Hà Nội thừa nhận nước máy bị nhiễm độc: Khả năng gây ung thư của nguồn nước nhiễm nitrit

 

 

Chiều 24/3, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Lê Anh Tuấn thừa nhận, kết quả kiểm tra 7 mẫu nước lấy từ 2 nhà máy nước Pháp Vân và Hạ Đình cùng một số hộ dân hôm 17 – 18/3, có hàm lượng amoni cao hơn tiêu chuẩn cho phép từ 6-18 lần.

 

 

Trước đó, một số cơ quan của Hà Nội cho rằng thông tin nước máy Hà Nội bị nhiễm độc là thiếu khách quan và khẳng định nước máy của Cty Kinh doanh Nước sạch Hà Nội hoàn toàn đảm bảo chất lượng, không có việc người dân phải trả tiền mua nước nhiễm độc. Đồng thời, các cơ quan này cũng bác bỏ các kết quả thử nghiệm nước (nhiễm amoni và nitrit nghiêm trọng) mà một số nhà khoa học đã công bố trên Báo GĐ&XH. Thế nhưng, sau khi thành lập đoàn kiểm tra đi lấy mẫu nước và gửi đến Viện Hoá học (thuộc Viện khoa học Việt Nam); Viện Y học lao động & vệ sinh môi trường (Bộ Y tế); Trung tâm y tế dự phòng để xét nghiệm, cuối cùng Hà Nội cũng thừa nhận hàm lượng amoni trong nước của 2 nhà máy nước Pháp Vân và Hạ Đình lên tới 10 – 28mg/lít. Trong khi đó, tiêu chuẩn cho phép chỉ ở mức 1,5mg/lít.

 

Hai tháng nữa sẽ tiếp tục lấy mẫu kiểm tra Giám đốc Sở Y tế Lê Anh Tuấn khẳng định, sau 2 tháng nữa sẽ tiếp tục lấy mẫu nước máy đi xét nghiệm để kiểm tra hiệu quả thực tế các biện pháp giảm hàm lượng amoni của Cty KDNS Hà Nội.

Giải thích về kết quả xét nghiệm trái ngược hẳn với tuyên bố “nước của chúng tôi đảm bảo không nhiễm amoni” cách đây vài ngày, ông Nguyễn Như Hải -  TGĐ Cty Kinh doanh nước sạch (KDNS) vẫn khẳng định: “Thời điểm chúng tôi kiểm tra là đạt tiêu chuẩn”. Sau đó, ông Hải lại thừa nhận tình trạng khu vực phía Nam Hà Nội bị ảnh hưởng amoni khá nghiêm trọng và công ty không tiếp tục phát triển các bãi giếng ở khu vực này nữa! Trước thực trạng này, Sở Y tế khẳng định việc đảm bảo chất lượng nước thuộc trách nhiệm của Cty KDNS Hà Nội, là cơ quan giám sát, Sở có trách nhiệm yêu cầu công ty khẩn trương khắc phục nhằm đưa hàm lượng amoni về đến giới hạn cho phép.

 

GS Nguyễn Bá Đức (PCT Hội Phòng chống ung thư) lên tiếng: “Amoni không gây độc trực tiếp nhưng đến một ngưỡng nào đó thì cũng gây độc. Không phải vì chưa gây độc mà coi thường, phải khẩn trương khắc phục ngay tình trạng nước nhiễm amoni”.

 

TSKH Trần Văn Nhị và cặn nước máy Nhà máy nước Pháp Vân sau một thời gian lọc.

 

Không đo đếm được hàm lượng nhiễm độc trong cơ thể!

 

Ngày 24/3, GS - TS Nguyễn Việt Cồ (Nguyên Viện trưởng Viện Lao & Bệnh phổi TƯ, Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học New York) khẳng định: “Việc ăn, uống nước nhiễm nitrit đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, nhất là trẻ sơ sinh. Nitrit khi vào cơ thể sẽ chiếm chỗ ocxyhemoclobin làm cho huyết sắc tố của hồng cầu giảm đi, dẫn đến xanh da, thiếu máu ở trẻ. Khi hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển ôxy nuôi cơ thể mà không đủ vận động để nuôi dưỡng cơ thể thì còn dẫn đến các bệnh về đường hô hấp”.

 

Cũng theo GS Nguyễn Việt Cồ, nhiều năm lại đây tình trạng gia tăng trẻ em mắc các bệnh về đường hô hấp không chỉ do môi trường không khí ô nhiễm mà có thể còn do nguồn nước ngầm dùng ăn uống không được tốt.  

 

Như vậy, vấn đề không chỉ nằm ở hàm lượng amoni trong nước vượt giới hạn cho phép, mà nghiêm trọng hơn, lượng amoni này có thể chuyển hoá thành nitrit độc hại bất kỳ lúc nào khi gặp không khí. Ở một thời điểm nào đó, nitrit sẽ chuyển hoá tiếp thành nitrat là chất không độc hại. Điều này lý giải cho việc có mẫu nước khi thử phát hiện nhiễm nitrit, có mẫu nước lại không nhiễm. Nhưng vấn đề nghiêm trọng gây nguy hiểm đến sức khoẻ con người là sau khi đã chuyển hoá thành nitrat không độc hại, chất này có thể chuyển hoá trở lại thành nitrit độc hại bất kỳ lúc nào.

 

TSKH Trần Văn Nhị (Viện Khoa học & Công nghệ) khẳng định, nước đã nhiễm amoni thì chắc chắn sẽ nhiễm nitrit có khả năng gây ung thư, nếu không ở thời điểm này thì sẽ ở thời điểm khác. Chưa kể, trong đường ruột luôn có chủng vi khuẩn có chức năng chuyển hoá nitrat không độc hại trở về nitrit độc hại. Nitrit độc hại sau khi vào cơ thể sẽ kết hợp với các axit amin luôn có trong thức ăn như cá, thịt để tạo nên họ chất nitrosamin có khả năng gây ung thư cho con người. Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu trên động vật như chuột và thỏ thì sau khi dung nạp nhiều chất nitrit trong cơ thể, chúng lập tức xuất hiện các khối u.

 

GS Nguyễn Việt Cồ cảnh báo: “Tiêu chuẩn quy định để đảm bảo sức khoẻ cho con người, chưa kể đến chất nitrit vô cùng nguy hiểm mà ngay cả khi còn là amoni, quy định là 200mg/kg trọng lượng cơ thể mới gây độc. Nhưng hàng ngày ăn uống, tích tụ vào cơ thể thì ai đo được liều lượng như thế nào?”.

 

Cắt giảm lượng nước tại 2 nhà máy Pháp Vân và Hạ Đình TGĐ Cty KDNS chấp nhận biện pháp cắt giảm lượng nước khai thác tại 2 nhà máy nước Pháp Vân và Hạ Đình, nhằm giảm bớt tình trạng người dân phải dùng nguồn nước ô nhiễm. Cụ thể, giảm từ 30.000 m3 nước/ngày đêm xuống còn 18.000 – 20.000 m³/ngày đêm và phải lấy nước từ các nguồn khác bù vào. Ngoài ra, phía công ty hứa tăng chu kỳ súc rửa bể lọc, bể lắng, đường ống dẫn nước. Đồng thời, tăng thời gian lắng, lọc để giảm thiểu amoni.