Hàng trăm triệu đồng “trôi ra biển” khi ngao chết trắng ở Nghệ An

Hàng tấn ngao chết dọc bãi biển nhiều km. Ảnh: A. Lâm

Ngao chết bất thường

Những ngày này, người dân ở xóm Rồng, xóm Chùa của xã Nghi Thiết tranh thủ những lúc nắng ráo để thu gom hàng tấn xác ngao chết ngoài bãi biển. Người dân thật sự hoang mang khi toàn bộ khu vực nuôi ngao gần 15 ha bỗng đổ bệnh chết hàng loạt mà không rõ nguyên nhân.

Ông Nguyễn Đức Thọ, Phó chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc cho biết, xã Nghi Thiết có diện tích nuôi ngao lớn, rộng gần 15 ha với 7 hộ nuôi. Khi xảy ra sự việc ngao chết hàng loạt, huyện đã phối hợp với các cơ quan chức năng đến các hộ nuôi ngao lấy mẫu bệnh phẩm cũng như để tìm nguyên nhân ngao chết.

Được biết, tình trạng ngao chết rải rác xảy ra khoảng cuối tháng 1/2020. Tuy nhiên, từ giữa tháng 2, ngao chết hàng loạt khiến người dân không kịp trở tay. Nhìn xác ngao bị sóng đánh dạt, cuốn thành các cồn dài cả km chạy dọc bãi khiến người dân ai nhìn cũng xót xa. Dù vậy, họ vẫn cố thu gom, cải tạo lại bãi nuôi mong vớt vát phần nào.

Anh Phạm Văn Hải, người nuôi ngao tại xã Nghi Thiết buồn rầu nói: "Gia đình có 1,5 ha nuôi ngao. Từ tháng 4/2019, gia đình thả hơn 5 tấn ngao giống và hi vọng khi thu hoạch sẽ được hơn 20 tấn. Thế nhưng từ đầu tháng 1/2020 gia đình phát hiện ngao bắt đầu chết. Khoảng 1 tháng sau thì ngao chết hàng loạt. Tính ra, gia đình thiệt hại hơn 350 triệu đồng". Vợ anh Hải đau đớn cho biết thêm: "Ngao chết thế này thì mùa này gia đình tôi coi như mắt trắng. Chưa kể tiền nhân công, con giống, cải tạo bãi nuôi… khi ngao chết gia đình lại phải thuê người dọn, thu gon ngao. Giờ gia đình biết lấy vốn đâu mà đầu tư lại khi "tiền trôi hết xuống biển rồi".

Cách bãi nuôi ngao của gia đình anh Hải không xa, ông Phạm Văn Xấn có diện tích nuôi ngao tương tự ngậm ngùi: "Không hiểu lý do gì mà năm nay ngao chết hàng loạt. Các hộ nuôi ở đây đều không biết xử lý thế nào. Gia đình tôi ước tính có đến 80% lượng ngao đã chết, thiệt hại hàng trăm triệu đồng".

Người dân lo lắng vì chưa biết nguyên nhân

Sau khi ngao chết, các cơ quan ban ngành của tỉnh Nghệ An đã xuống lấy mẫu và kiểm tra bãi nuôi. Đại diện Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Nghi Lộc cho biết: "Kết quả xét nghiệm cho thấy, ngao chết không phải do dịch bệnh. Tất cả các mẫu ngao xét nghiệm đều âm tính với ký sinh trùng perkinsus (loại ký sinh trùng gây bệnh chết ở ngao). Phòng đã báo cáo lên Sở Tài nguyên và Môi trường, đề nghị quan trắc nguồn nước khu vực nuôi ngao để tìm ra nguyên nhân khiến ngao chết".

Ông Lê Văn Hướng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Nghệ An thông tin, hiện đã loại trừ yếu tố dịch bệnh khi kết quả xét nghiệm đều âm tính với ký sinh trùng perkinsus (loại ký sinh trùng gây bệnh chết ở ngao). Với yếu tố môi trường, hiện đang chờ kết quả quan trắc.

"Ngoài yếu tố bệnh dịch thì cần xét đến yếu tố con giống, mật độ nuôi, thời tiết. Theo đó, bà con nên chọn con giống ở các doanh nghiệp có uy tín. Không nên mua từ các nguồn trôi nổi bên ngoài tỉnh, không được cơ quan có thẩm quyền chứng thực nguồn gốc. Điều đáng lưu ý là trong khi ngao có dấu hiệu chết rải rác kéo dài trong năm 2019, các hộ nuôi đã không kịp thời báo lên chính quyền địa phương và ngành chức năng để kiểm tra, xử lý. Chỉ khi ngao chết đồng loạt mới báo cáo, do đó việc xác định nguyên nhân gặp không ít khó khăn", ông Hướng cho biết thêm.

Ông Hướng khuyến cáo: "Mật độ nuôi quá dày so với khuyến cáo của ngành (theo đó, bà con thả từ 300-350 con/m2 vượt 100-150 con/m2 so với khuyến cáo). Việc bà con tận thu thái quá, không áp dụng thời gian "nghỉ bãi" cũng là một yếu tố. Rồi điều kiện thời tiết bất thường so với những năm trước và không ngoại trừ yếu tố môi trường và trầm tích đáy nuôi có vấn đề… Trước mắt, Chi cục hướng dẫn bà con cách xử lý bãi nuôi, chuẩn bị các yếu tố kỹ thuật cho vụ nuôi sau". 

Vũ Đồng

Huyện Quảng Xương (Thanh Hóa): Gần Tết, dân lao đao vì ngao chết trắng