Kết cục buồn của sáng tạo

Trước đó, để học trò yêu thích môn Văn, trong một số tiết ngoại khóa môn Văn khối 11, thầy giáo này đã cho học sinh xây dựng ngoại cảnh, sân khấu và diễn kịch một số tác phẩm văn học. Trong đó, với tác phẩm "Quan Âm Thị Kính", "Bỉ vỏ", "Số đỏ", học sinh đã tái hiện một số "cảnh nóng" như nhân vật Xuân Tóc Đỏ và Tuyết ân ái, cảnh Tám Bính bị hãm hiếp.

Khi những “cảnh nóng” bị rò rỉ ra ngoài khiến dư luận phản ứng. Theo đó, từ giáo viên dạy Văn, thầy giáo đã bị điều chuyển sang làm nhân viên thư viện với hình thức kỷ luật cảnh cáo vì cho rằng cho học sinh đóng những cảnh như vậy là quá nhạy cảm vượt quá giới hạn.

Người ủng hộ quyết định của nhà trường thì cho rằng đây là quyết định chuẩn xác, bởi vở diễn trên diễn ra trong trường học và cả diễn viên lẫn khán giả đều chưa đủ 18 tuổi. Chỉ nghĩ chuyện các em tập dượt nhiều lần, xem nhiều lần trước khi diễn thật cũng đủ thấy hậu quả khó lường, có thể làm hư cả một thế hệ trẻ.

Sáng tạo không có nghĩa muốn làm gì thì làm, rồi cho đó là nghệ thuật... nếu không quản lý tốt để nhân rộng ra thì sẽ trở thành “tối kiến”. Chả ai cấm thầy và học sinh sáng tạo nhưng tại sao cứ phải là cảnh nóng? Đây là trường học chứ có phải sân khấu.

Tuy nhiên, với những người ủng hộ không ngần ngại bày tỏ rằng, trên truyền hình những cảnh này khá nhiều, cả nhà cùng xem có làm sao, việc thay đổi tư duy mới về cách dạy môn Văn nên khuyến khích. Cái gì càng cấm đoán thì càng gây tò mò cho các em, thà nói rõ cho các em biết để tự bảo vệ còn hơn là không biết gây hậu quả về sau này.

Thầy giáo dạy Văn được ủng hộ với những lý do như sau: Thứ nhất, nội dung các vở diễn đến từ tác phẩm văn học trong sách giáo khoa. Vậy căn cứ vào đâu để nói thầy giáo làm sai, không phù hợp đạo đức xã hội, không mang tính giáo dục? Nội dung không mang tính giáo dục sao những tác phẩm đó lại được đưa vào sách giáo khoa?

Thứ hai, mọi thứ đã diễn ra rất chừng mực “sáng tạo dựa trên hiệu ứng từ chiếu bóng”, “học sinh không có sự va chạm xác thịt”. Cách học này sẽ tạo hứng thú, đem lại sự thấu hiểu tác phẩm, tránh nhàm chán, giúp các em yêu thích môn văn, trau dồi thêm những kỹ năng sống.

Thứ ba, học sinh lớp 11 đã 16-17 tuổi, đã học giới tính trong môn sinh học cộng với thông tin trong thời kỳ 4.0, không còn mù mờ về giới tính.

Nhà trường nên đưa toàn bộ vở kịch từ đầu đến cuối không cắt xén cho công chúng đánh giá, không chừng thầy giáo lại được hoan nghênh vì sáng tạo thoát khỏi cái cứng nhắc nhàm chán.

Sân khấu hóa tác phẩm văn học là một cách rất hay trong giảng dạy văn học và lịch sử, bởi hình ảnh động luôn giúp dễ nhớ hơn so với các con chữ nằm im trên trang sách. Cũng như việc học Lý, Hóa hay các môn khoa học thì phải có thí nghiệm, thực nghiệm thì mới dễ hiểu và nhớ lâu. Trong vụ việc này, sáng tạo như thế nào cần có một hội đồng chuyên môn đánh giá hậu quả sự việc, tác động tốt - xấu, để có những kết luận khách quan, thuyết phục.

Mai Hạnh