Hoài Lâm nhập thân thành cố nghệ nhân Hà Thị Cầu khiến khán giả nổi da gà

Phải nói, từ hình ảnh ca sỹ trẻ Sơn Tùng TP-M hát nhạc nhẹ, tóc vàng hoe, vũ đạo uyển chuyển… ở tuần trước, đến hình ảnh cố nghệ nhân Hà Thị Cầu miệng nhai trầu, tay kéo nhị, mặt nhăn nhăn, cất giọng sang sảng của xẩm… ở tuần này, đã cho thấy sự tiến bộ vượt bậc của anh chàng này.

Cách sáng tạo nghệ thuật của Hoài Lâm không chỉ thể hiện ở sự chấp nhận hy sinh vì nghệ thuật mà cậu còn cho thấy một sự nghiêm túc khi tìm hiểu về những nhân vật mình hóa thân.  “Vai” cố nghệ nhân Hà Thị Cầu với bài xẩm thập ân “Ngãi mẹ sinh thành” tối qua, Hoài Lâm đã khiến những nghệ sỹ tiền bối như: Mỹ Linh, Hoài Linh, Mỹ Tâm, Đức Huy, Thanh Bạch một sự cảm phục về tài năng và tâm huyết. Khán giả xem tiết mục này cũng xúc động thật sự bởi sự hóa thân quá đạt của cậu.

Ngay khi mới xuất hiện, trong ánh sáng mờ mờ của sân khấu, Hoài Lâm đã cho khán giả gặp lại được đúng cố nghệ nhân Hà Thị Cầu bởi cái dáng khom lưng đi chầm chậm và ngồi lên chiếu xẩm rất nhẹ nhàng. Và khi máy quay zoom cận cảnh khuôn mặt của Hoài Lâm thì không còn gì để hồ nghi về sự hóa thân của cậu nữa. Dù khuôn mặt của Hoài Lâm không thể giống “bu” Cầu đến 100% nhưng khuôn mặt lạnh, hàm răng đen, miệng vừa hát vừa nhai trầu… của cậu khiến khán giả không khỏi xúc động. 

Thế rồi khi Hoài Lâm cất giọng thì bao sự lo lắng, hồi hộp dưới sân khấu như vỡ òa bởi cậu hát xẩm quá hay. Từ cao độ, nhịp phách và sự nhấn nhá đều rất giống với cách hát của cụ Cầu. Tất nhiên, không thể tròn trịa đến tuyệt đối bởi dù sao Hoài Lâm cũng là dân miền Tây, nhưng những gì Hoài Lâm mang đến cho mọi người vượt quá sức tưởng tượng. Đến mức, MC Thanh Bạch cho rằng, cố nghệ nhân Hà Thị Cầu đang nhập vào Hoài Lâm chứ không phải là anh chàng này đang cố gắng hoàn thành vai diễn của mình.

Ngay khi kết thúc tiết mục, giám khảo Mỹ Linh đã đứng phắt dậy vái lạy “cụ cầu” Hoài Lâm rằng: “Thôi thì con cũng lạy cụ. Cụ nhận của con một lạy, cụ giỏi quá. Cụ ơi, cụ giỏi quá!”. Theo vị giám khảo này thì năm 18 tuổi chị may mắn được tham gia một Festival âm nhạc và trong dịp này chị được diễn cùng cụ Hà Thị Cầu.

“Hôm nay, cụ hiện thân lại nhưng cụ thiếu một món thôi đó là khi hát cụ hát rất say sưa, rất máu, cụ nghệ sỹ vô cùng, mà lúc cụ “máu” cụ thường hay hát nhịu” – Mỹ Linh nói. Mỹ Tâm cũng phải thừa nhận khi Hoài Lâm mới bước ra sân khấu, cậu đã có ý thức của một nhân vật mà mình muốn thể hiện. “Cái quan trọng khi em cất tiếng hát lên, mọi người đều đổ dồn mọi sự tập trung về em thôi. Đó là sự thành công của em. Điều thứ 2 nữa, khi em hát em rất tỉnh táo, không bị chi phối bởi những thứ xung quanh, điều này rất giống với nghệ nhân mà em thể hiện. Và em hát rất hay chứ không phải em hát cho có. Chị rất ngạc nhiên và rất xúc động. Chị rất thích tiết mục của em”.

Bản thân giám khảo Hoài Linh, một người nổi tiếng “thánh soi” nhưng cũng phải ngạc nhiên với những gì Hoài Lâm vừa thể hiện.

“Tôi rất mừng vì Hoài Lâm còn trẻ mà đã hát được dòng âm nhạc này. Hy vọng các bạn trẻ sẽ dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu dòng âm nhạc này bởi bao nhiêu bài thơ hay, bao nhiêu sự nhân văn, tính thời sự… đều có ở hát xẩm” – Hoài Linh nói.

Theo dõi tiết mục của Hoài Lâm, nhạc sỹ, nhà nghiên cứu âm nhạc dân gian Nguyễn Quang Long, người được xem là “con nuôi” của cụ Cầu đã rơi nước mắt. Quang Long kể, từ ngày “bu” Cầu về với các cụ, anh không dám nghe lại những bài xẩm mà trước đây “bu” đã hát vì sợ nhớ. Nhưng lần này, khi nghe Hoài Lâm hóa thân vào bu Cầu với bài xẩm “Xẩm thập ân” thì anh cuộn trào xúc cảm.

“Tuần trước khi thấy Hoài Lâm ấn nút và “bắt” được cố nghệ nhân Hà Thị Cầu mà bọn tôi hay gọi là “bu” Cầu, tôi nghĩ đây là một trở ngại lớn với Hoài Lâm, mặc dù từ trước đó tôi đã có cảm tình với em vì sự thông minh và tố chất nghệ thuật thực sự có trong con người em.

Hoài Lâm chọn xẩm thập ân “Ngãi mẹ sinh thành”, một bài bu Cầu hát quá hay nhưng rất khó hát. Tôi nghĩ rằng bài này khó với cả những nghệ sĩ người Bắc, huống chi Hoài Lâm là người Nam, nói giọng Nam. Bởi đây là giọng Bắc nhưng phải phát âm và hát theo kiểu cổ của vùng nông thôn đồng bằng Bắc bộ. Đã thế, giai điệu xẩm thường trúc trắc, giọng hát xẩm phải vừa tình, đằm nhưng lại phải véo von và nhấm nha nhấm nhẳng. 

Vậy mà chỉ với 1 tuần, kể từ khi nhấn nút còn không biết nghệ nhân Hà Thị Cầu là ai, hát xẩm là gì...  Hoài Lâm đã nắm được hồn xẩm, thể hiện được đúng tinh thần xẩm. Bản thân tôi xem vừa thấy vui, vừa thấy xúc động vì thông qua đó hình ảnh những ngày tôi cùng các đồng nghiệp về chơi nhà và hát hò cùng bu Cầu những năm trước lại hiện lên. Xin gửi tới Hoài Lâm một lời khen ngợi cùng một lời cám ơn” – nhạc sỹ Nguyễn Quang Long xúc động tâm sự.

Và với tiết mục này, Hoài Lâm lại tiếp tục là người có số điểm cao nhất trong đêm thi và “ẵm” giải thưởng 100 triệu.

Hà Tùng Long