Ông Hùng quai búa với sự tự tin của một thợ lành nghề. Đi một đôi dép nhựa, ông tỏ ra không mấy quan tâm đến các các tia lửa bắn xuống đôi chân cũng như để lại những vết thủng lỗ chỗ trên áo mặc. Lửa và khói phun ra từ các thanh kim loại nóng đỏ khi ông nhúng nó trong một thùng dầu.

Ông Hùng kéo tay áo, để lộ phần trên cánh tay và nói với phóng viên: “Nhìn xem tôi có trắng không, thậm chí còn trắng hơn cả ông! Nếu không nói, sẽ chẳng ai biết rằng tôi là một thợ rèn".

Bao nhiêu năm trong nghề được người đời coi là vất vả, tuy nhiên, ông Hùng không một vết sẹo nào trên tay, không một vết thâm bầm ở 10 đầu ngón tay. Ở cái ngưỡng gần tuổi lão, ông vẫn trắng trẻo.

Hà Phương