Kêu ai sau những vụ tai nạn “trời ơi đất hỡi”?

Hố ga vỡ nắp trên vỉa hè đường Đê La Thành, đoạn giao ngã 7 Ô Chợ Dừa. ảnh: K.O

“Quả bóng trách nhiệm” nhiều người “đá”

Sau bài viết “Nỗi ám ảnh từ những “hố đen tử thần” có đầy trên phố” ra ngày 3/10, Báo Gia đình & Xã hội đã nhận thêm được rất nhiều phản ánh cũng như câu hỏi của người dân liên quan đến những hố ga mất nắp này.

Một độc giả trú tại Xã Đàn, Hà Nội đã gửi hình ảnh phản ánh về những hố ga bị vỡ nắp, tạo thành miệng hố sâu đe dọa tính mạng của người dân nơi ông sinh sống. Cụ thể, ngay tại vỉa hè cuối đường Đê La Thành, đoạn giao với ngã 7 Ô Chợ Dừa có một hố ga vỡ nắp, tạo thành miệng hố sâu. Theo thông tin độc giả này cung cấp, đã có khá nhiều trường hợp người đi bộ bị thụt chân xuống hố, trong đó có cả những cháu nhỏ, rất may là chỉ xây xước, chưa gây thiệt hại về người. Tuy nhiên, với tình hình mưa ngập tại Hà Nội hiện nay, không ai có thể nói trước điều gì. “Ngoài ra, vỉa hè khu vực này cũng bị các đơn vị thi công cày xới để lắp cáp ngầm, nhưng sau đó không hoàn trả lại mặt hè như cũ. Thành phố đã bỏ ra bao nhiêu tỷ đồng để làm hè, tạo thuận lợi cho người đi bộ, vậy mà đơn vị thi công lại làm việc vô trách nhiệm như vậy, vừa gây mất mỹ quan đô thị, vừa gây nguy hiểm cho người dân. Đoạn hè này nằm trong địa bàn phường Ô Chợ Dừa, tôi đề nghị UBND phường kiểm tra, yêu cầu những đơn vị liên quan xử lý ngay để tránh tai họa cho người dân”, độc giả này bức xúc kiến nghị.

Trên khu vực đường Phạm Văn Đồng, cũng có độc giả phản ánh về tình trạng những hố chôn cáp thông tin không nắp, dây cáp chằng chịt trên phố, gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến người tham gia giao thông.

Tình trạng những hố ga không nắp đã gây ra những vụ tai nạn thương tâm mà Báo Gia đình & Xã hội đã phản ánh trong bài viết trước. Tuy nhiên, sau hầu hết những vụ tai nạn liên quan đến hố ga không nắp đậy, người dân đều không biết phải kêu lên đơn vị nào, họ chỉ biết tự trách “ông trời” hay tự trách mình “thiếu cảnh giác”. Rõ ràng, sẽ chẳng có những tai nạn đáng tiếc nếu các đơn vị xây dựng công trình mương, cống, hố ga có ý thức đậy nắp lại, đặt cảnh báo nguy hiểm ở khu vực đang thi công để đảm bảo an toàn cho người dân.

Ông Vũ Trung Kiên, Phó phòng Quản lý đô thị quận Cầu Giấy cho biết: “Trong trường hợp để xảy ra tai nạn do hố ga mất nắp thì đơn vị nào trực tiếp quản lý thì đơn vị đó phải chịu trách nhiệm. Ví dụ những tai nạn xảy ra trong quá trình thi công chưa hoàn tất thì trách nhiệm hoàn toàn thuộc về chủ đầu tư, đơn vị thi công buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát. Nếu công trình đã được bàn giao cho chính quyền địa phương thì trách nhiệm thuộc về đơn vị quản lý hoạt động xây dựng, công trình thủy lợi của địa phương nơi xảy ra sự việc. Quy định của nhà nước là các cơ quan chức năng, đơn vị thi công phải đảm bảo hệ thống hạ tầng đô thị đồng bộ. Nếu để xảy ra tai nạn thì họ sẽ phải hoàn toàn chịu trách nhiệm. Ví dụ, đường, hạ tầng thì sẽ do Sở GTVT chịu trách nhiệm, đơn vị được giao trách nhiệm quản lý chính. Cái nào do quận quản lý thì quận chịu trách nhiệm”.

Ông Kiên cũng giải thích kĩ hơn: Tất cả những công trình đang thi công chia ra 2 loại cấp phép, ví dụ trên vỉa hè thì sẽ do quận quản lý, còn đối với những công trình trên lòng đường thì sẽ do Sở GTVT cấp phép. Đối với tất cả những công trình do quận quản lý, trong trường hợp để xảy ra sai sót, quận sẽ đình chỉ thi công, xử lý theo quy định. Để đảm bảo an toàn, quận thường xuyên phối hợp với Sở GTVT có những đợt thanh tra, kiểm tra. Nếu báo chí phát hiện ra những trường hợp hố ga không đảm bảo an toàn có thể gửi hình ảnh quận sẽ xử lý kịp thời.

Người dân có thể khởi kiện

Những hố ga vỡ nắp là hiểm họa cho người đi đường (ảnh do độc giả chụp gửi Báo GĐ&XH).

Theo luật sư Lương Thành Đạt – Công ty luật LTD Kingdom, các hố ga từ các công trình giao thông hiện nay trên các tuyến đường đang gây ra nguy hiểm lớn cho người dân, đặc biệt đe dọa trực tiếp đến tính mạng của những người tham gia giao thông.

Việc xảy ra tai nạn từ các hố ga mất nắp gây ra hậu quả nghiêm trọng như chết người, hay xảy ra các vụ tai nạn giao thông đã vi phạm vào “tội vi phạm quy định về tu dưỡng, sửa chữa, quản lý các công trình giao thông” được quy định trong Điều 220 Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009).

“1. Người nào có trách nhiệm trong việc duy tu, sửa chữa, quản lý các công trình giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường không mà vi phạm các quy định về duy tu, sửa chữa, quản lý các công trình đó gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏa, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

2.Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.

3.Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ 5 năm đến 15 năm.

4.Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.”

Như vậy, tùy vào hậu quả của tai nạn gây ra thì những người trực tiếp thi công công trình đó chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi vi phạm của mình. Việc vi phạm quy định về duy tu, sửa chữa, quản lý các công trình giao thông sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự. Nghĩa là, nếu có xảy ra tai nạn hay sự việc gì liên quan đến công trình đang thi công thì các cơ quan chức năng, mà trực tiếp là cơ quan điều tra sẽ tiến hành điều tra, xác minh nếu xét thấy có dấu hiệu tội phạm xảy ra, theo đó cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án hình sự.

Ngoài trách nhiệm hình sự phải chịu trên, thì cá nhân, cơ quan tổ chức liên quan đến công trình thi công mắc sai phạm còn phải chịu trách nhiệm dân sự quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự năm 2015. Đơn vị tổ chức thi công công trình có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho nhân thân người bị hại, chi phí mai táng, tiền tổn thất tinh thần, tiền cấp dưỡng...

Do vậy, trong trường hợp người dân bị tai nạn liên quan đến hố ga mất nắp thì hoàn toàn có quyền khởi kiện các đơn vị mắc lỗi, bởi liên quan trực tiếp đến quyền lợi và tính mạng của mình. Mỗi cá nhân có đủ năng lực trách nhiệm pháp lý có quyền gửi đơn kiện lên Tòa án.

Kim Oanh