Hà Nội nỗ lực nâng cao chất lượng dân số

Tỷ lệ sàng lọc trước sinh và sơ sinh tăng mạnh

Trong những năm qua, công tác DS-KHHGĐ tại Hà Nội đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. ảnh: P.V

Với mục tiêu tăng cường triển khai các mô hình nâng cao chất lượng dân số, phát hiện sớm, điều trị kịp thời một số tật, bệnh bẩm sinh và chuyển hóa của trẻ sơ sinh; mở rộng sàng lọc can thiệp giảm tỷ lệ tan máu bẩm sinh, tim bẩm sinh tại cộng đồng, năm 2016, Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội tiếp tục duy trì, mở rộng danh mục kỹ thuật và nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội.

Bên cạnh đó, ngành Dân số thành phố đã phối hợp với Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện sàng lọc tim bẩm sinh tại nhiều đơn vị trên địa bàn, đồng thời tiến hành khám sàng lọc khiếm thính tại các trường mầm non. Ngoài ra, ngành Dân số Thủ đô đã tổ chức truyền thông giảm thiểu bệnh tan máu bẩm sinh tại cộng đồng cho 3.600 đối tượng; tập huấn cho 600 cán bộ dân số, các ban, ngành, đoàn thể về kiến thức, kỹ năng tuyên truyền bệnh tan máu bẩm sinh; truyền thông cho các địa bàn có người dân tộc, vùng xa về giảm thiểu, phát hiện, can thiệp sớm bệnh tan máu bẩm sinh…

Theo báo cáo 9 tháng đầu năm 2016, tỷ lệ sàng lọc trước sinh trên địa bàn TP Hà Nội là 62,7% số bà mẹ mang thai; 927 trường hợp siêu âm hội chẩn; 524 trường hợp chọc ối làm nhiễm sắc thể. Dự kiến cuối năm, tỷ lệ sàng lọc trước sinh là 72%, đạt chỉ tiêu kế hoạch (vượt chỉ tiêu Trung ương giao). Bên cạnh đó, tỷ lệ sàng lọc sơ sinh là 73,74 % số trẻ sinh ra, phát hiện 464 trường hợp nghi ngờ thiếu men G6PD; 21 trường hợp nghi ngờ suy giáp trạng bẩm sinh. Dự kiến cuối năm, đạt tỷ lệ sàng lọc sơ sinh là 82% hoàn thành kế hoạch đề ra.

Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng dân số, TP Hà Nội đã giao các đơn vị liên quan trên địa bàn đẩy mạnh triển khai sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Phấn đấu cuối năm 2020, trên địa bàn có ít nhất 80% bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh, 85% trẻ sơ sinh được sàng lọc phát hiện sớm dị tật bẩm sinh và 50% trẻ sơ sinh được sàng lọc tim bẩm sinh. Để đạt được mục tiêu đó, TP Hà Nội đã phê duyệt Đề án Tầm soát, phát hiện sớm một số tật, bệnh bẩm sinh thông qua sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh giai đoạn 2016 - 2020 với tổng mức đầu tư trên 160 tỷ đồng, được triển khai ở 30 quận, huyện, thị xã, 584 xã, phường, thị trấn.

Theo đó, đảm bảo ít nhất 95% các bà mẹ có thai được tuyên truyền, tư vấn về sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh. Cùng với đó là mở rộng mạng lưới, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn, kỹ thuật thực hiện Đề án, đảm bảo 100% cán bộ y tế, dân số chuyên môn tại các cơ sở thực hiện Đề án được đào tạo, tập huấn về kỹ thuật sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh...

Tăng cường kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh

Bên cạnh việc đẩy mạnh công tác sàng lọc trước sinh và sơ sinh, ngành Dân số Hà Nội đang tăng cường kiểm soát tình trạng MCBGTKS.

Tại Hà Nội, tỷ số giới tính khi sinh (GTKS) luôn cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Năm 2015, Hà Nội khống chế được tỷ số GTKS xuống mức thấp nhất trong gần chục năm qua, đạt 114 trẻ trai/100 trẻ gái nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước (112,7/100). Trong 6 tháng đầu năm 2016, MCBGTKS quay trở lại, tăng nhanh và càng “nóng” hơn bao giờ hết với tỷ số GTKS là 114,4 trẻ trai/100 trẻ gái.

Trong thời gian qua, số trẻ sinh ra ra trên địa bàn TP Hà Nội là 54.729 trẻ, giảm 3.234 trẻ so với năm 2015. Tuy nhiên, số trẻ là con thứ 3 trở lên lại tăng cao với 4.142 trẻ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến cho tỷ số GTKS tăng vọt so với năm 2015.

Hiện nay, chỉ cần vào Google và gõ từ khóa “sinh con trai theo ý muốn” là có thể tìm thấy hơn 600.000 kết quả liên quan. Trong đó, ở rất nhiều website, các bà mẹ chia sẻ cho nhau số điện thoại, địa điểm phòng khám tư nhân có thể hỗ trợ sinh con theo ý muốn...

Tình trạng MCBGTKS sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến bình đẳng giới, quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, đặc biệt là trẻ em gái. Đây cũng là một trong những lý do làm gia tăng các tệ nạn xã hội, nhất là nạn mại dâm nữ và trẻ hoá độ tuổi mại dâm; các nguy cơ về lây nhiễm HIV/AIDS và gia tăng buôn bán phụ nữ, trẻ em...

Theo ông Tạ Quang Huy, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ TP Hà Nội: Ngày 14/11 vừa qua, UBND TP Hà Nội đã ban hành Kế hoạch về việc kiểm soát MCBGTKS của Thủ đô giai đoạn 2016 – 2020. Theo đó, kế hoạch nhằm tăng cường vận động sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp để góp phần tích cực vào việc can thiệp giảm thiểu MCBGTKS, thực hiện bình đẳng giới; nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi cho các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ.

Bên cạnh đó, xây dựng các chính sách khuyến khích hỗ trợ nâng cao chất lượng phúc lợi xã hội cho người cao tuổi, giảm áp lực cho người già về việc phải có con trai để phụng dưỡng tuổi già, nhất là người cao tuổi sinh con một bề là gái không có lương hưu và trợ cấp xã hội; nghiên cứu, xây dựng chính sách hỗ trợ về vật chất, tinh thần cho các cặp vợ chồng sinh con một bề gái thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số thuộc vùng khó khăn, đồng thời nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật về kiểm soát MCBGTKS; tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất các cơ sở dịch vụ siêu âm, nạo phá thai, các đơn vị sản xuất, kinh doanh ấn phẩm, sản phẩm truyền thông liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi trên địa bàn.

Hà Anh - Mai Thùy