Hồi ức về Đại tướng của người lính tiếp quản Thủ đô

Tiến về Hà Nội

Tháng 8/1945, Tiểu đoàn Bình Ca (Đại đoàn 308), tiểu đoàn được chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt tên nhận được lệnh đi tiên phong vào các vị trí Pháp đóng quân để bảo vệ nhân dân, cơ sở hạ tầng và chuẩn bị đón đại quân chiến thắng trở về. Đại tá Dương Niết (nguyên Hiệu phó trường Trung cao không quân, hiện nay là Học Viện Phòng không Không quân) khi ấy có vinh dự là một chiến sỹ của Tiểu đoàn Bình Ca.

Đại tá Dương Niết kể: "Đúng 8 giờ sáng ngày 8/10/1954, chúng tôi đã có mặt ở phía bắc cầu Đuống. Đứng chờ khoảng 15 phút, một hạ sĩ quan của Pháp ra mời chúng tôi vào cầu. Lễ đón chính thức đoàn chúng tôi được tổ chức trên cầu Đuống.

Tiểu đoàn Bình Ca đi qua cầu Đuống, tiến về tiếp quản Thủ đô (ảnh Tư liệu)

Ôtô của Pháp đưa chúng tôi về 35 vị trí có quân Pháp đóng. Đây là những vị trí quan trọng, Pháp đã chiếm giữ ngay từ khi đặt chân đến Hà Nội, như: Phủ toàn quyền, Tòa thị chính, Tòa án tối cao, Sở Cảnh sát Bắc Việt, nhà máy điện, nhà máy nước, nhà máy đèn Bờ Hồ, ga Hàng Cỏ, nhà tù Hỏa Lò, Bệnh viện Bạch Mai…

Có thể nói 35 vị trí chúng tôi đến là 35 trận địa, diễn ra 35 trận chiến đấu nhưng không có súng nhưng rất gay go phức tạp. Ngày 10/10/1954, một ngày lịch sử. 5h sáng, cả Hà Nội tưng bừng nhộn nhịp đón ngày hội lớn - Hội chiến thắng - Thủ đô hoàn toàn giải phóng. Hai ngày đã qua đi, thời gian tuy ngắn ngủi nhưng những chiến sỹ Bình Ca không thể nào quên".

Buồn nhưng tự hào

Theo Đại tá Dương Niết, ông biết được tin Đại tướng mất qua phương tiện truyền thông ngay chiều tối ngày 4/10. “Cảm giác của tôi khi đó rất hụt hẫng và đau đớn”, ông Niết nói. Là một người lính từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, có vinh dự là chiến sỹ của Tiểu đoàn Bình Ca (Tiểu đoàn do chính Đại tướng đặt tên), đặc biệt hơn, ông đã 2 lần được gặp Đại tướng nên khi biết tin Đại tướng qua đời. “Tôi có cảm cảm mất mát vô cùng lớn”, ông Niết nói.

Đại tá Dương Niết được Đại tướng bắt tay khi tới thăm Đại tướng dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (ảnh do nhân vật cung cấp)

Đại tá Dương Niết hồi tưởng lại những lần được gặp Đại tướng: "Ngày 12/5/1954, sau khi ta đã đánh thắng Pháp ở Điện Biên Phủ, có tổ chức lễ chiến thắng ở Mường Phăng, mỗi đơn vị được cử 1, 2 người tham dự buổi lễ này. Chúng tôi phải di chuyển từ nhiều vị trí khác nhau để tới nơi tổ chức buổi lễ. Hôm đó, khi chúng tôi đang ngồi ăn cơm dưới tán cây rừng, Đại tướng cưỡi ngựa đi qua, thấy chúng tôi đang ngồi ăn cơm Đại tướng dừng lại và hỏi: Các chú ăn có no không?. Sự quan tâm và tình cảm gần gũi của một vị tướng đối với người lính của mình làm chúng tôi vô cùng xúc động. Lần được gặp Đại tướng tiếp theo là vào dịp Kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (năm 2004), tôi có đi cùng một đoàn do Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp dẫn đầu đến thăm Đại tướng và được Đại tướng bắt tay".

“Biết tin Đại tướng qua đời, tôi rất buồn những cũng rất đỗi tự hào, bởi đã được làm người lính, được gặp một vị tướng huyền thoại của không chỉ dân tộc Việt Nam mà cả thế giới”, Đại tá Dương Niết xúc động cho hay.

Võ Hải ghi