Không chỉ giỏi việc nước, hai người Anh hùng còn đảm việc nhà. Tôi đã may mắn chớp được hình ảnh hai chị em Anh hùng tay bắt mặt mừng. Tôi cũng háo hức nghe câu chuyện giữa hai chị em gái lâu ngày gặp nhau để hiểu hơn về cuộc sống mỗi người.
1. Tôi đặc biệt chú ý đến bà - một nữ Anh hùng miệng bỏm bẻm nhai trầu thuốc. Tôi lặng lẽ quan sát bà, lặng lẽ dõi theo cái quy trình tuần tự, lấy trầu, phết vôi, kẹp cau, đính vỏ, vê tròn thuốc... Giữa những người hùng thời đại Hồ Chí Minh trên ngực lấp lánh huân chương, bà điềm nhiên nhai trầu thuốc thật bình dị. Chân dung người hùng giữa đời thường dung dị như vậy đấy.
|
|
|
Hai chị em AHLĐ Hoàng Thị Liên và Hoàng Thị Tuất |
"Bà ơi! Bà bắt đầu ăn trầu từ bao giờ?" - Tôi lên tiếng hỏi. Bà cười và bảo: "Lúc sinh đứa con đầu năm 1954, đói quá vì chẳng có gì ăn. Mấy bà, mấy o ở Nam Nguyên (Nam Đàn, Nghệ An), nơi bà sơ tán dạy cho cách ăn trầu chống đói. Đúng là miệng được nhai, được nuốt (nuốt nước trầu) cũng cảm thấy đỡ đói thật. Bà nghiện trầu từ đó, khi mới tròn 20 tuổi".
Tôi làm quen với AHLĐ Hoàng Thị Liên - Nguyên Giám đốc khách sạn Bến Thủy (TP Vinh, tỉnh Nghệ An) - bắt đầu bằng câu chuyện "miếng trầu". Năm nay, bà Liên 77 tuổi, cái tuổi mà với nhiều người thì đã tay yếu, chân chậm. Thế nên tôi rất ngạc nhiên trước cái siết tay rất chặt, rất mạnh của bà. Quả thực, bà có sức vóc hơn người.
"Cháu muốn biết vì sao bà được phong tặng danh hiệu AHLĐ đúng không?" - Bà hỏi. Chẳng đợi tôi trả lời, bà nói ngay: "Vừa phục vụ chiến đấu, vừa làm kinh tế giỏi". Bằng chất giọng xứ Nghệ đặc trưng, bà cho tôi biết, trong những năm tháng chống Pháp, đặc biệt là chống Mỹ, bà vừa tham gia phục vụ chiến đấu, vừa sản xuất. Không chỉ mát tay nuôi hàng trăm con trâu, bò, lợn, khi được nhận nhiệm vụ tại khách sạn Bến Thuỷ, bà càng thể hiện rõ sự đảm đang, tháo vát của mình.
Cũng bởi tháo vát, cần cù mà khi làm nhân viên mậu dịch, bà được nhận Huy hiệu Hồ Chí Minh. Những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt, khu vực Bến Thủy vốn được ví như "túi bom" song bà cùng các đồng nghiệp nữ trong tổ phục vụ vượt lên mọi hiểm nguy làm tốt nhiệm vụ của mình. Không quản mưa bom bão đạn, các nữ nhân viên mậu dịch còn đưa hàng hoá, nhu yếu phẩm ra tận trận địa.
Đến khi giữ cương vị Giám đốc khách sạn Bến Thuỷ, sự tháo vát, tận tụy của bà giúp đẩy đơn vị dịch vụ quốc doanh này trở thành tên tuổi nức tiếng của tỉnh Nghệ An. Năm 1985, bà được phong AHLĐ. Đây là sự ghi nhận xứng đáng của Nhà nước đối với những đóng góp trong chiến đấu, trong xây dựng kinh tế của bà. Năm 1993, khi đã 62 tuổi, bà mới về hưu.
Hai năm sau khi nghỉ hưu, năm 1995, bà đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân. Bà còn nhớ như in, Công ty TNHH Liên Hồng của bà đứng thứ 34 trong danh sách doanh nghiệp thành lập thời kỳ đổi mới. Tiếp tục đứng cương vị thuyền trưởng, bà chèo lái Công ty Liên Hồng để nó trở thành một nhà phân phối hàng tiêu dùng có uy tín hiện nay. Thông qua hệ thống đại lý, Công ty Liên Hồng đã phân phối hàng nhu yếu phẩm đến tận tay người tiêu dùng ở vùng sâu, vùng xa của tỉnh Nghệ An.
Với 5 xe ôtô chuyên dụng chuyên đưa hàng, cùng đội ngũ trên 30 nhân viên, Công ty Liên Hồng ngày một lớn mạnh cũng đồng nghĩa với việc bà đã xây dựng cho gia đình mình nền móng vững chắc. Tôi hỏi bà cách làm kinh tế thời kỳ đổi mới, bà cho biết, khi thành lập doanh nghiệp trong tay không có vốn. Nhờ chủ trương đổi mới của Nhà nước, bà táo bạo thành lập doanh nghiệp.
Ban đầu, bà đứng ra làm đại lý phân phối cho các nhãn hàng tiêu dùng. Cách làm này giúp bà kinh doanh mà không cần vốn. Cái quan trọng nhất là khi nhận hàng phải tiêu thụ được. Kinh doanh thời mở cửa khác hẳn với việc điều hành một khách sạn quốc doanh nhưng với sự khéo léo, thích ứng nhanh giúp bà chớp cơ hội mới.
Chẳng thế mà chả mấy chốc, bà mở rộng mạng lưới bán hàng. Dần dà, nhiều nhãn hàng tìm đến bà nhờ làm đại lý. Khi có vốn, doanh nghiệp của bà chủ động chọn lựa nhà sản xuất, xây dựng mạng lưới đại lý cấp dưới. Nghe bà nói việc điều hành doanh nghiệp tư nhân trong thời kinh tế thị trường mới thấy rõ sự tinh nhạy dẫu tuổi đời không còn trẻ.
Ở thời bao cấp, bà là nữ Giám đốc xứng danh Anh hùng. Bước sang thời kỳ đổi mới, khi đã là "người cao tuổi", bà vẫn rất nhạy bén trong làm kinh tế. Một bà lão nghiện ăn trầu thuốc, là AHLĐ thời kỳ bao cấp, là chủ doanh nghiệp tư nhân làm ăn phát đạt trong nền kinh tế thị trường đều hội tụ trong con người bà Hoàng Thị Liên, 77 tuổi.
2. Một gia đình nghèo ở xã Thanh Đồng (Thanh Chương, Nghệ An) sinh hạ được 6 người con (5 gái, 1 trai). Trong số 6 người con này, có hai người con gái đều được nhận danh hiệu AHLĐ năm 1985. Đó là người con gái cả Hoàng Thị Liên và người con gái thứ tư Hoàng Thị Tuất. Việc o Liên, o Tuất được phong tặng danh hiệu Anh hùng là niềm tự hào cho cả vùng đất Thanh Chương vốn hiếu học, là vinh dự cho cả gia đình, dòng họ.
Trong cuộc hành quân đặc biệt về Hà Nội dự Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, cả hai chị em cùng có mặt. Chỉ khác là, người chị - AHLĐ Hoàng Thị Liên đến từ đoàn Nghệ An. Còn người em - AHLĐ Hoàng Thị Tuất đến từ đoàn Đắk Nông.
Tại sao lại có sự khác biệt này? Bà Hoàng Thị Liên ở lại quê nhà Nghệ An phục vụ chiến đấu và xây dựng kinh tế. Còn bà Hoàng Thị Tuất thì rời quê hương theo tiếng gọi của Đảng vào xây dựng kinh tế mới ở huyện Đắk Mil (tỉnh Đắk Nông). Đó là năm 1997, bà cùng 19 cán bộ, công nhân đang công tác tại Nông trường 19-5 ở huyện Nam Đàn được điều động vào tiếp quản đồn điền cà phê ở xã Đắk Lao (Đắk Mil). Họ là những người đầu tiên thành lập nên Nông trường cà phê Đức Lập.
Để phát triển sản xuất tại nơi từng là đồn điền cà phê rộng 200 ha bị tàn phá do chiến tranh, bị bọn phản động Fulrô phá hoại, việc đầu tiên không phải phát cỏ, chăm bón cây cà phê mà rà soát bom mìn. Đây là công việc rất nguy hiểm, nếu không cẩn trọng có thể bị thương tật hoặc mất mạng. Xác định, muốn củng cố, phát triển sản xuất phải có đất sạch nên việc thu dọn tàn tích chiến tranh là yêu cầu cấp bách.
Trong lúc chưa tìm được giải pháp hữu ích thì bà chợt nảy ra ý nghĩ, cho đàn trâu đi trước... rà mìn. Sáng kiến của bà lập tức được hưởng ứng. Thế là đàn trâu cả 100 con được xé lẻ. Cứ trâu đi trước, công nhân đi sau thu hoạch cà phê và rà soát bom mìn. Trâu bị thương, chết cũng nhiều. Tuy nhiên, trâu cũng sinh sản nên đàn 150 con không chỉ duy trì số lượng mà còn phát triển.
Đúng là một sáng kiến vô cùng độc đáo và hữu ích. Nó giúp nông trường làm sạch được đất mà không gây tổn hại về người. Nhờ đó, mà việc khôi phục, phát triển sản xuất ở Nông trường Đức Lập được thực hiện. Trải qua các vị trí công tác như: Tổ trưởng Tổ lao động xã hội chủ nghĩa, Đội trưởng Đội sản xuất, Phó Giám đốc rồi Giám đốc Nông trường Đức Lập, bà luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Hơn 20 năm liên tục là chiến sỹ thi đua, mỗi năm có một sáng kiến là chuỗi thành thích mà bà nỗ lực để có. Năm 1985, bà được phong tặng danh hiệu AHLĐ.
3. Với mỗi người phụ nữ, hạnh phúc gia đình vô cùng quan trọng. Nó là động lực để họ lao động, sáng tạo. Là chỗ dựa tinh thần để họ vượt qua những khó khăn và hoàn thành trọng trách đối với phần việc được tập thể giao.
Với hai nữ AHLĐ, hai chị em gái Hoàng Thị Liên, Hoàng Thị Tuất cũng vậy. Hào quang của người anh hùng không làm khoả lấp bổn phận làm vợ, làm mẹ. AHLĐ Hoàng Thị Liên tự hào khoe, 6 người con của bà đều trưởng thành. Con cháu đề huề, gia đình hạnh phúc chính là thành quả mà cả đời bà đã cần mẫn lao động, học tập không ngừng. Còn bà Tuất cũng có gia đình êm ấm với con, cháu sum vầy. Ngôi nhà nhỏ của bà được xây dựng ngay trên mảnh đất Đắk Mil. Nơi mà cách đây hơn 30 năm bà đặt chân đến và gắn bó suốt đời.
Theo Song Hà
Công an nhân dân
