Hệ thống sinh sản nam hoạt động như thế nào?
Hệ thống sinh sản nam bao gồm một nhóm các cơ quan tạo nên hệ thống sinh sản và hệ tiết niệu ở nam giới. Tìm hiểu xem các cơ quan này hoạt động như thế nào.
1. Hệ thống sinh sản nam giới là gì?
TTND.GS.TS Nguyễn Duy Ánh, chuyên gia sản phụ khoa cho biết, hệ thống sinh sản nam (hay cơ quan sinh dục của nam giới) có chức năng tạo ra tế bào sinh sản hay còn gọi là tế bào sinh dục (tinh trùng) và hormone sinh sản. Hai chức phận này có quan hệ mật thiết với nhau để thực hiện chức năng sinh sản và duy trì nòi giống.
Hệ thống sinh sản nam giới bao gồm các bộ phận cả bên trong và bên ngoài cơ thể nhưng chủ yếu tồn tại bên ngoài.
1.1. Các cơ quan bên trong hệ thống sinh sản nam
Ống dẫn tinh là một ống cơ dài chạy từ mào tinh hoàn vào khoang chậu, ngay sau bàng quang. Ống dẫn tinh là ống dẫn tinh trùng từ tinh hoàn lên túi tinh rồi đổ vào đoạn gốc của niệu đạo, đưa tinh trùng vào vị trí để tống xuất ra ngoài thông qua niệu đạo.
Niệu đạo: Niệu đạo là ống dẫn nước tiểu từ bàng quang (bọng đái) ra ngoài. Khi xuất tinh, van ở cổ bàng quang đóng lại, do đó không có hiện tượng trộn lẫn nước tiểu với tinh dịch.
Túi tinh: Là những túi giống như túi dính vào ống dẫn tinh gần gốc bàng quang. Túi tinh có chức năng bài tiết tinh tương để nuôi dưỡng tinh trùng, tinh tương hòa lẫn với tinh trùng được gọi là tinh dịch có màu trắng đục như sữa.
Tuyến tiền liệt: Tuyến tiền liệt là một tuyến có kích thước bằng quả óc chó nằm bên dưới bàng quang, trước trực tràng. Tuyến tiền liệt bổ sung thêm chất lỏng để xuất tinh, giúp nuôi dưỡng tinh trùng. Niệu đạo chạy qua trung tâm của tuyến tiền liệt.
Tuyến hành niệu đạo (Cowper): Tuyến hành niệu đạo là những cấu trúc có kích thước bằng hạt đậu ở hai bên niệu đạo, ngay bên dưới tuyến tiền liệt. Chúng tạo ra một chất lỏng trong suốt, trơn trượt đổ trực tiếp vào niệu đạo. Chất lỏng này bôi trơn niệu đạo và trung hòa bất kỳ acid nào có thể còn sót lại từ nước tiểu.
Mô phỏng cấu trúc của hệ thống sinh sản nam.
1.2. Các cơ quan bên ngoài hệ thống sinh sản nam
Hầu hết hệ thống sinh sản nam nằm ở bên ngoài khoang bụng hoặc xương chậu. Các bộ phận bên ngoài cơ thể của hệ thống sinh sản nam bao gồm dương vật, bìu và tinh hoàn. Một tên gọi khác của các bộ phận này là bộ phận sinh dục hoặc cơ quan sinh dục.
Dương vật : Dương vật là cơ quan sinh dục của nam giới, chứa nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm và có ba phần là gốc, thân (trục), quy đầu. Cơ quan dùng để đi tiểu và giao hợp. Nó có mô xốp có thể chứa đầy máu để gây cương cứng. Cơ quan này chứa niệu đạo, dẫn cả nước tiểu và tinh dịch.
Bìu: Là một túi da lỏng lẻo treo bên ngoài cơ thể, phía sau dương vật để bảo vệ và giữ tinh hoàn ở đúng vị trí. Nó chứa tinh hoàn cũng như các dây thần kinh và mạch máu. Bìu giữ nhiệt độ cần thiết cho quá trình sản sinh và tồn tại của tinh trùng.
Tinh hoàn: Đây là một cặp tuyến hình bầu dục nằm trong bìu, ở bên ngoài cơ thể. Tinh hoàn sản xuất tinh trùng và testosterone, là hormone sinh dục nam chính. Dây tinh hoàn giữ tinh hoàn tại chỗ và cung cấp máu cho chúng. Bên trong tinh hoàn là các khối ống cuộn tròn, đây là các ống sinh tinh. Các ống sinh tinh sản xuất các tế bào tinh trùng thông qua quá trình sinh tinh.
Mào tinh hoàn: Một ống dài xoắn cao nằm ở phía sau của mỗi tinh hoàn. Nó mang và lưu trữ các tế bào tinh trùng mà tinh hoàn của nam giới tạo ra. Mào tinh hoàn cũng đưa tinh trùng đến trạng thái trưởng thành - tinh trùng xuất hiện từ tinh hoàn chưa trưởng thành và không có khả năng thụ tinh. Trong quá trình kích thích tình dục, các cơn co thắt cơ đẩy tinh trùng vào ống dẫn tinh.
Hình ảnh giải phẫu học tinh hoàn. Nguồn: Nguyễn Quang Quyền (dịch), Frank H.Nett.
2. Hệ thống sinh sản của nam giới hoạt động như thế nào?
Hệ thống sinh sản nam phụ thuộc vào hormone. Hormone là các chất hóa học kích thích hoặc điều chỉnh hoạt động trong các tế bào hoặc cơ quan. Các hormone chính giúp hệ thống sinh sản nam hoạt động bao gồm:
- Hormone kích thích nang trứng (FSH) có tác dụng kích thích tế bào Sertoli sản sinh tinh trùng.
- Hormone hoàng thể (LH). Tuyến yên cũng sản xuất LH - cần thiết để tiếp tục quá trình sinh tinh trùng.
- Testosterone - hormone sinh dục chính ở nam giới. Hormone này giúp phát triển một số đặc điểm nhất định, bao gồm khối lượng và sức mạnh cơ bắp, phân bố mỡ, khối lượng xương và ham muốn tình dục.
3. Những vấn đề thường gặp ở hệ thống sinh sản nam giới
Giống như bất kỳ bộ phận nào khác trên cơ thể con người, đôi khi hệ thống sinh sản của nam giới cũng có thể gặp trục trặc. Các tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản của nam giới bao gồm:
- Ung thư tinh hoàn.
- Ung thư dương vật.
- Ung thư tuyến tiền liệt.
- Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs).
- Xuất tinh sớm.
- Vô sinh ở nam giới.
- Rối loạn cương dương.
- Chứng cương cứng kéo dài.
Chăm sóc sức khỏe nam khoa định kỳ là việc nam giới nên làm để phát hiện sớm và ngăn ngừa bệnh tật.
Các dấu hiệu phổ biến của tình trạng ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản nam giới:
- Các khối u hoặc vết loét ở bộ phận sinh dục bên ngoài.
- Đau hoặc sưng.
- Đau nhức hoặc khó chịu xung quanh háng hoặc bụng dưới.
- Có máu trong tinh dịch (xuất tinh ra máu).
- Có máu trong nước tiểu (tiểu ra máu).
- Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu (tiểu khó).
- Mất khả năng kiểm soát bàng quang (tiểu không tự chủ).
- Không có khả năng đạt được và duy trì sự cương cứng đủ mạnh để giao hợp.
BSCK2 Nguyễn Văn Phúc, Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108 lưu ý, chăm sóc sức khỏe nam khoa không chỉ giúp nam giới duy trì sức khỏe tốt mà còn phòng ngừa được các bệnh lý ảnh hưởng đến cuộc sống và chất lượng phòng the. Việc thăm khám nam khoa định kỳ giúp ngăn ngừa các bệnh lý. Điều trị sớm có thể tránh được các vấn đề nghiêm trọng lâu dài.
2 cách đơn giản giúp phụ nữ mãn kinh bảo vệ xương khớp
Dân số và phát triển - 18 giờ trướcGiai đoạn mãn kinh là thời điểm nội tiết tố estrogen sụt giảm mạnh dẫn đến mất xương nhanh chóng và tăng nguy cơ loãng xương. Để bảo vệ xương khớp, phụ nữ không được bỏ qua nền tảng quan trọng này.
3 lợi ích bất ngờ của hôn nhân đối với sức khỏe
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcTrong hôn nhân, người bạn đời không chỉ là chỗ dựa tinh thần mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của bạn.
Thai phụ 37 tuổi gặp tai biến nguy hiểm từ vết mổ cũ, bác sĩ khuyến cáo chị em hạn chế làm điều này
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Nhau cài răng lược là tai biến sản khoa nguy hiểm hàng đầu, có thể đe dọa tính mạng sản phụ, thường gặp ở các thai phụ có tiền sử sinh mổ nhiều lần.
Mô hình cảnh báo sớm tiền sản giật ở giai đoạn cuối thai kỳ
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcTiền sản giật luôn là mối nguy hiểm với sức khỏe người mẹ và em bé. Một mô hình được các nhà nghiên cứu mới phát hiện có thể cung cấp cho các bác sĩ lâm sàng cảnh báo sớm về biến chứng này ở giai đoạn cuối thai kỳ.
Nhận diện 5 bệnh phụ khoa thường gặp và bí quyết phòng ngừa chủ động
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcHiện nay, nhiều phụ nữ bận rộn với công việc và gia đình nên thường chủ quan, ít để ý đến sức khỏe phụ khoa.
Chai nhựa dài 20cm mắc kẹt trong trực tràng người đàn ông, bác sĩ cảnh báo biến chứng nguy hiểm
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Một người đàn ông nhập viện trong tình trạng đau rát dữ dội vùng hậu môn. Qua thăm khám, bác sĩ phát hiện một chai nhựa dài khoảng 20cm mắc kẹt sâu trong trực tràng.
Dấu hiệu cảnh báo polyp nội mạc tử cung cần đi khám
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcMặc dù đa số polyp nội mạc tử cung là lành tính nhưng nếu không được theo dõi can thiệp phù hợp có thể gây thiếu máu nặng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vậy dấu hiệu nào nhận biết polyp nội mạc tử cung?
Hà Nội: 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt phải được chăm sóc, trợ giúp bằng nhiều hình thức
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Ngày 10/3, UBND TP Hà Nội có kế hoạch tăng cường lãnh đạo công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn, hướng tới bảo đảm tốt nhất quyền lợi của trẻ em và nâng cao hiệu quả các chính sách an sinh dành cho nhóm đối tượng dễ bị tổn thương này.
Ra máu giữa chu kỳ kinh có nguy hiểm không? Khi nào cần được khám sớm?
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Ra máu giữa chu kỳ kinh đây là hiện tượng khá thường gặp và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả sinh lý bình thường, rối loạn nội tiết và dấu hiệu mang thai sớm...
Sự thật về rụng tóc khi dùng biện pháp tránh thai nội tiết tố
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcNhiều phụ nữ cho biết bị rụng tóc thưa cả da đầu sau khi dùng biện pháp tránh thai. Liệu rụng tóc có phải là tác dụng phụ khi tránh thai? Hãy cùng giải mã hiện tượng này dưới góc nhìn khoa học và tìm cách lấy lại mái tóc dày mượt.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.