Học theo tín chỉ: Học sinh không bị “cào bằng”

Nhiều ý kiến cho rằng hình thức tín chỉ có thể áp dụng với học sinh trung học hiện nay. Ảnh minh họa: Q.Anh

Học tín chỉ từ cấp phổ thông

Mới đây, nhằm góp ý cho Luật Giáo dục bổ sung, sửa đổi, UBND TPHCM đã có những đề xuất mang tính đột phá của giáo dục thành phố. Trong đó, thành phố đề xuất đào tạo theo hình thức tín chỉ để rút ngắn thời gian đào tạo ở bậc học phổ thông. Cụ thể, thay vì thực hiện cứng nhắc đủ 9 tháng/năm học như hiện nay, các trường có thể rút ngắn, kéo dài hoặc giữ nguyên 9 tháng, tùy từng điều kiện cụ thể. Ví như, học sinh có thể nghỉ hè suốt 3 tháng hoặc chỉ nghỉ 1 - 2 tháng hè. Học sinh có thể đăng ký học trong hè để rút ngắn thời gian hoàn thành chương trình bậc học, sớm tiếp cận bậc học cao hơn.

Ngoài ra, TPHCM cũng đề xuất học sinh có thể lựa chọn học tại trường, nhà, trực tuyến; thời lượng giảng dạy các môn học cũng mở, ít hay nhiều tùy từng trường, từng môn học. Thành phố cũng đề xuất được tự công nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh; rút ngắn thời gian hoàn thành chương trình học phổ thông theo năng lực học sinh. Đáng chú ý, việc áp dụng tín chỉ từ cấp THCS đến THPT, liên thông lên bậc đại học, sau đại học sẽ giúp học sinh làm quen với phương thức học tín chỉ hiện đại, tiết kiệm thời gian cho những em có sức học và có điều kiện học nhanh, học giỏi và đáp ứng được yêu cầu kiến thức.

Việc rút ngắn thời gian, áp dụng linh hoạt về phương thức học chắc hẳn với nhiều người đều không lạ, vì đã có nhiều nơi, ngay cả Bộ GD&ĐT cũng đã cho phép học sinh có thể học “nhảy cóc” ở cấp học phổ thông khi học sinh có đủ năng lực đáp ứng việc học nhanh. Tuy nhiên, hình thức học tín chỉ ở bậc phổ thông có lẽ là một đề xuất rất mới, tạo nhiều tranh luận trái chiều trong xã hội. Bởi đây là mô hình mới, chỉ đang áp dụng phổ biến ở bậc đại học, đối với bậc phổ thông trong chương trình giáo dục phổ thông mới cũng đưa ra phương án học sinh cũng chỉ được tự chọn môn học, chứ không chọn học theo hình thức tín chỉ để rút ngắn thời gian học.

Theo kế hoạch, khoảng quý II/2018, TPHCM sẽ trình Ban Thường vụ Thành ủy để quyết chủ trương, đồng thời báo cáo Bộ GD&ĐT để trình Chính phủ xem xét quyết định. Nếu được Chính phủ thông qua sẽ bắt đầu áp dụng từ năm học 2019-2020, thí điểm ở một số trường THCS và THPT có điều kiện, đồng thời theo nguyên tắc học sinh và phụ huynh tự nguyện đăng ký.

Sẽ xóa bỏ tình trạng “cào bằng”

Từng học chương trình tự chọn ở cấp trung học, Lưu Thu Phương hiện đang là sinh viên tại Anh (cựu học sinh Trường John Leggott, vùng Lincolnshire, Anh) cho biết: “Em thấy nên giảm bớt môn học, học sinh được lựa chọn môn học hoặc theo hình thức tín chỉ ở một số trường học sinh có học lực phù hợp. So với Việt Nam thì giáo dục ở Anh có nhiều lựa chọn hơn. Ngay từ cấp 2, học sinh đã được học thêm những môn như kinh doanh, kinh tế, chính trị, tâm lý học… để sau này học tiếp tại ĐH, CĐ. Trong khi ở cấp THPT ở Việt Nam phải học tổng hơn mười môn học còn bên Anh chỉ phải học 4 môn cho năm đầu và 3 môn cho năm cuối, các môn đều do học sinh tự chọn”.

Đề xuất học sinh học theo tín chỉ thay vì học đủ 9 tháng/năm của ngành Giáo dục TPHCM đang thu hút sự quan tâm của đông đảo nhà giáo, chuyên gia giáo dục. Nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, đây là xu hướng tất yếu của giáo dục mở, khai phá tối đa tiềm lực của học trò. Với cách học theo tín chỉ, học sinh có thể chủ động lựa chọn những môn học phù hợp với sở trường của mình. Thậm chí, đây sẽ là điều kiện tốt để học sinh làm quen với cách học tín chỉ của chương trình đại học. Đặc biệt, hạn chế được tình trạng dạy và học kiểu “cào bằng” như hiện nay khi trình độ học sinh giỏi hay kém đều giống nhau.

Theo TS Lê Viết Khuyến, nguyên Vụ phó Vụ giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), đề xuất học tín chỉ từ THCS là có khả thi, tuy nhiên không nên rút ngắn thời gian năm học. “TPHCM rất năng động, có nhiều điều kiện để thực hiện được hệ thống đào tạo tín chỉ. Tuy nhiên, cần phải có sự nghiên cứu, chuẩn bị chu đáo trước khi thực hiện. Ngay cả bậc đại học, dù đã áp dụng hình thức tín chỉ nhiều năm nay nhưng một số trường vẫn còn đào tạo theo hình thức học trình như cũ. Đây là hình thức đào tạo đáng lưu tâm, có thể áp dụng cho các nước đang phát triển, nhưng với nước ta chưa nên vội vã áp dụng đại trà”, TS Lê Viết Khuyến nhận định.

Quang Anh