Khẩu trang có ngăn được bụi?
Giadinh.net - Trong không khí lúc nào cũng tồn tại các loại hoá chất, bụi, khói, hơi, khí… gây hại cho con người, trong đó nguy hiểm nhất vẫn là bụi. Khẩu trang là lựa chọn tối ưu, nhưng có phải mọi loại khẩu trang đều ngăn được bụi?
Thông thường, chúng ta chỉ nhìn thấy được loại bụi có kích thước khoảng 1/20mm trở lên. Loại bụi này dễ tránh, bởi mũi chúng ta, với cấu tạo tự nhiên của nó, đã có đủ khả năng ngăn chặn. Thứ độc hại nhất là những hạt bụi không nhìn thấy được, có kích thước cực nhỏ và có khả năng bay lơ lửng lâu trong không khí. Loại bụi này chiếm tỷ lệ rất lớn, trở thành mối nguy hiểm tiềm tàng với khả năng lọt sâu vào trong phổi, đọng lại trong phế nang hoặc trên đường hô hấp và gây các bệnh về phổi.
Theo một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Khoa học Kỹ thuật Bảo hộ lao động, khẩu trang thông thường chỉ ngăn chặn được các hạt bụi to, loại bụi có thể lắng trên đường yết hầu, mũi mà không ảnh hưởng đến phổi, chứ không thể ngăn chặn loại hạt bụi nhỏ. Trên thị trường hiện có một số loại khẩu trang lọc bụi như ĐR-11K (Nhật Bản), NP – 303 (Đài Loan), DR-77 (Nhật Bản), DR-77RH (Nhật Bản) cùng một số loại không có ký hiệu của Trung Quốc và của các cơ sở gia công trong nước sản xuất. Các yêu cầu chỉ tiêu chất lượng của chúng gần như không rõ ràng, chỉ tiêu kỹ thuật không cụ thể. Người mua chỉ biết là phương tiện này lọc được bụi một cách chung chung mà không biết chúng lọc được loại bụi nào, hiệu quả ra sao...
Theo đánh giá của các chuyên gia bảo hộ lao động, loại khẩu trang bịt mặt hình tam giác chính là nơi trú ngụ lý tưởng của bụi và các loại vi khuẩn có trong không khí. Đây là loại khẩu trang hở, góc phía dưới cằm “bay tự do”, khi đi xe máy, xe đạp, luồng không khí đập vào người, bật trở lại, gặp phải lực cản của phần khẩu trang phất phơ này sẽ tạo thành một hình xoáy. Bao nhiêu bụi bặm sẽ đậu lại ở vùng mũi và miệng người sử dụng. Nếu đeo khẩu trang càng lâu thì số lượng bụi, vi khuẩn và mức độ nguy hiểm lại càng tăng cao.
Hiện chúng ta chưa có tiêu chuẩn để đánh giá về hiệu quả lọc bụi của khẩu trang. Một số chỉ tiêu mà thế giới đưa ra hiện nay là: độ bền cơ học (độ bền khi ép ngang hộp lọc), trở lực hô hấp, hiệu quả lọc (kích thước hạt bụi, nồng độ… của bụi rắn và bụi lỏng), mức tăng trở lực hô hấp (bịt kín lỗ của tấm lọc do bụi), độ kín khít (mức lọt bụi qua phần tiếp xúc với mặt, các khớp nối) và khoảng không có hại (xác định sự tích tụ CO2 trong vùng thở)…
Nếu khi khẩu trang đã bị bẩn, bụi bám làm bít kín các lỗ thông, người sử dụng sẽ cảm thấy khó thở. Nếu giặt khẩu trang bằng cách thông thường thì sẽ làm vải giãn và xô, các bông tuyết ở vải bị mất đi, hiệu quả lọc bụi kém dần (nên giặt theo cách để dưới vòi nước và xối mạnh rồi giũ và đem phơi chứ không vắt).
Nếu có điều kiện nên sử dụng loại khẩu trang dùng một lần. Diện tích bề mặt lọc của khẩu trang cũng phải đủ lớn, nhưng không được cản trở tầm nhìn. Mỗi khẩu trang đều có một khoảng không giúp cho việc trao đổi khí. Những loại khẩu trang thông thường bằng vải hiện nay gần như không có khoảng không cần thiết này. Diện tích của phần khoảng không nếu quá bé thì sẽ không tốt; nhưng nếu quá lớn thì lại trở thành nơi chứa khí độc do chúng ta thở ra (CO2). Theo tiêu chuẩn của một số nước, khoảng không hợp lý là có diện tích 10cm x 10cm. Ngoài ra, khẩu trang phải kín khít với mặt người sử dụng.
Việt Phương
