"Hậu cơn bão đầu tư Hàn Quốc" ở Phú Thọ: Tan giấc mộng Hàn
Giadinh.net - Đây là hậu quả của chính sách đầu tư quá dễ dãi cộng với cách làm lỏng lẻo của ngành ngân hàng, cụ thể là của NHNN Phú Thọ. Đây cũng chính là những điều mà Phú Thọ không thể không lưu tâm khi đánh giá, nhìn nhận chính sách thu hút đầu tư của mình, để tránh những hậu quả thật tệ hại như đã từng nảy sinh.
Bài 1: "Hậu cơn bão đầu tư Hàn Quốc" ở Phú Thọ: Chiêu đầu tư "cơm chấm cơm"
Bài 2: "Hậu cơn bão đầu tư Hàn Quốc" ở Phú Thọ: Những chiêu "cày vốn" trong nước
Quyết tâm biến mảnh đất trung du còn nhiều khó khăn này thành một trong những tỉnh có sức sản xuất công nghiệp đứng tốp đầu của cả nước bằng việc gây dựng các khu, cụm công nghiệp thu hút vốn đầu tư ngoài nước, là khát vọng chính đáng của chính quyền, nhân dân tỉnh Phú Thọ.
Nhưng những trông đợi ấy đang dần vỡ vụn cùng với sự làm ăn èo uột của các doanh nghiệp đến từ xứ Hàn...
Bài học đắt giá
Cách đây một năm, không khí tại Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam chi nhánh Phú Thọ như có đám, khi ông chủ của Cty trách nhiệm hữu hạn World Vina lặng lẽ chuồn về nước, biệt tăm cùng khoản nợ khổng lồ vay ngân hàng đã đến hạn. Cũng may là Ngân hàng Đầu tư và phát triển chi nhánh Phú Thọ đã thu hồi lại được vốn, nhưng cũng phải rất khó khăn.
Ông Bùi Phú Hải - Giám đốc Ngân hàng này thừa nhận: “World Vina là bài học xương máu. Sau World Vina, chúng tôi đã cảnh giác hơn với các doanh nghiệp đến từ Hàn Quốc. Hiện tại ngân hàng chỉ có quan hệ vay vốn với 8 doanh nghiệp Hàn Quốc. Các doanh nghiệp Hàn Quốc đến Phú Thọ xin cấp giấy phép đầu tư. Có giấy phép, các công ty này kí kết hợp đồng xây dựng với các Cty Việt
Còn câu chuyện tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Phú Thọ (NHNN Phú Thọ) lại khác. Đến thời điểm này, NHNN Phú Thọ đã cho 17 công ty có vốn đầu tư nước ngoài vay (chủ yếu là các doanh nghiệp Hàn Quốc - PV) hơn 40 triệu USD, trong đó phần lớn là vốn trung và dài hạn.
Vay được lượng tiền lớn của ngân hàng này, nhưng các khách hàng là các công ty Hàn Quốc vẫn sản xuất kinh doanh èo uột. Công nhân không việc làm phải nghỉ luân phiên, không có khả năng trả nợ ngân hàng. Đơn cử như Cty Kee-eun, ACE, Shillavina, G&P, Vivid, Tairyong, Hong Myung...
Về vấn đề này, ngày 30/10, ông Vũ Văn Minh, Giám đốc Ngân hàng này trao đổi với phóng viên GĐ&XH, lý giải: “Thực hiện nghị quyết số 04, ngày 25/6/2001 của Tỉnh ủy Phú Thọ và Chương trình tín dụng đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài của Ngân hàng Nhà nước tỉnh Phú Thọ, nên NHNN Phú Thọ đã mở rộng cho vay đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn.
Nhìn chung hoạt động cho vay đã thúc đẩy sự phát triển của các cụm công nghiệp trong tỉnh. Tuy nhiên từ cuối năm 2005 đã bộc lộ nhiều tồn tại, như: do giá cả nguyên liệu đầu vào tăng cao, các doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm kinh doanh tại Việt Nam; khả năng tổ chức, quản lí sản xuất kinh doanh của một số doanh nghiệp - kết quả là có doanh nghiệp yếu kém... phải dừng sản xuất, bị thu hồi giấy phép đầu tư và chấm dứt hoạt động trước thời hạn. Nợ xấu và lãi tồn đọng cao.
Hiện nay còn 15 doanh nghiệp nước ngoài có quan hệ tín dụng với Ngân hàng Nông nghiệp Phú Thọ với mức tổng dư nợ là 463 tỉ đồng. Ngân hàng cũng đã ngừng cho vay các doanh nghiệp kém hiệu quả.
Đã có 3 doanh nghiệp là Cty TNHH Tasco Việt Nam; Cty TNHH công nghiệp Tasco và Cty TNHH Hongmyong được ngân hàng bán, chuyển nhượng.”
Ảm đạm sau giấc mộng
Lãnh đạo, nhân dân tỉnh Phú Thọ đã từng trải thảm đỏ bằng hàng loạt các ưu đãi để chào gọi nhà đầu tư ngoài nước. Sau khi các khu, cụm công nghiệp hình thành, đã có hàng chục nghìn thanh niên ở khắp các miền quê tỉnh này thoát cảnh chân lấm tay bùn nơi đồng ruộng, đổ dồn vào làm công nhân trong các doanh nghiệp Hàn Quốc.
Những ngày đầu họ nghĩ đã thoát li khỏi nông thôn, có công ăn việc làm ổn định, có thu nhập. Nhưng niềm vui ấy ngắn chẳng tày gang: lương không đủ ăn, công việc bữa có bữa không, không được đóng bảo hiểm. Ngao ngán, nhiều công nhân bỏ việc về lại quê nhà làm ruộng hoặc lang bạt nơi khác để tìm một công việc mới.
Số còn lại có “tinh thần lạc quan” hơn, ở lại tổ chức các cuộc đình công trước cửa Cty TNHH Silla, Hongmyong, Kee - eun vina, Kap
Thời điểm này, con số tại Sở KH&ĐT Phú Thọ cho thấy có khoảng 17 nghìn công nhân đang làm việc cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở khu công nghiệp Thụy Vân, cụm công nghiệp Đồng Lạng và ngoài khu cụm này. Trong đó hơn 70% là công nhân làm trong các doanh nghiệp Hàn Quốc.
Thu nhập của các công nhân ở đây có thể nói đứng ở tốp dưới, khoảng 730.000 - 900.000 đồng/tháng, cuộc sống nghèo khó. Điều đáng nói là trong số 17 nghìn lao động nói trên, chỉ có khoảng 10 nghìn người được mua bảo hiểm.
Do làm ăn không hiệu quả nên việc thu thuế ở các doanh nghiệp này như va phải đá. Tại Cục Thuế Phú Thọ, các chỉ tiêu thu không hoàn thành dự toán quý III năm 2007 lại rơi vào các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Ông Nguyễn Tiến Thọ, Trưởng phòng Tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế (Cục Thuế Phú Thọ) cho biết: “Đối với các doanh nghiệp Hàn Quốc thì chỉ có Cty TNHH Miwon VN và Cty TNHH Pangrim là nộp thuế đầy đủ. các doanh nghiệp khác, có doanh nghiệp đang ở thời kì ưu đãi, nhưng phần lớn làm ăn què quặt như thế thì đóng góp sao được cho ngân sách địa phương”.
Khi đến các đơn vị quản lí nhà nước của tỉnh Phú Thọ để lấy tư liệu phục vụ cho loạt bài điều tra này, chúng tôi đều gặp những cái bắt tay dè dặt, những cái lắc đầu ngao ngán, những thông tin khiêm tốn. Có lẽ các công chức ở đây ngại, không dám nói đến tình trạng ngắc ngoải của nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư ở địa phương này.
Đây là hậu quả của chính sách đầu tư quá dễ dãi cộng với cách làm lỏng lẻo của ngành ngân hàng, cụ thể là của NHNN Phú Thọ. Đây cũng chính là những điều mà Phú Thọ không thể không lưu tâm khi đánh giá, nhìn nhận chính sách thu hút đầu tư của mình, để tránh những hậu quả thật tệ hại như đã từng nảy sinh.
Phóng sự điều tra của Ngọc Tước - Hà Thiều
Thông báo