Hãi hùng phụ gia mỹ phẩm tự chế

Một số sản phẩm mỹ phẩm thủ công thuần khiết thiên nhiên. Ảnh: H.N

Hàng handmade nhưng màu… hóa học

“Em đã từng làm son handmade. Bình thường, loại son này chỉ sử dụng các loại màu tự nhiên nhưng nhiều người vì món lời trước mắt nên sẵn sàng mua các loại màu hóa học, không rõ nguồn gốc gây nguy hại. Đặc biệt, do dùng thảo dược không bền màu nên nhiều người pha trộn giữa màu hóa học và màu khoáng thiên nhiên, gây ảnh hưởng đến người tiêu dùng”. Hiền, một nhân viên văn phòng, chuyên làm mỹ phẩm thủ công ở quận Hoàng Mai (Hà Nội) chia sẻ.

Qua lời giới thiệu của Hiền, chúng tôi liên lạc với một trang web chuyên bán phôi, nguyên liệu, vật liệu bao bì, màu… để làm mỹ phẩm thủ công có địa chỉ tại TP Hồ Chí Minh. “Ngoài các màu khoáng an toàn để làm mỹ phẩm, cửa hàng có bán màu tổng hợp (hay còn gọi là màu hóa học) để làm mỹ phẩm không?”, tôi hỏi. “Bên em có bán đấy. Giá rẻ hơn màu khoáng nhưng loại này không tốt cho người sử dụng nên chúng em vẫn khuyến cáo sử dụng làm xà phòng...”, Trâm - nhân viên shop HC cho biết. “Nhưng màu khoáng vừa đắt vừa không bền màu. Mặc dù tốt thật nhưng chị kinh doanh, muốn pha trộn giữa màu hóa học với màu thiên nhiên cho bền màu để đắt khách. Em có chỗ thì giới thiệu cho chị với”? Trả lời tôi, Trâm bối rối ậm ừ rồi hỏi: “Ai giới thiệu cho chị biết chỗ của em ạ”? “Em quảng cáo trên mạng đầy ra mà”. “Thế thì chị có thể ra mấy chợ hóa chất hỏi hộ em xem có không, chứ em chỉ là nhân viên, không biết đâu ạ”. Nói rồi, Trâm từ chối và gác máy.

Được biết, giá của màu khoáng một số nơi rao bán với giá từ 12 -15.000đ/g, tùy cửa hàng. Một số cửa hàng bán giá 18.000đ/g và mua nhiều sẽ có giá 70.000đ/5g. Màu tổng hợp có giá rẻ hơn, khoảng 10.000đ - 18.000đ/1ml tùy cửa hàng, khi chúng tôi chọn 3 trang web, có 3 giá khác nhau cho hai sản phẩm màu trên đây. Ngoài ra, theo khảo sát của phóng viên Báo GĐ&XH tại chợ Kim Biên (TP Hồ Chí Minh) và chợ Đồng Xuân, phố Hàng Buồm (Hà Nội), các chất tạo màu, giữ màu cũng được bán tràn lan. Các loại chất này đều đựng trong các chai thủy tinh hoặc can nhựa không rõ nguồn gốc.

Không phải màu tự nhiên nào cũng tốt

Một sản phẩm màu đang được quảng bá trên mạng.

Theo một số chuyên gia mỹ phẩm chuyên nghiệp, dùng màu khoáng, màu tự nhiên dễ bị bay màu khi sử dụng nên nhiều người pha trộn hoặc dùng màu tổng hợp để pha chế cho bền màu. Màu tổng hợp chỉ cần một chút xíu, đã lên màu rất tươi, khi rửa mặt, ăn uống đều rất khó bay màu nên nhiều người sử dụng. Chia sẻ kinh nghiệm dùng màu khoáng trong công thức làm mỹ phẩm, chị Hoàng Nga, chủ cửa hàng mỹ phẩm handmade Eden cho biết, nếu dùng màu tổng hợp trong mỹ phẩm có thể rẻ hơn nhưng gây nguy hại cho người dùng. Và điều dễ thấy trước mắt có thể là dễ bị dị ứng, mẩn ngứa và độc hại. Màu có thể không phải là màu khoáng tự nhiên nhưng ít nhất, phải dùng được trên da, có thể dùng để làm son hay màu mắt, màu trang điểm. Tuy nhiên, nhiều người vì lợi nhuận nên đã không quan tâm đến điều này. Riêng chị, do không sử dụng màu công nghiệp khi sản xuất nên chị không mấy quan tâm đến sản phẩm này. “Mình muốn khách khi mua xong đều muốn quay trở lại nên phải giữ chữ tín”, chị cho biết.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, PGS.TS Trần Hồng Côn (Khoa Hóa - Trường ĐHKHTN - ĐHQG Hà Nội) cho biết, tất cả những màu dùng được cho ngành dược, thực phẩm và mỹ phẩm đã được quy định và sử dụng đúng thì không sao, song nếu dùng màu công nghiệp trong thực phẩm hoặc mỹ phẩm thì lại là chuyện khác. “Việc sử dụng màu hóa học không rõ nguồn gốc, không đúng khuyến cáo, gây nguy hại khôn lường như thâm môi, dị ứng… nhưng ngay với màu tự nhiên, không phải bất cứ loại nào cũng sử dụng được. Thông thường, người ta dùng các củ, quả, hoa, hạt, rễ cây… để tạo màu theo kinh nghiệm ngày xưa ông cha ta để lại. Tuy nhiên, theo tôi được biết, kinh nghiệm của chúng ta về món này không nhiều nên một số người đang áp dụng theo kinh nghiệm của phương Tây, hoặc chỗ này, chỗ khác. Thế nhưng, loại cây củ tự nhiên gì có độc, có gây dị ứng, khô da… hay không, không phải ai cũng biết. Vì thế, không nên sính từ “handmade” quá vì không phải sản phẩm tự nhiên nào cũng tốt”, ông Côn nói.

Nguyên Hạnh/Báo Gia đình & Xã hội